Amerika
Trump yönetimi 368 milyon dolarlık okyanus projesini kapatıyor

ABD Başkanı Trump yönetimi, 10 yıl önce kurulan ve maliyeti 368 milyon doları bulan Okyanus Gözlemevleri Girişimi’ni sökmeye hazırlanıyor. Ulusal Bilim Vakfı, haziranda 900’den fazla derin deniz cihazının kaldırılmasına başlayacağını açıkladı. Bilim insanları kararın projenin bilimsel değerini göz ardı ettiğini ve ABD’nin küresel bilimsel liderlik kapasitesini zayıflatacağını belirtiyor.
ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, dünya okyanuslarının izlenmesine yönelik çok milyon dolarlık bir projeyi sonlandırmaya hazırlanıyor. The New York Times’ın aktardığına göre yönetim, 10 yıl önce kurulan ve maliyeti 368 milyon dolara ulaşan derin deniz gözlem sistemini devreden çıkaracak.
Gazetenin haberinde, kararın Ulusal Bilim Vakfı’nın (NSF) açıklamasına dayandığı belirtildi. NSF, Okyanus Gözlemevleri Girişimi (Ocean Observatories Initiative, OOI) olarak bilinen sistemin sökülmesi için hazırlıkların başladığını bildirdi.
Söz konusu sistem, kıyı çevresini, deniz ekosistemlerini ve küresel iklim üzerinde etkili olan güçlü okyanus akıntılarını izlemek amacıyla kuruldu. Araştırmacılar, sistemden elde edilen verileri kullanarak okyanusların atmosferdeki sera gazlarını nasıl emdiğini inceledi.
Bilim insanları ayrıca bu verilerden yararlanarak okyanus sıcaklıklarındaki değişimlerin balıkçılık faaliyetleri üzerindeki olası etkilerini değerlendirdi. Aynı veriler, daha geniş ölçekli iklim değişimlerinin izlenmesinde de kullanıldı.
Sistem, ABD’nin doğu kıyıları boyunca görülen kıyı taşkınlarının nasıl oluştuğunu anlamaya yönelik araştırmalara da veri sağladı.
NSF haziranda söküm çalışmalarına başlayacak
Ulusal Bilim Vakfı, haziran ayında söküm çalışmalarını başlatmak üzere gemiler göndereceğini açıkladı. Bu çalışmalar kapsamında 900’den fazla derin deniz cihazı deniz tabanından çıkarılacak.
Cihazlar Oregon, Washington eyaleti, Alaska ve Kuzey Carolina açıklarında bulunuyor. Sistem kapsamında ayrıca Grönland ile İzlanda arasındaki ve Irminger Denizi olarak bilinen bölgede de ekipman yer alıyor.
NSF Sözcüsü Michael England, Okyanus Gözlemevleri Girişimi’nin sökülmesi kararının vakfın daha geniş kapsamlı stratejisiyle uyumlu olduğunu belirtti.
England, kararın NSF’nin en önemli bilimsel alanlara ve yeni teknolojilere yönelik destek önceliklerini yeniden şekillendirme yaklaşımının bir parçası olduğunu ifade etti.
Bilim insanları karara tepki gösterdi
Trump’ın ilk başkanlık döneminde Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi’nin baş bilim insanı görevini vekaleten yürüten Craig McLean, kararı mevcut yönetimin daha geniş eğilimlerinin bir parçası olarak değerlendirdi.
McLean, The New York Times’a yaptığı açıklamada, “Bu karar, mevcut yönetimin projenin bilimsel değeri ve bilimsel önemi konusundaki anlayış eksikliğinin devam ettiğini gösteriyor” dedi.
McLean ayrıca, “Böylesi bir sistemi sökmek, ABD’yi küresel bilimsel liderlik açısından yeniden arka sıralara itiyor” ifadelerini kullandı.
OOI sistemi 2016 yılında faaliyete geçti. Projenin başlangıç planına göre sistemin 25 yıl boyunca çalışması öngörülüyordu.
The New York Times’ın haberine göre söküm çalışmalarının tamamlanması yaklaşık 15 ay sürebilir.
Bununla birlikte, Oregon açıklarında etkin durumdaki denizaltı yanardağının çevresine yerleştirilen sismik ölçüm cihazları 2028 yılına kadar çalışmayı sürdürecek.
Sistemin işletme maliyeti yılda 48 milyon dolar seviyesinde.
Haberde, Trump yönetiminin projeyi daha önce de birkaç kez sonlandırmaya çalıştığı belirtildi. Yönetim, hem 2025 hem de 2026 bütçe dönemlerinde projenin finansmanında yüzde 80 kesinti yapılmasını önermişti.
Ancak ABD Kongresi bu girişimlere karşı çıktı. Kongre, her iki durumda da proje için ayrılan mali kaynağı yeniden eski düzeyine çıkardı.
Aralık 2025’te Amerikan Jeofizik Birliği’nin yıllık toplantısında sunulan bir sunuma göre, maliyetleri azaltmak amacıyla sistemdeki bazı cihazlar daha önce devre dışı bırakıldı.
Aynı sunumda, araştırmacıların topladığı veri miktarının da azaltıldığı bilgisi yer aldı.
Amerika
Microsoft’un veri merkezi yatırımı New York’un elektrik talebini aşacak

Microsoft, bulut ve yapay zeka hizmetlerindeki sunucu açığını kapatmak amacıyla veri merkezlerinin kapasitesini 2032’ye kadar üçe katlayıp 38 gigavatın üzerine çıkarmayı hedefliyor. Planlanan bu enerji miktarı, New York eyaletinin zirve dönemdeki elektrik tüketimini aşıyor.
Amerikan teknoloji şirketi Microsoft, veri merkezlerinin kapasitesini 2032 yılına kadar üç kattan fazla artırarak 38 gigavatın üzerine çıkarmayı planlıyor.
Bloomberg’in konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre, hedeflenen bu kapasite, New York eyaletinin en yüksek tüketim dönemlerindeki elektrik ihtiyacını geride bırakıyor.
Kapasite artışı, Microsoft’un bulut hizmetleri ve yapay zeka operasyonlarında yaşadığı işlem gücü yetersizliğini aşmasını amaçlıyor.
Şirketin dünya genelindeki veri merkezi ağının mevcut elektrik kapasitesi yaklaşık 12 gigavat seviyesinde seyrediyor.
Gelecekteki kapasitenin yaklaşık üçte birinin yapay zeka donanımlarına ayrılması hedefleniyor. Bu alandaki güncel tüketim ise 2 gigavat civarında kalıyor.
Sunucu kapasitesindeki yetersizlik, Microsoft’u ABD ve Avrupa’daki bazı merkezlerinde yeni bulut aboneliklerini sınırlandırmak zorunda bıraktı. Bu durum nedeniyle müşterilerin bir bölümü rakiplerle sözleşme imzaladı.
Tesis inşasını hızlandıran şirket, Atlanta bölgesi dahil yeni merkezler kuruyor. Son mali yılda sermaye harcamaları 145 milyar dolara ulaşan şirketin harcamalarında, analistlerin değerlendirmelerine göre yükseliş sürecek.
Tesislerin inşasının yıllar alması, talep ve teknolojideki değişimlerin sürmesi sebebiyle mevcut planlar revizyona uğrayabilir.
Microsoft, programın ayrıntılarına dair henüz açıklama yapmadı.
Daha önce şirket içi değerlendirmelerde, yapay zeka merkezleri inşasının elektrik, su tüketimi ve karbon emisyonları nedeniyle çalışanlar arasında kaygı yarattığı kabul edilmişti.
Microsoft, su verimliliğini artırdığını ve yenilenebilir enerji kaynaklarını güçlendirdiğini savunuyor.
Amerika
“Teknoloji devleri gençlerin tepki odağında petrolün yerini aldı”

ABD’li kayaç petrolü üreticisi Diamondback Energy şirketinin yöneticisi Kaes Van’t Hof, teknoloji devlerinin petrol şirketlerinin yerini alarak kamuoyunun bir numaralı hedefi haline geldiğini söyledi. Van’t Hof, yüksek gelir ve kariyer arayışındaki gençlerin enerji sektörüne ilgisinin arttığını savundu. Bloomberg verileri ise sektörde üretimin rekor kırmasına karşın son on yılda 250 bin kişilik istihdam kaybı yaşandığını gösteriyor.
ABD merkezli kayaç petrolü üreticisi Diamondback Energy şirketinin tepe yöneticisi Kaes Van’t Hof, teknoloji devlerinin kamuoyu nezdinde petrol şirketlerinin yerini alarak “bir numaralı halk düşmanı” haline geldiğini söyledi.
Financial Times gazetesine konuşan Van’t Hof, iyi gelir ve güçlü kariyer fırsatları arayan gençlerin artık petrol sektörünü dışlanan bir alan olarak görmediğini vurguladı.
Teknoloji şirketlerinin, özellikle veri merkezlerinin inşası nedeniyle yoğun bir toplumsal baskıyla karşı karşıya kaldığını belirten Van’t Hof, enerji sektörüne yönelik yaklaşımın ise dönüştüğünü savundu.
The New York Times gazetesinin daha önce yer verdiği haberde, veri merkezlerine yönelik endişelerin çevreye dönük tehditler ve sohbet robotlarına olan bağımlılıkla bağlantılı olduğu aktarılmıştı.
Van’t Hof, toplumun enerjinin gündelik hayattaki vazgeçilmez rolünü artık çok daha iyi kavradığına dikkat çekti.
Gelişmeleri değerlendiren Diamondback yöneticisi, şu ifadeleri kullandı:
“Birkaç yıl öncesine kadar neredeyse her gün petrol sektörünün öldüğüne dair makaleler çıkıyordu. Ancak bugün insanların bunun saygın, iyi ödeme yapan, ayrıca yapay zeka ile enerjinin kesiştiği bir alan olduğunu anladığını düşünüyorum.”
Söz konusu dönüşümün istihdam piyasasına da yansıdığını kaydeden Van’t Hof, sektöre genç yetenek akışı yaşandığını ve staj başvurularında artış görüldüğünü dile getirdi.
Van’t Hof, değerlendirmesini şu sözlerle sürdürdü: “Enerji sektörü havalı olabilir mi? Evet, sanırım öyle. Artık asıl bilişimciler kötü adam olarak görülüyor.”
Teksas merkezli olan ve kayaç petrolü çıkaran Diamondback, 56 milyar dolarlık ciroya sahip. Şirket, ABD’nin güneyindeki geniş petrol ve doğalgaz bölgesi Permian Havzası’nın en büyük bağımsız petrol üreticisi konumunu elinde tutuyor.
Öte yandan Bloomberg, Temmuz ayında geçtiği haberde ABD petrol ve doğalgaz sektörünün son on yılda istihdamını yaklaşık yüzde 40 oranında azalttığını duyurmuştu.
Bu oran 250 bin kişilik iş kaybına denk gelirken, söz konusu pozisyonların büyük kısmının geri dönmeyeceği kaydedildi.
İstihdamdaki bu sert düşüşe rağmen, aynı dönemde ham petrol üretimi yüzde 50 artış kaydetti.
Bloomberg’in aktardığına göre 2014 yılındaki fiyat çöküşünün ardından yatırımcılar şirketlerden daha yüksek verimlilik ve kâr talep etmeye başladı.
Bu baskı; işten çıkarmaları, şirket birleşmelerini, ileri teknolojilerin kullanımını, otomasyonu ve robotik sistemleri beraberinde getirdi.
Ajansın hesaplamalarına göre sektörde 2023 yılının başından bu yana gerçekleşen birleşme ve devralma işlemlerinin toplam hacmi 500 milyar doları aştı ve önceki üç yıllık dönemin toplamını yüzde 20’den fazla geride bıraktı.
Güncel verilerle ABD’deki ham petrol üretimi günlük 13,8 milyon varille rekor seviyeye ulaşsa da sektördeki istihdam son üç yılın en düşük seviyesinde seyrediyor.
Ülkedeki enerji şirketleri, 2014 yılında çalışan sondaj kulelerinin üçte birinden daha azıyla faaliyet gösteriyor; ancak sahadaki her bir kule artık o döneme kıyasla yaklaşık dört kat daha fazla petrol üretiyor.
Amerika
ABD, ismi açıklanmayan “büyük” bir bankaya yaptırım uygulayacak

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Trump yönetiminin önümüzdeki hafta büyük bir bankaya yaptırım uygulayacağını söyledi.
Yeni yaptırım, yine İran’a karşı iktisadi abluka kapsamında ilan edilecek.
“Real America’s Voice” programına konuk olduğu sırada ne finans kurumunun adını ne de bulunduğu ülkeyi belirten Bessent, bu adımın pazartesi günü (14 Eylül) atılacağını ifade etti.
Bessent, bu adımın başlangıçta cuma günü gerçekleştirilmesinin planlandığını fakat 11 Eylül 2001 saldırılarının 25. yıldönümü anma törenleri nedeniyle ertelendiğini belirtti.
Bessent şöyle konuştu:
“Herkes bu rejimle ilişkisini kesene kadar bu sürece devam edeceğiz. Bunu o kadar kârsız hale getireceğiz ki, şirketinizin ya da kendinizin, kişisel mali durumunuzun yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmasını göze almak istiyorsanız, buyurun deneyin. Ama peşinize düşeceğiz.”
ABD, Türkiye’deki bir bankaya “İran bağlantılı” olduğu iddiasıyla yaptırım uyguladı
ABD, Şubat ayında çatışmanın başlamasından bu yana İran’a karşı petrol ihracatı, nakliye ağları, silah tedarik kanalları, finansal aracılar, dijital varlık borsaları ve havacılık bağlantılarını hedef alan bir dizi ekonomik önlem uyguladı.
Trump yönetimi, geçen ay Bessent’in “Ekonomik Dışlama Operasyonu” olarak adlandırdığı girişimle kampanyasını tırmandırdı.
ABD, yaklaşık 60 kuruluş, kişi ve gemiye yaptırımlar uyguladı ve deniz taşımacılığı, havacılık, teknoloji, altın ve dijital varlıklar gibi sektörlerde İran’la iş yapanlara yönelik ikincil yaptırımların kapsamını genişletti.
Beyaz Saray geçen hafta İstanbul merkezli Golden Global Bank’ı, Çin’in İran petrolü karşılığında ödediği büyük meblağları Devrim Muhafızları’na aktardığı gerekçesiyle yaptırım kapsamına almıştı.
İran üzerindeki baskı giderek artmasına rağmen, ABD Başkanı Donald Trump savaşın Kasım ayındaki ABD ara seçimlerinden sonraya kadar sona ermeyeceğini öngördü.
Avrupa5 gün önceAvrupa savunma sanayii Ukrayna’ya yetişemiyor
Avrupa4 gün önceKoçbaşı olarak AfD
Görüş2 hafta önceBişkek’te “Yeni Düzen” gerçeğe dönüşüp dönüşemeyeceğini görmek için toplanıyor
Dünya Basını2 hafta önce“Yapay zeka devasa bir aldatmaca”
Avrupa5 gün önceCDU, AfD’yi durdurmak için yeni göç planı hazırlıyor
Asya2 hafta önceHindistan’ın 2047 gelişmiş ekonomi hedefi zora girdi
Asya2 hafta önceABD’nin baskısıyla karşı karşıya kalan Japonya Merkez Bankası kritik bir karar aşamasında
Asya3 gün önceÇin’in HQ-17AE kısa menzilli hava savunma sistemi Pakistan’ın İHA savunmasını güçlendirecek











