Trump’ın adayı Isaacman, NASA’ya ‘CEO’ olmak istiyor

ABD Başkanı Donald Trump’ın NASA’nın başına bir kez daha önerdiği Jared Isaacman, kurumu şirketleştirmek istiyor

Trump salı akşamı Truth Social’da yaptığı paylaşımda, “Jared’in uzaya olan tutkusu, astronotluk deneyimi, keşif sınırlarını zorlama, evrenin gizemlerini çözme ve yeni uzay ekonomisini ilerletme konusundaki adanmışlığı, onu NASA’yı cesur yeni bir çağa taşımak için ideal bir aday yapıyor,” dedi.

Milyarder uzay turisti Isaacman, uzay ajansının başına geçmek üzere bir kez aday gösterilmişti, fakat Trump, Senato’nun onay oylaması yapılmadan hemen önce, mayıs ayında adaylığını geri çekmişti.

Bunun nedeni, SpaceX CEO’su Elon Musk ile olan yakın ilişkisi ve Demokratlara yaptığı önceki bağışlar hakkındaki endişelerdi.

Isaacman o zamandan beri başkanın gözüne girmeye çalışıyor. Axios’a göre, ekim ayında önemli Cumhuriyetçi bağışçıların katıldığı bir Beyaz Saray etkinliğinde boy gösterdi ve Senatör Tim Sheehy ve tanınmış MAGA influencer’ı Laura Loomer dahil olmak üzere birçok kişinin desteğini aldı.

Sheehy, Trump ile Isaacman hakkında konuştuğunu ve Trump’ın bu fikre açık olduğunu söylediğini daha önce bildirmişti.

Ne var ki, Isaacman’ın geri dönüş çabası, kurumun vekil başkanı ve Ulaştırma Bakanı olarak görev yapan Sean Duffy’nin direnişiyle karşılaştı.

Ödeme işleme şirketi Shift4’un CEO’su Isaacman, Duffy’ye özel bir nefret besleyen Musk’ın yakın iş ortağı.

Isaacman, onaylanması için yeterli oyu toplamak için zorlu bir mücadeleyle karşı karşıya. Bazı Cumhuriyetçiler, adayın geçmişte Demokratları desteklemiş olmasından endişe duyduklarını dile getirdiler.

Isaacman ise NASA’nın insanları Ay’a indirme programı olan Artemis’i eleştirmiş ve mevcut yapının çok pahalı olduğunu ve tek kullanımlık roketler üzerine kurulu olduğunu savunmuştu.

Girişimci, ajansa köklü değişiklikler öneren bir rapor da yazmıştı. POLITICO tarafından elde edilen 62 sayfalık plan, NASA’nın bazı görevlerini özel sektöre delege etmeyi ve devlet kurumunu daha çok bir işletme gibi yönetmeyi öneriyor.

“Project Athena” (Athena Projesi) olarak bilinen manifesto, bu yaz Duffy’ye gizlice verildi, fakat Isaacman bunun kamuoyuna açıklanmasını asla istemedi.

Isaacman’ın çok daha uzun bir belge olarak başladığını söylediği Athena Projesi, “tek bir kitle için özel olarak hazırlanmıştı.” Isaacman, projenin amacının “NASA’yı yeniden düzenlemek ve canlandırmak, ajansı uzayda Amerikan liderliğine odaklamak, yörünge ekonomisinin önünü açmak ve dünyayı değiştirecek keşifleri hızlandırmak” olduğunu söyledi.

Isaacman’ın manifestosu, NASA’nın bilime yaklaşımını kökten değiştirecek. Kendi uydularını fırlatmak yerine ticari şirketlerden bilimsel veri satın almayı savunuyor ve bunu “hizmet olarak bilim” olarak adlandırıyor.

Belge ayrıca, “NASA’yı vergi mükelleflerinin finanse ettiği iklim bilimi işinden çıkarmak ve bunu akademinin belirlemesine bırakmak” önerisinde bulunuyor.

Eleştirmenler, bilimin doğası gereği ticari bir girişim olmadığı için böyle bir hareketin bilimsel fonlamanın doğasını yanlış anladığını savunuyorlar. Akademi, bilimsel çalışmalarının bir kısmını NASA’nın hibe fonlarıyla gerçekleştiriyor. 

Fakat plana aşina olan kişilerden biri, Isaacman’ın NASA’nın tüm bilimsel misyonlarını, ticari uydu gruplarından veri satın alabileceği bir alan olarak Dünya gözlem misyonlarını kastettiğini savundu.

Isaacman ayrıca, ajansa NASA’nın Artemis ay misyonları için geliştirilen ağır yük roketi olan Uzay Fırlatma Sistemini ve Gateway ay uzay istasyonunu iki planlanan misyondan sonra “sonlandırmasını” tavsiye etti. 

Belge, programların unsurlarının nihayetinde bir nükleer tahrik programına dahil edilmesini öneriyor.

Plan ayrıca NASA’nın her kurum merkezinin “ilgi düzeyi ve devam eden gerekliliği”ni araştırmasını ve bunları modernize etmenin yollarını bulmasını öngörüyor.