Amerika
Trump’ın ‘harika’ vergi yasasında sona doğru

ABD Temsilciler Meclisi Bütçe Komitesi, Başkan Trump’ın daha önce askıya alınan “büyük ve harika” vergi ve harcama yasasını iki gün önce kabul etti.
Böylece perşembe günü Temsilciler Meclisi’nde tasarı oylamaya sunulacak.
Tasarıyı engelleyen muhafazakâr kesimleri yatıştırmak için iki büyük değişiklik yapıldı. Birincisi, “Medicaid” çalışma şartlarının zaman çizelgesinin öne alınması. Bu değişiklik, Enerji ve Ticaret Komitesi Cumhuriyetçilerine göre tasarruf sağlayacak, fakat tahmini 5 milyon Amerikalının sağlık sigortasını kaybetmesine neden olacak.
İkincisi ise, elektrikli araçlar gibi ürünlere sağlanan temiz enerji vergi indirimlerinin daha hızlı kaldırılması. Temsilciler Meclisi Çoğunluk Lideri Steve Scalise salı gecesi gazetecilere verdiği demeçte, tasarının Enflasyonu Düşürme Yasası’nın teşviklerini kullanarak “yeni projelerin başlatılmasını önemli ölçüde kısıtlayacağını” söyledi.
Tasarı, şu anki haliyle yaklaşık 4 trilyon dolarlık vergi indirimi içeriyor. Mevcut öneri, Trump’ın ilk döneminde 2017 yılında uygulamaya konulan bireyler için daha düşük vergi oranlarını kalıcı hale getirecek.
Tasarı ayrıca, fazla mesai ücretleri ve bahşişler üzerindeki vergileri ortadan kaldıracak geçici vergi indirimlerini de içeriyor.
Yasa tasarısını geciktiren Cumhuriyetçi Kongre üyeleri daha fazla değişiklik istiyor ve partilerinin diğer üyeleri de aynı görüşte.
Fakat bazı analistler, bu yasa tasarısının önümüzdeki on yıl içinde ABD’nin 36,2 trilyon dolarlık borcuna 5 trilyon dolar daha ekleyeceğini düşünüyor.
Vergilerin daha yüksek olduğu Demokrat eğilimli “mavi eyaletlerden” Cumhuriyetçiler, eyalet ve yerel vergi indirimleri artırılmazsa tasarıyı torpillemekle tehdit ediyor.
Tasarının mevcut haliyle, yıllık geliri 400.000 doların altında olan ortak vergi beyannamesi verenler için mevcut SALT indirimi üç katına çıkarılacak ve 30.000 dolara yükseltilecek.
“SALT” olarak kısaltılan eyalet ve yerel vergi indirimi 2017 Vergi Kesintileri ve İstihdam Yasasının kabulünde siyasi bir tartışma konusu olmuştu ve yine öyle olacağa benziyor.
Birçok Amerikalı yüksek konut maliyetleri ile mücadele ederken, emlak vergisi indirimi bu yükü hafifletmenin bir yolu olabilir fakat bazı gözlemciler, ülke genelindeki vergi mükelleflerinin diğer eyalet ve yerel yönetimlerin kararlarının yükünü üstlenmemesi gerektiğini savunuyor.
SALT, bireylerin federal vergi faturalarından eyalet ve yerel yönetimlere ödenen vergileri düşme imkânını ifade ediyor. 2017 tarihli yasa, bu tutarı 10.000 dolar ile sınırladı, fakat bu tutar, yüksek vergili eyaletlerdeki birçok vergi mükellefi tarafından kolaylıkla aşılıyor.
Bazı eleştirmenler, sınırın kaldırılması veya artırılması halinde, hangi eyalette yaşarlarsa yaşasınlar, ülke genelindeki mülk sahiplerinin bundan faydalanacağını belirtiyor.
Lobi grubu Ulusal Emlakçılar Birliği’nin (National Association of Realtors) yaptığı bir analiz, 2022 yılında ülke genelindeki tüm vergi mükelleflerinin %9,4’ünün SALT indirimi talep ettiğini ortaya koydu.
Bunların yanı sıra 100’den fazla grup, eyaletlerin 10 yıl boyunca yapay zeka teknolojisini düzenlemesine izin vermeyen yasa tasarısındaki bir hükme karşı bayrak açtı.
Cumhuriyetçi Parti içindeki çeşitli fraksiyonlar yasa tasarısının birçok yönü üzerinde tartışırken, Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson, tasarıyı tatilden önceki son hafta sonuna girmeden geçirmeyi umuyor.
POLITICO’ya göre Cumhuriyetçi liderler, birkaç saat süren yoğun müzakerelerin ardından, kilit rol oynayan Cumhuriyetçi Parti mega tasarısını desteklemeyenlerle nihai bir anlaşmaya varabileceklerinden ve önümüzdeki günlerde nihai oylamaya geçebileceklerinden giderek daha emin hale geliyorlar.
Sık sık çalkantılı geçen görüşmelerdeki olumlu dönüş, görüşmelere katılan altı üst düzey Cumhuriyetçi tarafından açıklandı. Bu dönüş, Başkan Donald Trump’ın salı sabahı Kongre’yi ziyaret ederek şahsen savaşan tarafları taleplerinden vazgeçmeye ve trilyonlarca dolarlık vergi indirimi paketini içeren geniş kapsamlı iç politika tasarısı üzerinde anlaşmaya varmaya çağırmasının ardından geldi.
İtiraz edenlerden bazıları sabah toplantısından çıkarak mevcut teklife karşı muhalefetlerini sürdüreceklerini açıkladılar. Fakat POLITICO’ya göre perde arkasında, bu inatçı üyelerin çoğu bir çıkış yolu arıyorlar, “kendi çıkarlarını savunurken aynı zamanda ‘evet’ diyebilecek bir yol bulmak için can atıyorlardı.”
Müzakerelere katılan kişilere göre, “mavi eyalet” Cumhuriyetçileri tarafından SALT konusunda yürütülen sert savaş, Cumhuriyetçilerin liderlerinin tekliflerini biraz yumuşatmasının ardından nihai bir çözüme yaklaşıyor.
Grup salı akşamı Meclis Başkanı Mike Johnson ile bir araya geldi ve Trump’ın da onayladığı geçici bir anlaşma ile çıktı.
Amerika
Çin’e 300 milyon dolarlık Nvidia çipi kaçırmakla suçlanan iş insanı gözaltında

ABD’de federal savcılar, Çin’e 300 milyon dolar değerinde yapay zeka çipi içeren sunucu kaçırmakla suçlanan Amerikalı iş insanı Greg Louie’yi gözaltına aldı. Şüphelinin 2023 ve 2024 yıllarında gerekli hükümet lisansını almadan Malezya ile Singapur üzerinden transit sevkiyat yaptığı belirtiliyor.
ABD’de federal savcılar, California’da yaşayan iş insanı Greg Louie’yi Nvidia üretimi yapay zeka çiplerini barındıran 300 milyon dolarlık sunucuları Çin’e yasa dışı yollarla ihraç etmek suçlamasıyla gözaltına aldı.
Bloomberg’ün haberine göre, Earthmade Computer Inc. adlı özel şirketin sahibi olan Louie, iş yerine geldiği sırada yakalandı.
Amerikalı iş insanına İhracat Kontrolü Reform Yasası’nı ihlal etmek amacıyla komplo kurmak, kaçakçılık ve kara para aklamak amacıyla komplo kurmak suçlamaları yöneltildi.
Soruşturma dosyasında, Louie’nin 2023 ile 2024 yılları arasında kimliği henüz tespit edilemeyen kişilerle ortak hareket ederek ileri teknoloji Nvidia çipleriyle donatılmış sunucuları Çinli müşterilere sevk ettiği kaydedildi.
Söz konusu sevkiyatların gerçekleşmesi için ABD hükümetinden özel lisans alınması şartı aranıyordu, ancak şüphelinin resmi makamlara herhangi bir lisans başvurusu yapmadığı tespit edildi.
Donanımların Malezya ve Singapur üzerinden transit geçirildiği, bu ülkelerden de yasa dışı biçimde yeniden ihraç edilerek Çin’e ulaştırıldığı belirlendi.
Washington yönetimi son yıllarda Pekin’in gelişmiş yapay zeka donanımlarına erişimini engellemeye çalışırken, Çin kendi üretim kapasitesini artırma ve yaptırımları aşacak alternatif güzergahlar bulma arayışını sürdürüyor.
ABD hükümeti, 2022 yılında Nvidia ürünlerinin Çin ve Rusya’ya ihracatına lisans zorunluluğu getirmişti. Kısıtlamalar, özellikle yapay zeka operasyonlarında kullanılan A100 ve H100 serisi grafik işlem birimlerini (GPU) hedef alıyor.
Öte yandan Washington yönetimi ocak ayında Nvidia’ya, H200 dahil güçlü yapay zeka çiplerini Çin’e satabilmesi için izin verdi. Şirketin bu satışları gerçekleştirebilmesi için elinde yeterli miktarda ürün tedariki sağladığını belgelemesi gerekiyor.
The Information gazetesi daha önce Pekin yönetiminin, ByteDance ve Alibaba gibi ülkenin önde gelen teknoloji devlerinin belirli Nvidia GPU’larını satın almasına onay vermeyi değerlendirdiğini yazmıştı.
Eylül ayı başında The New York Times gazetesi de ABD’nin yaptırım listesinde yer alan Çin merkezli teknoloji şirketi Inspur’un kısıtlamalara rağmen Nvidia çipleri dahil ileri Amerikan teknolojilerini sattığını öne sürdü.
Gazetenin haberinde, söz konusu ağda Inspur’un ABD’deki iştiraki Aivres şirketinin kilit rol üstlendiği kaydedildi.
Amerika
Mahkemeden 110 milyar dolarlık Paramount ve Warner Bros. birleşmesine onay

ABD federal mahkemesi, Paramount’un Warner Bros.’u 110 milyar dolara devralmasına yönelik uzlaşmayı onaylayarak birleşmenin önünü açtı. Şirket, varılan mutabakat uyarınca beş yıl boyunca yılda en az 30 film vizyona sokacak ve yerli yapımlara yıllık 300 milyon dolar ek yatırım yapacak.
ABD’de federal mahkeme, medya şirketi Paramount’un Warner Bros. Discovery’yi 110 milyar dolara devralmasına onay verdi.
ABD Bölge Yargıcı Araceli Martinez-Olguin, tarihin en büyük medya birleşmelerinden birini engellemek amacıyla Kaliforniya öncülüğündeki 12 eyaletin açtığı davada tarafların 21 Eylül’de vardığı uzlaşmayı onayladı.
Eyaletler, birleşmenin sinema ve televizyon alanında nihai tüketiciler için fiyatları artırabilecek bir tekel yaratacağını savunuyordu.
Yargıç Martinez-Olguin ise uzlaşmayı “makul, fiili ve hukuki bir çözüm” olarak nitelendirdi.
Onaylanan uzlaşma şartlarına göre şirket, beş yıl boyunca ABD sinemalarında her yıl en az 30 film vizyona sokmak ve ülke içindeki yapımlara yılda 300 milyon dolar ek kaynak aktarmak zorunda kalacak.
Şartların yerine getirilmemesi durumunda Paramount, Miramax film stüdyosunu satma yaptırımıyla karşılaşabilecek.
Anlaşma ayrıca kablolu yayın müzakerelerinin iki şirketin kanalları için ayrı ayrı yürütülmesini ve Paramount bünyesindeki CBS News ile Warner Bros.’a ait CNN’i denetleyecek bağımsız bir gazeteciler kurulu oluşturulmasını zorunlu kılıyor.
Kaliforniya Adalet Bakanlığı temsilcisi, varılan uzlaşmanın rekabet konusundaki endişeleri giderdiğini, tüketici tercihlerini güvenceye aldığını ve Kaliforniyalı çalışanların geleceğini gözettiğini açıkladı.
Şirketler ayrıca Amerika Yazarlar Birliği (WGA) ile yürütülen antitröst davasında da anlaşmaya vardı.
Bu kapsamda sendikanın sağlık fonuna 17,5 milyon dolar ödenecek ve CBS News bünyesindeki WGA istihdam seviyesi beş yıl boyunca korunacak.
Paramount, birleşmenin tamamlanmasıyla birlikte oyuncak üreticisi Mattel’in CEO’su Ynon Kreiz’in şirkette Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO David Ellison ile ortak CEO görevini üstleneceğini duyurdu. Satın alma sürecinin 6 Ekim Salı günü tamamlanması bekleniyor.
Yaklaşık 110 milyar dolarlık devralma işlemi, Paramount Pictures, CBS, Paramount+, HBO ve CNN gibi dev medya varlıklarını tek çatı altında toplayacak.
Süreç, Paramount’un Netflix ile girdiği rekabeti kazanmasının ardından şekillendi.
Warner Bros. daha önce stüdyo operasyonları, HBO ve HBO Max yayın platformu için Netflix ile 82,7 milyar dolarlık satış üzerinde anlaşmış, ancak Netflix’in teklif artırmaması üzerine Warner Bros. Discovery şubat ayında Paramount’un teklifini kabul etmişti.
Paramount ise süreçte rakibi Netflix’i “yakıp yıkma taktiği” izlemekle suçlamıştı.
Mahkemece onaylanan uzlaşmaya bazı eyalet başsavcıları tepki gösterdi. Süreçte özellikle Massachusetts, New York, Connecticut ve Minnesota eyaletlerinin savcıları uzlaşma şartlarına itiraz etti.
Connecticut Başsavcısı William Tong, ofisinin CNN ile CBS News birimlerinin tamamen elden çıkarılarak yapıdan ayrılmasını talep ettiğini, bağımsız bir denetim kurulu kurulmasının önemine rağmen tam ayrışmayı sağlayamadıklarını belirtti.
Söz konusu birleşme temmuz ayından bu yana federal mahkeme kararıyla askıya alınmış durumdaydı.
Paramount daha sonra yasal süreç tamamlanana veya birleşme anlaşmasının vadesi olan Haziran 2027’ye kadar devralmayı tamamlamamayı taahhüt etmişti.
Amerika
ABD’den gizlenen nükleer testleri yakalamak için yer altında deney

ABD Ulusal Nükleer Güvenlik İdaresi, yer altında gizlenen düşük kapasiteli nükleer patlamaları tespit etmek amacıyla Nevada sahasında kimyasal patlayıcılarla deney gerçekleştirdi. Ölçümlerde sismometreler, sesötesi sensörler ve radyoaktif izleyiciler kullanılırken kurum yönetimi nükleer tespit kapasitesinde geride kalmayacaklarını açıkladı.
ABD Ulusal Nükleer Güvenlik İdaresi (NNSA), düşük kapasiteli nükleer patlamaların tespit edilmesine yönelik bir deneme gerçekleştirdiğini duyurdu.
Kurumun basın servisinden yapılan açıklamaya göre çalışma, Nevada Ulusal Güvenlik Sahası’ndaki P Tüneli’nde kimyasal patlayıcılar ve radyoaktif izleyiciler kullanılarak yapıldı.
Denemeden elde edilen verilerin, ABD’nin nükleer patlamaları tespit etme kapasitesini güçlendirme çalışmaları kapsamında bilimsel modellerin sınanması ve algoritmaların hassaslaştırılması amacıyla kullanılacağı kaydedildi.
NNSA, deneyin özellikle sismik etkisi zayıflatılmış patlamaların tespit edilmesine odaklandığını bildirdi.
Klasik yer altı nükleer denemelerinde patlayıcı düzenek kayayla doğrudan temas edecek biçimde derin kuyulara yerleştiriliyor ve patlama dalgası çevreye tam olarak ulaşıyor.
Öte yandan sismik etkisi azaltılmış yöntemde düzenek geniş bir yer altı odasında patlatılıyor; bu uygulama patlamanın yarattığı sismik izi önemli ölçüde düşürüyor.
Deney sırasındaki ölçümler ivmeölçerler, sismometreler, elektromanyetik ve sesötesi sensörler, radyoaktif izleyici örnekleyicileri ile meteoroloji aygıtlarını kapsayan gelişmiş algılayıcı sistemleriyle yürütüldü.
NNSA Başkanı Brandon Williams, nükleer faaliyetlerin saptanmasının nükleer uzmanlık gerektirdiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Bu tür deneyler Amerika’nın tespit kabiliyetinde rakipsiz kalmasını sağlıyor. Başkan Donald Trump yönetimi, Birleşik Devletler’in güç konumundan hareket edeceğini açıkça ortaya koydu. Amerikan inovasyonundan kaçış yok. Bu deneyle net bir mesaj veriyoruz: Bu yönetim döneminde Amerika’nın geride kalmasına asla izin verilmeyecektir.”
Nevada’daki deneme planını mayıs ayı ortasında duyuran Williams, yabancı ülkelerdeki nükleer testleri tespit edecek sensörlerin bu sonbaharda test edileceğini belirtmişti.
Williams o dönemde, hasım ülkelerin Kapsamlı Nükleer Testlerin Yasaklanması Antlaşması’nı (CTBT) arkadan dolanarak yürüttüğü nükleer denemeleri saptamak ve sismik sensörlerin verimini artırmak amacıyla merkezi olmayan testler uyguladıklarını dile getirmişti.
ABD’de nükleer test tartışması, Donald Trump’ın geçen yıl nükleer silah denemelerine “eşit şartlarda” yeniden başlayacaklarını açıklamasının ardından hareketlendi.
ABD’nin deneme yapmayan tek ülke olarak kalmasını istemediğini savunan Trump, Rusya, Çin, Kuzey Kore ve Pakistan’ın nükleer testler gerçekleştirdiğini öne sürdü.
Washington yönetimi şubat ayında da Rusya ve Çin ile eşit şartlar temelinde nükleer denemelere dönmeye hazır olduğunu bildirdi.
Birleşmiş Milletler ise mayıs ayı başında yaptığı değerlendirmede, Rusya ve ABD’nin nükleer testlere yeniden başlamasının dünya genelindeki diğer ülkeleri de aynı yönde adım atmaya sevk edeceği uyarısında bulundu.
Asya2 hafta önceJaponya Merkez Bankası faizleri 1995’ten bu yana en yüksek seviyeye çıkardı, yen değer kaybetti
Asya2 hafta önceGüney Kore lideri Lee, ABD baskısına rağmen Ortadoğu’da savaşa dahil olmayacaklarını söyledi
Diplomasi4 gün önceEast-West Forum İstanbul’da toplandı: Çok kutupluluk geri döndürülemez
Ortadoğu2 hafta önceEnsarullah lideri: Suudi Arabistan’ın Mekke iddiası ‘asrın yalanı’
Asya1 hafta öncePakistan’a Katar’dan ikinci LNG sevkiyatı yapılacak
Diplomasi1 hafta öncePalantir nasıl Ukraynalıları kobay faresine dönüştürdü?
Diplomasi1 hafta önceEast-West Forum İstanbul’da kapılarını açıyor
Asya1 hafta önceSoftBank, OpenAI yatırımı için 11 milyar dolar borçlanacak









