Bizi Takip Edin

Diplomasi

Trump, Orta Doğu liderleri ile buluştu

Yayınlanma

ABD Başkanı Donald Trump, BM Genel Kurulu kapsamında Körfez, Lübnan, Mısır, Suriye, Türkiye ve Ürdün liderleri ile bir araya geldi.

Trump, temsil edilen ülkeleri “ABD’nin dostları, müttefikleri ve ortakları” olarak nitelendirdi. Orta Doğu’daki barış ve refah hakkında konuşan Trump şöyle konuştu:

“Daha güvenli ve daha müreffeh bir Ortadoğu için çabalarımızı sürdürmek üzere, Amerika’nın en büyük ve en yakın dostları, müttefikleri ve ortaklarından bazılarıyla burada bulunmak benim için bir onurdur. Burası özel bir yer ve ben siyasete girdiğimden bu yana geçen süre içinde daha da özel hale geldi… Bu masada oturan pek çok harika dostum var. Hepsi muhteşem insanlar ve biz onların hayatlarının iyi geçmesini sağlıyoruz.“

Etrafındaki masada yer alan her ülkenin ”olağanüstü” olduğunu ekleyen Trump, Ocak 2025’te göreve geldiğinden bu yana bu ülkelerden gelen ve toplamda yaklaşık 21 trilyon dolar tutarındaki ABD yatırımları için onlara teşekkür etti.

Özellikle, ilk görev döneminden beri yakın bir dostluk kurduğu Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile olan yakın ilişkilerden de bahsetti ve Erdoğan’a teşekkür ederek onu “harika bir adam” ve “çetin ceviz” olarak nitelendirdi.

ABD Başkanı, ABD ve İran temsilcileri arasında yakın zamanda gerçekleştirilen bir toplantının verimli geçtiğini de belirtti.

Trump, bölgenin yüksek enerjiyle dolu olduğunu esprili bir şekilde dile getirdi fakat bunun bazen “çok yüksek enerji” anlamına geldiğini de belirtti.

Trump, İran’la bir anlaşmaya varılması yönünde “büyük bir ivme” olduğunu söyledi. Bu açıklamadan birkaç saat önce BM Genel Kurulu kürsüsünden ise ABD’nin ya Tahran’la bir anlaşma yapabileceğini ya da onu “yok edebileceğini” öne sürmüştü.

Trump, Salı günü erken saatlerde dünya liderlerine yaptığı yaklaşık 35 dakikalık konuşmasında, “Almam gereken büyük bir karar var. İran’la, onların ülkeyi yeniden inşa etmelerine ve eskisinden çok daha büyük, belki de Orta Doğu’nun hatta dünyanın en büyük ülkelerinden biri haline getirmelerine imkân verecek bir anlaşma mı yapılacak? Yoksa İslam Cumhuriyeti’ni yok mu edeceğim ve bunu hızlıca mı yapacağım, onlara bir daha insanları ve ülkeleri öldürme ve yok etme şansı hiç vermeden?” demişti.

ABD’nin “İran’ı finansal olarak tamamen izole etmeyi” hedeflediğini belirten Trump, “Umarım çok geç olmadan doğru şeyi hızlıca yaparlar; biliyorsunuz ki bir gün çok geç olacak ve onların bir ulus olarak hayatta kalmasına izin verme şansımız kalmayacak,” diye ekledi.

Trump ayrıca İran’ın nükleer programına da değinerek, Tahran’ın nükleer silaha sahip olmasını engellemenin ABD’nin kampanyasının temel hedeflerinden biri olmaya devam ettiğini belirtti.

Trump şöyle devam etti:

“Yaptıklarımızın büyük bir kısmı, belki de %99’u, İran’ın nükleer silaha sahip olmamasını sağlamak içindi; o tesisler havaya uçuruldu. Bir tanesini daha, Kazma Dağı’nı havaya uçurmak zorunda kalabiliriz. Orada pek fazla faaliyet görmüyoruz, fakat görürsek derhal havaya uçururuz.”

Al-Monitor’un ileriye dönük bir yol haritası konusunda bir uzlaşma olup olmadığını sorması üzerine, ABD’nin Türkiye Büyükelçisi ve Suriye ile Irak Özel Temsilcisi Tom Barrack, “İleriye dönük bir yol haritasına ihtiyacımız olduğu konusunda bir uzlaşma var; tek uzlaşma budur,” dedi.

Ayrı bir gelişmede, Ürdün Kralı Abdullah, Al-Monitor’a yaptığı açıklamada toplantının “çok iyi” geçtiğini söyledi.

Bir muhabirin İran’la yapılan toplantı hakkında sorduğu soruya Witkoff, “Şu anda kendimi çok iyi hissediyorum,” diye yanıt verdi.

Körfez ülkeleri, çatışma devam ederken İran ile diplomatik kanalları açık tutmaya çalışıyor. Pazar günü, BAE cumhurbaşkanlığı danışmanı Enver Gergeş, Al-Monitor’a verdiği demeçte, Washington ile Tahran arasındaki görüşmelere paralel bir bölgesel diyalogun eşlik etmesi gerektiğini söyledi.

Körfez ülkeleri, İran ile ilişkilerin “resetlenmesini” istiyor

Gergeş, “Hepimizin nasıl bir bölge istediğine, nasıl bir istikrar için dua ettiğimize ve kalkınmanın hangi temel unsurlarına ihtiyacımız olduğuna dair bu tür tartışmaların –ki bu tür tartışmalar istikrarla çok yakından bağlantılıdır– İran-ABD düzeyinde gerçekleşebileceği gibi, İran-Arap düzeyinde de gerçekleşmesi gerektiğine dair yeni bir zihniyete ihtiyacımız var,” dedi.

BM Genel Kurulu’nda ise bölge liderleri İsrail’e sert çıktı. Ürdün Kralı II. Abdullah, New York’ta düzenlenen 81. BM Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada Filistin meselesini ön plana çıkarırken, İsrail’in “korkutucu boyutlarda” cezasızlıkla hareket eden bir “bölgesel tehdit” olduğunu belirtti.

Etkinliğin açılış gününde, “bilginin boyutu ve değişimin hızının eşi benzeri görülmemiş” olduğu “tarihte eşsiz bir an”a değindiği coşkulu bir konuşma yaptı.

Kral, “Her gün, dikkatimizi gerektiren yeni bir kriz, yeni bir trajedi, yeni bir acil durum ortaya çıkıyor. Her nesil, karşılaştığı zorlukların benzersiz olduğuna inanır; belki de bizim için bu doğru,” diye ekledi.

Hüseyin şöyle devam etti:

“Dünyamızın bu bölgesindeki bir krizin sadece bu bölgeyle sınırlı kalacağına dair herhangi bir şüphesi olan varsa, Mumbai’den Madrid’e ve Minnesota’ya kadar sıradan ailelerin enerji ve market faturalarına bir baksın. İran savaşı, istikrarsızlığın ticareti, yatırımı ve bölge dışındaki insanların yaşamlarını ne kadar çabuk altüst edebileceğini göstermiştir.”

Yıllardır BM’de Filistin-İsrail çatışmasının çözümsüz kalmasının tehlikeleri konusunda uyarıda bulunduğunu hatırlatan Kral, uluslararası toplumun çatışmayla yüzleşip onu çözmek yerine onu “yönetmeyi” tercih ettiğini savundu ve “dünyanın en uzun süren işgallerinden biri” ışığında uluslararası hukukun değerini ve meşruiyetini sorguladı.

Ürdün Kralı şöyle devam etti:

“Uluslararası hukuk on yıllardır görmezden gelinebiliyorsa, o zaman bu hukukun tam olarak ne değeri var? Ve ihlallerini bile dile getirmiyorsak, onu nasıl uygulayabiliriz? Gazze’de kanıtlar çok açık: Sözde ateşkesin ilk 300 gününde en az 300 Filistinli çocuk öldürüldü.”

Kral, İsrail hükümetini “kuralları değiştirerek”, Gazze’deki saldırıları ve sivil altyapının tahribatını sürdürerek ve savaşın yıktığı Filistin bölgesinden çekilmeyi reddederek kınadı.

Batı Şeria’daki İsrail faaliyetlerinin zorla yerinden etme politikası olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirten Hüseyin, uluslararası topluma Gazze ve Batı Şeria’yı Filistin halkının tek bir bütünün parçası olarak ele alması çağrısında bulundu.

Diplomasi

Meksikalı kartel mensupları Ukrayna’da: Hükümet soruşturma başlattı

Yayınlanma

Meksika hükümeti, uyuşturucu kartelleriyle bağlantılı kişilerin Ukrayna ordusunda savaştığını gösteren görüntüler üzerine resmi inceleme başlattı. Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, videonun gerçekliği ile kişilerin bölgeye nasıl ulaştığının araştırıldığını duyurdu.

Meksika hükümeti, uyuşturucu kartelleriyle bağlantılı kişilerin Ukrayna ordusunda paralı asker olarak savaştığı yönündeki iddialar ve sosyal medyada paylaşılan görüntüler üzerine inceleme başlattı.

Sosyal medyada yayımlanan ve henüz bağımsız kaynaklarca doğrulanmayan videoda, Ukrayna askeri teçhizatı giymiş silahlı kişilerin çatışma bölgesinde Meksika’daki suç örgütlerine ait sloganlar attığı görülüyor.

Kayıttaki bir kişi, gruptaki diğer savaşçıların Sinaloa Karteli’nin bir kolu olan La Chapiza ile Jalisco Yeni Nesil Karteli mensubu olduğunu ima ediyor. Sigara içen gruptakilerin görüntülerde “Ukrayna’ya zafer. Çok yaşa Meksika, çok yaşa Kolombiya, çok yaşa Panama” dediği duyuluyor.

Görüntülerin ardından konuya ilişkin değerlendirmede bulunan Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, hükümetin olayı iki aşamalı olarak ele aldığını açıkladı.

Sheinbaum, “Öncelikle videonun gerçek olup olmadığını, ikinci olarak da bu kişilerin o bölgeye nasıl ulaştığını belirlemek üzere inceleme yürütüyoruz” dedi.

İnceleme sonucunda videonun doğrulanması halinde yetkililerin, suç örgütlerine mensup olabilecek Meksikalıların Avrupa’daki bir silahlı çatışmaya nasıl dahil olduğunu tespit etmeye çalışacağını belirten Sheinbaum, bu kişilerin çatışmalarda yer alan özel bir şirket, bir ordu ya da bir hükümet tarafından silah altına alınmış olabileceğini dile getirdi.

Sosyal medyada yayılan paylaşımlarda ise söz konusu kişilerin çatışma bölgesini FPV (birinci şahıs görüşlü) dronlar, fiber optik yönlendirme sistemleri ve modern piyade taktikleri alanında ileri düzey bir eğitim sahası olarak kullandığı, cephe deneyiminin ardından Meksika’ya ve ABD sınırına dönecek kişilerin güvenlik tehdidi oluşturacağı iddiaları dile getiriliyor.

Meksika’da ele geçirilen FPV dron sevkiyatları ve fiber optik makaraların bu yetenek aktarımının başladığını gösterdiği savunuluyor.

Ukrayna makamları ise Sheinbaum’un açıklamalarına veya söz konusu videoya ilişkin henüz kamuoyuna izahat sunmadı.

Meksikalı karteller, Ukrayna’da savaşan paralı askerleri bünyesine katıyor

Latin Amerika’da dron saldırıları artıyor

Öte yandan Fransız bağımsız araştırmacı gazetecilik platformu Intelligence Online, Haziran 2025’te yayımladığı haberde, Meksika Ulusal İstihbarat Merkezinin (CNI) Ukrayna’yı uyuşturucu kartelleriyle bağlantılı kişilerin Uluslararası Lejyon’a katılma girişimleri konusunda uyardığını aktarmıştı.

Habere göre istihbarat birimi, paralı asker olmak isteyen bu kişilerin dayanışma amacıyla değil, Meksika güvenlik güçlerine ve rakip kartellere karşı kullanmak üzere FPV kamikaze dronlarını operasyonel düzeyde kullanmayı öğrenmek için cepheye gitmek istediğini bildirmişti.

Latin Amerika’daki suç örgütlerinin silahlı insansız hava araçlarını kullanımına ilişkin kaygılar, bölgedeki can kayıplarıyla da gündeme geliyor.

Foreign Policy dergisi de Kolombiya’da Temmuz 2024’te arkadaşlarıyla oynadığı sahaya dronla patlayıcı atılması sonucu hayatını kaybeden 10 yaşındaki Dilan Camilo Erazo Yela’nın, Silahlı Çatışma Konumu ve Olay Veri Projesi’ne (ACLED) göre ülkede dron saldırısıyla öldürüldüğü bilinen ilk kişi olduğunu aktardı.

ACLED verileri ve haber kaynakları, bu olayın ardından Kolombiya’da Ağustos 2025’te Antioquia’da 13 polisin ve Aguachica’da 7 askerin hedef alındığı benzer saldırıların düzenlendiğini kaydetti.

ACLED uzmanları, ülkedeki silahlı grupların bu savaş yöntemini Meksika’daki suç örgütlerinden öğrendiğini değerlendiriyor.

Aşırıcılık ve Teknoloji Küresel Ağı (GNET) bünyesinde çalışan Mathilde Gamba da yayımladığı analizde, silahlandırılmış dronların rakip örgütleri hedef almak, kolluk kuvvetlerine saldırmak, sivil halkı korkutmak ve toprak hakimiyeti sağlamak amacıyla rutin biçimde kullanıldığını belirtti.

Gamba, Meksikalı kartel mensuplarının Ukrayna savaşında geliştirilen taktikleri çevrim içi ortamlar üzerinden uyarlamakla kalmayıp doğrudan çatışma deneyimi kazanma arayışında olabileceğine dair kanıtların arttığını kaydetti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Newsweek Zelenskiy’nin yerine geçebilecek dört adayı açıkladı

Yayınlanma

Newsweek dergisi, Ukrayna’da Zelenskiy’nin yerine geçebilecek dört muhtemel ismi sıralarken eski Genelkurmay Başkanı Valeriy Zalujnıy’ı en güçlü rakip olarak gösterdi. Anketlerde Zalujnıy’a güven oranı yüzde 64 ile Zelenskiy’nin önünde seyrediyor.

ABD merkezli haber dergisi Newsweek, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin yerine geçebilecek dört muhtemel ismi sıraladı.

ABD yönetiminden Ukrayna’da yeni bir devlet başkanlığı seçimi yapılması yönünde gelen çağrının ardından hazırlanan değerlendirmede, Zelenskiy’nin karşısındaki en güçlü rakip olarak eski Ukrayna Genelkurmay Başkanı Valeriy Zalujnıy öne çıkarıldı.

Derginin paylaştığı listede, şu anda Ukrayna’nın Londra Büyükelçisi olarak görev yapan eski Genelkurmay Başkanı Valeriy Zalujnıy, Ukrayna Askeri İstihbarat Teşkilatının (GUR) eski başkanı ve mevcut Devlet Başkanlığı Ofisi Başkanı Kırilo Budanov, eski Savunma ve Dijital Dönüşüm Bakanı Mihail Fedorov ile ülkenin beşinci devlet başkanı ve muhalefetteki Avrupa Dayanışması partisinin lideri Petro Poroşenko yer alıyor.

Ekim ayında Reyting adlı sosyolojik araştırma grubunun yayımladığı anket verileri, olası bir başkanlık yarışında Zalujnıy’ın Zelenskiy’ye en yakın isim olduğunu ortaya koyuyor.

Araştırmaya göre katılımcıların yaklaşık yüzde 23’ü Zelenskiy’ye, yüzde 20’den fazlası ise Zalujnıy’a oy vermeye hazır olduğunu ifade ediyor.

Kamuoyu güveninde ise eski Genelkurmay Başkanı önde görünüyor. Ankete katılanların yüzde 64’ü Zalujnıy’a güvendiğini belirtirken, mevcut Devlet Başkanı Zelenskiy’ye yönelik güven oranı yüzde 53 düzeyinde kalıyor.

Aberystwyth Üniversitesinden uluslararası politika uzmanı Jenny Mathers, Newsweek’e yaptığı değerlendirmede, siyasetçiler ve askeri figürlerin savaş sürecinde edindikleri itibarın seçmen tercihleri üzerinde belirleyici rol oynayabileceğini dile getirdi.

Mathers bununla birlikte, eski Devlet Başkanı Poroşenko’nun makam için şansı en düşük adaylardan biri olduğunu kaydetti.

Görevden ayrılışı ülke çapında kitlesel gösterilere yol açan eski Savunma ve Dijital Dönüşüm Bakanı Mihail Fedorov, ağustos ayında çatışmalara rağmen Ukrayna’da başkanlık seçimlerinin yapılması gerektiğini ifade etmişti.

Fedorov daha önceki beyanlarında aday olmayacağını vurgulamış, istifasının ardından lehine düzenlenen mitingleri de “siyasi mücadele” olarak değerlendirmediğini açıklamıştı.

Trump seçim çağrısı yaptı, Zelenskiy ateşkes şartı koştu

ABD Başkanı Donald Trump, 10 Ekim’de Ukrayna’da yeni bir seçime gidilmesi önerisinde bulunarak Zelenskiy’yi ABD’ye zarar vermek istemekle suçlamıştı.

Trump, “Anlaşmaya varabilecek yeni bir lider bulunmasını öneriyorum. Çünkü o pek çok anlaşma yapabilirdi fakat bir nedenle bunu hiçbir zaman yapmadı” ifadelerini kullanmıştı.

Milyarder Elon Musk da Trump’ın Ukrayna’da devlet başkanının değişmesi yönündeki çağrısına destek vermişti.

Zelenskiy ise ertesi gün ABC News kanalına verdiği mülakatta, Rusya’nın 60 günlük tam bir ateşkesi kabul etmesi durumunda Ukrayna’nın devlet başkanlığı seçimlerini düzenlemeye hazır olduğunu duyurmuştu.

Ukrayna’da devlet başkanlığı seçimlerinin Mart 2024 sonunda düzenlenmesi planlanıyordu ancak yürürlükteki sıkıyönetim sebebiyle sandık kurulmadı.

Zelenskiy’nin beş yıllık görev süresinin Mayıs 2024’te dolmasının ardından Moskova yönetimi Ukrayna liderini gayrimeşru ilan etti.

Avrupa Birliği, Birleşmiş Milletler ve ABD Dışişleri Bakanlığı ise görev süresinin sona ermesine rağmen Zelenskiy’yi Ukrayna Devlet Başkanı olarak tanımayı sürdürüyor.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Trump, enerji ateşkesi için Ukrayna’ya desteği kesmekle tehdit etmiş

Yayınlanma

Kyiv Independent gazetesinin haberine göre ABD yönetimi, Rus petrol tesislerine yönelik saldırıları durdurması amacıyla Kiev’e silah ve istihbarat akışını kesme tehdidinde bulundu. Trump’ın Rusya ile ilan ettiği enerji ateşkesinin Ukrayna’ya önceden haber verilmediği ve Kiev heyetinin Miami’deki görüşmeleri planlanandan erken terk ettiği bildirildi.

ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin, Ukraynalı hükümet yetkilileri ve üst düzey askeri komutanlarla doğrudan irtibata geçerek Rusya’ya ait petrol tesislerine yönelik saldırıların durdurulmasını istediği, aksi takdirde silah ve istihbarat desteğini kesme uyarısında bulunduğu bildirildi.

CNN ve Kyiv Independent’ın kaynaklarına dayandırdığı haberlere göre Washington yönetimi, Kiev’den Rus petrol altyapısını hedef alan saldırı girişimlerine son vermesini talep etti.

ABD tarafı, söz konusu saldırıların sürmesi halinde Ukrayna’nın sonuçlarla karşılaşacağını iletti. Kyiv Independent’a konuşan Ukraynalı bir yetkili, “Üst düzey askeri yetkililerin tamamını arayıp tehdit savurdular” ifadesini kullandı.

Axios: Trump Ukrayna’nın rafineri saldırılarına çok öfkeli

Enerji ateşkesi kararı Kiev’e önceden bildirilmedi

Ukraynalı kaynaklar, Trump’ın Rusya ile enerji alanında ateşkes sağlandığını duyurduğu açıklamasından önce kendilerine bilgi verilmediğini aktardı.

Habere göre bu duyurunun hemen ardından Kiev yönetimi, enerji sahasındaki ateşkes kararına uyması yönünde yoğun baskı altına girdi.

Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Trump’ın açıklamasının ardından olası bir enerji ateşkesine yönelik temasların sürdüğünü kaydetti.

Peskov, somut bir anlaşmaya varılıp varılmadığına, olası mutabakatın şartlarına veya bu adımın yalnızca petrol rafinerilerini mi yoksa diğer enerji tesislerini de mi kapsayacağına dair ayrıntı vermedi.

Peskov, daha önce eylül ayında yaptığı açıklamada enerji ateşkesine dair somut müzakereler yürütülmediğini dile getirmiş, Ukrayna’nın kalıcı bir çözüm yerine kendi “Aşil tendonu” niteliğindeki enerji sektöründe ateşkes önerdiğini savunmuştu.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise ordunun Ukrayna altyapısına yönelik saldırılarını muharebe hedeflerine hizmet ettiği gerekçesiyle “etkili ve zamanında” olarak nitelemişti.

Financial Times’ın Avrupalı yetkililere dayandırdığı haberinde, Trump yönetiminin Rus enerji tesislerine yönelik eylemleri durdurması için Ukrayna’ya silah tedarik mekanizmasını askıya alma tehdidinde bulunduğu belirtildi.

Haberde, Washington’ın istihbarat paylaşımını sonlandırma seçeneğini de gündeme getirdiği aktarıldı.

Axios ise Trump’ın ilan ettiği enerji ateşkesinin rafinerilere yönelik saldırıların sonlandırılmasını içerdiğini ve ABD yönetiminin Ukrayna’dan buna uymasını beklediğini yazdı.

Bloomberg’in haberine göre ise ABD liderinin özel temsilcisi Steve Witkoff ile damadı Jared Kushner, Miami’de Ukrayna heyetiyle gerçekleştirdikleri toplantıda ABD’nin mühimmat ve istihbarat sağlayan güvenilir bir ortak olduğunu vurguladı.

Ancak Witkoff ve Kushner, rafinerilere saldırılmaması gerektiğini belirterek Kiev’e Amerikan tüketicilerine zarar verecek adımlardan kaçınmasını tavsiye etti.

Görüşmeyi aktaran kaynaklar, bu tavsiyenin istihbarat paylaşımının kesileceğine dair örtülü bir ikaz olarak algılandığını kaydetti.

Kaynaklara göre Ukrayna heyeti, Trump’ın Rusya ile dizel yakıt tedariki konusunda anlaşıldığını duyurmasının ardından 9 Ekim Cuma günü Miami’deki müzakereleri planlanandan önce sonlandırdı.

Demokratlardan Trump’ın Rusya ile dizel yakıt mutabakatına tepki

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English