Trump, ücret karşılığında Nvidia’nın Çin’e gelişmiş yapay zeka çipi satmasının önünü açtı

Donald Trump, Nvidia’nın Çin’de daha gelişmiş bir yapay zeka çipi satmasına izin verebileceğini söyledi. Trump, çip üreticisinin Çin’den elde ettiği gelirlerin bir kısmını ABD’ye vermeyi öngören “küçük bir anlaşma” yaptığını doğruladı.

Financial Times (FT) tarafından açıklanan, başkanın Nvidia’nın CEO’su Jensen Huang ile yaptığı “benzeri görülmemiş” olarak nitelendirilen anlaşma, ABD’nin 2023 yılında Biden dönemindeki ihracat kontrollerine uymak için piyasaya sürdüğü H20 çipinin Çin’deki satışlarının yüzde 15’ini almasını içeriyor.

Çin’e satılan H20 çiplerinin performansı, ABD’deki müşterilere sunulanlara kıyasla kısıtlı. Trump pazartesi günü, Nvidia’nın en yeni ve en gelişmiş Blackwell platformuna dayalı çipleri Çin’e satmasına izin vermek için Huang ile yeni bir anlaşma görüşmeyi planladığını söyledi.

Çin’e gelişmiş yapay zeka çipi satışı için verilecek bu onay, Washington’daki güvenlik endişelerine rağmen, Huang’ın Çin pazarına erişim için yaptığı lobi faaliyetlerinin ardından Nvidia için milyarlarca dolarlık satışın önünü açacak.

Başkan, Blackwell çiplerinin Çin’de satışa sunulmak üzere “olumsuz yönde geliştirileceğini” söyledi ve potansiyel satışları, ABD’nin en gelişmiş savaş jetlerinin düşürülmüş versiyonlarını satma yöntemiyle karşılaştırdı.

H20’yi “Çin’in zaten sahip olduğu eski bir çip” olarak nitelendiren Trump, “Anlaşma yapabilirim” dedi.

“Blackwell konusunda, [Huang] bu konuyla ilgili olarak beni tekrar ziyaret edecek” diye ekledi.

Nvidia ve AMD’nin Çin’den elde ettikleri gelirlerin bir kısmını ABD hükümetine ödemeyi kabul eden anlaşma, Trump’ın uzun süredir geçerli olan kurumsal normları alt üst etmesiyle Washington’dan Pekin’e kadar şok dalgaları yarattı.

Temsilciler Meclisi Çin Komitesi’nin Cumhuriyetçi başkanı John Moolenaar, FT’ye verdiği demeçte, “ABD hükümetinin Çin’e satılan gelişmiş H20 ve eşdeğer çiplerin gelirlerinden pay alacağına dair haberler beni endişelendiriyor. Bunun yasal dayanağı konusunda sorular var” dedi.

“İhracat kontrolleri, ulusal güvenliğimizi korumada ön saflarda yer alan bir savunma mekanizmasıdır ve hükümetin Çin’in yapay zeka kapasitesini artıracak teknolojilerin satışına izin vermesini teşvik edecek bir emsal oluşturmamalıyız” diye savundu.

Durumdan haberdar olan kaynaklar, bazı güvenlik yetkililerinin başkanın verdiği sinyaller üzerine istifa etmeyi düşündüklerini söyledi.

“İhracat kontrol yetkilileri her gün işe giderken ulusal güvenliği satmak için kalkmıyorlar,” diyen başka bir kaynak “Bu düzenleme, zaten zor durumda olan ihracat kontrol mekanizmamıza kalıcı zarar verecektir” diye ekledi.

Trump’ın Blackwell hakkındaki yorumları, Biden yönetiminin Çin’in nükleer silah modellemeden hipersonik silah geliştirmeye kadar her alanda kullanılabilecek gelişmiş çiplere erişimini zorlaştırmak için uyguladığı kontrolleri terk ettiğini gösteriyor.

Şu anda, ABD’nin ihracat kontrolleri kapsamında Çin’de yasal olarak satılan Nvidia’nın Blackwell çipinin hiçbir versiyonu bulunmuyor. Nvidia, Trump’ın Blackwell hakkındaki açıklamalarına yorum yapmayı reddetti.

Jamestown Vakfı’nda Çin uzmanı ve ilk Trump yönetiminin Ulusal Güvenlik Konseyi’nde görev yapmış Liza Tobin, “Bunu, Amerika’nın kendi stratejik çöküşünü gönüllü olarak sübvanse etmeye karar verdiği an olarak hatırlayabiliriz. Zamanımızın en önemli teknoloji yarışında bize üstünlük sağlayan yapay zeka çiplerini Pekin’e teslim ettik” dedi.

Trump’ın açıklamaları, ABD ve Çin yetkililerinin, başkanın Çinli mevkidaşı Xi Jinping ile bir zirveye yol açmasını umduğu ticaret müzakerelerini sürdürdüğü bir dönemde geldi.

FT geçen ay, ticaret bakanlığına Xi ile zirve şansını tehlikeye atmamak için Çin’e yönelik yeni ihracat kontrollerini dondurması talimatı verildiğini yazmıştı.

Nvidia’nın H100 çipi, 2022’de OpenAI’nin ChatGPT’sinin başarısının ardından Silikon Vadisi’nin en çok aranan ürünü haline geldi, çünkü büyük teknoloji şirketleri ve start-up’lar için yeni AI modellerini eğitmek için varsayılan seçenek oldu.

H20’nin halefi olan Blackwell tabanlı çiplerin sevkiyatı geçen yılın sonlarında başladı, ancak ABD yetkilileri tarafından Çin’de satılmak için çok güçlü olduğu değerlendirildi.

Trump yönetimi nisan ayında, H20’nin Çin’deki satışını fiilen sona erdiren yeni lisans şartları getirdi.

Bu arada Nvidia, Blackwell tasarımını temel alan ve yüksek bant genişliği belleği gibi bazı özellikleri kaldırarak kısıtlamalara uyumlu olacak başka bir Çin’e özel çip geliştirmeye başladı.

Washington ve Pekin arasında ince bir çizgide yürüyen Huang, Trump ile daha da yakın bir ilişki kurdu, mayıs ayında başkanın Körfez ülkeleri gezisine eşlik etti ve Nvidia’nın önümüzdeki dört yıl içinde ABD’deki üretime 500 milyar dolar harcama sözü vermesi ile övgü topladı.