Trump’ın gümrük vergileri düşük maliyetli Güneydoğu Asya üreticilerini tehdit ediyor

ABD Başkanı Donald Trump’ın küresel çapta uygulamaya koyduğu yeni “karşılıklı” gümrük vergileri, yüksek maliyetlerin Güneydoğu Asya’da ucuz işgücüne dayanan işletmeleri sıkıştıracağı endişesini körüklüyor.

Risk altındaki alanlar arasında özellikle emek yoğun olan ve ABD’yi önemli bir pazar olarak gören balıkçılık ve hazır giyim sektörleri yer alıyor.

ABD, Vietnam’dan yapılan balıkçılık ihracatının en büyük hedefi olup Hanoi’nin toplam ihracatının yaklaşık %20’sini oluşturmakta ve ülkeye ürün tedarik eden 400’den fazla şirket bulunmaktadır. Vietnam’daki deniz ürünleri ve işlenmiş balıkçılık ürünlerinin %90’ından fazlası yerel işletmeler tarafından gerçekleştirilmektedir.

Vietnam Deniz Ürünleri İhracatçıları ve Üreticileri Birliği Genel Sekreteri Nguyen Hoai Nam perşembe günü yaptığı açıklamada, “ABD, yüz binlerce Vietnamlı çiftçi ve balıkçının geçim kaynaklarıyla ilişkili önde gelen bir pazar,” dedi.

Siyah kaplan karidesleri ve diğer ürünleri yetiştiren, işleyen ve satan Minh Phu Seafood’un hisseleri, Trump’ın gümrük vergisi açıklamasından sonraki iki gün içinde yaklaşık %25 değer kaybetti. Sektörde uzmanlaşmış yerel medyaya göre, ABD şirketin en büyük pazarı ve satışlarının yaklaşık beşte birini sağlıyor.

Dünyanın en büyük konserve ton balığı satıcısı olan Thai Union Group, satışlarının yaklaşık %40’ını Kuzey Amerika’da gerçekleştiriyor. Tayland’da işlenen ton balığını ihraç etmenin yanı sıra büyük şirketlere evcil hayvan maması da tedarik ediyor.

Hazır giyim sektöründe, gümrük vergilerinin Gap, Columbia Sportswear ve Walmart’a giysi tedarik eden ve toplam satışlarının yaklaşık %80’ini ABD’ye yaptığı düşünülen Vietnamlı Song Hong Garment gibi şirketlere zarar vermesi muhtemel.

ABD ve diğer ülkelerdeki iştirakleri aracılığıyla fason giyim eşyası üretimi yapan Endonezyalı perakende devi Mitra Adiperkasa da benzer risklerle karşı karşıya.

Endonezya, Çin ya da Vietnam’a kıyasla daha düşük bir gümrük vergisi oranına tabi olsa da bunun pek bir faydası olmayacaktır.

Endonezya Ayakkabı Birliği Başkanı Eddy Widjanarko Nikkei’ye yaptığı açıklamada, “Kimse fayda görmezken, alıcılardan gelen talep azalacak,” dedi.

ABD, Endonezya ayakkabı ürünleri için ana ihracat noktası olmaya devam ediyor.

Widjanarko, “Geçen yıl ABD’ye yapılan ihracat, 6 milyar dolarlık toplam ihracatın %26’sını oluşturdu. Çin’e yapılan ihracat ise sadece %9’du,” dedi.

Otomobil parçaları ve elektronik bileşen üreticileri de risk altında. Taylandlı otomobil parçaları üreticisi Aapico Hitech’in CEO’su Yeap Swee Chuan, cuma günü Nikkei’ye yaptığı açıklamada tarifelerin gelecekteki iş fırsatlarının kaybına yol açacağını söyledi.

Tayland’ın ABD’ye ülkenin “milli otomobili” olarak adlandırılan kamyonetlerden çok az ihraç etmesi nedeniyle tarifelerin doğrudan etkisinin sınırlı olmasını beklediğini ancak ABD’deki otomobil üreticilerinden gelen parça siparişlerinin arttığını ve tarifelerden sonra bu talebe artık güvenilemeyeceğini söyledi.

Filtre ve diğer otomobil parçalarını ihraç eden Endonezyalı Selamat Sempurna, satışlarının yaklaşık %10’unu ABD’de gerçekleştiriyor.

Başkan Yardımcısı Ang Andri Pribadi cuma günü Nikkei’ye yaptığı açıklamada, “Biz ve ABD’deki alıcılarımız hala dikkatle çalışıyoruz ve gerekirse stratejimizi hemen yeniden düzenleyebilmeyi umuyoruz” dedi. Planlar arasında ihracat iş stratejilerini yeniden değerlendirmek, alternatif pazarlar aramak ve fiyatları daha rekabetçi hale getirmek için verimliliği artırmak yer alıyor.

ABD’ye güvenen birçok Güneydoğu Asya şirketi, düşük maliyetle ürün üretmek ve sevk etmek için bölgenin ucuz işgücü havuzunu kullanarak emek yoğun iş modelleriyle büyüdü. Yabancı işletmeler de 2000’li yıllardan bu yana Çin’de artan işgücü maliyetleri nedeniyle üretimlerini bölgeye taşıdı ve yerel şirketlere dış kaynak sağlayarak bölge ekonomilerini güçlendirdi.

Tarifelerin nihai olarak ne ölçüde uygulanacağı belirsizliğini koruyor. Vietnam ve diğer ülkeler, Washington’la bu darbeyi yumuşatabilecek anlaşmalar peşinde.

Ancak bölgedeki işçi maliyetleri ekonomiyle birlikte büyüdüğü için emek yoğun iş modeli zaten bir dönüm noktasında.

Tayland’daki bir Japon ticaret şirketinin yöneticisi, “Artan işgücü ve tarife maliyetlerini telafi etmemiz gereken bir noktadayız,” dedi.