Trump yönetimi, GSYİH hesaplama yöntemini değiştirmek istiyor

ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick, ABD hükümetinin gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH) hesaplamasını değiştirmek istediğini açıkladı.

Lutnick pazar günü Fox News’e verdiği bir mülakatta, hükümet harcamalarının gelecekte artık dikkate alınmayacağını söyledi fakat bu değişikliğin ne zaman gerçekleşeceğine dair bir işaret vermedi ve aynı zamanda olası bir resesyonla ilgili spekülasyonları reddetti.

Lutnick, “Hükümetlerin geçmişte GSYİH ile oynadıklarını biliyorsunuz. Hükümet harcamalarını GSYİH’nin bir parçası olarak sayıyorlar. Bu yüzden bu iki şeyi birbirinden ayıracağım ve şeffaf hale getireceğim,” diye konuştu.

Federal hükümet harcamaları ABD iktisadi çıktısının yaklaşık yüzde 6,5’ini oluşturuyor. Örneğin bu harcamalar, 2024’ün dördüncü çeyreğinde, yıllık yüzde 2,3’lük büyüme oranına yaklaşık yüzde 0,25 puan katkıda bulundu. Bunun başlıca nedeni savunma harcamalarıydı.

Lutnick, “Eğer hükümet bir tank satın alırsa, bu GSYİH’dir. Ama 1000 kişiye tank almayı düşünmeleri için para ödemek GSYİH değildir,” dedi ve bunu “para israfı” olarak nitelendirdi.

Bununla birlikte Lutnick’in planı iktisatçılar tarafından sert bir şekilde eleştirildi. ABD’nin Indiana eyaletindeki Notre Dame Üniversitesi’nden Alman ekonomist Rüdiger Bachmann, X’te yaptığı açıklamada, “Size söylemiştim: ABD’de bir sonraki gidecek şey ulusal istatistikler olacak. Çünkü: otokrasiler gerçekten korkar, hiçbir şeyden gerçek kadar korkmaz,” iddiasında bulundu.

Diğer uzmanlar da Lutnick’in planlarını eleştiriyor. Loyola Marymount Üniversitesinde finans ve ekonomi profesörü Sung Won Sohn, “Borsanın ve finans piyasalarının bundan hoşlanacağını sanmıyorum. Ayrıca ABD ekonomisinin performansını küresel benzerleriyle karşılaştırmak da imkansız hale gelecektir, dedi ve sadece özel sektöre bakmanın büyümenin tam bir resmini vermediğini savundu.

Sohn, “Ekonomik büyüme zaman içinde çok daha değişken hale gelecektir. Bunun nedeni, örneğin ekonomi yavaşladığında ya da durgunluğa girdiğimizde hükümetin çok fazla para harcaması,” diye konuştu.

Sohn, mevcut sisteme bağlı kalmanın zorunlu olduğunu savunarak, “Çünkü karşılaştırma yapmamız gerekiyor. Bir önceki yıla, beş yıl öncesine, on yıl öncesine kıyasla ne kadar iyi durumda olduğumuzu bilmek önemlidir ve hatalarımızdan ders çıkarabiliriz,” dedi.

Lutnick ayrıca, Trump yönetiminin ithalata yönelik gümrük vergileri, ağır harcama kesintileri ve toplu işten çıkarma politikalarının bir resesyona yol açabileceği iddialarını şiddetle reddetti.