Diplomasi
Trump’ın Ukrayna’ya özel güvenlik şirketleri yerleştirme planı
Amerikan özel güvenlik şirketleri, uzun vadeli bir “barış planının” parçası olarak Ukrayna’ya gönderilebilir.
Bu kapsamda ABD Donald Trump, güvenlik şirketlerinin ülkedeki Amerikan çıkarlarını korumak için tahkimatların inşasına yardım etmesine izin verilmesi konusunda Avrupalı müttefikleriyle görüşüyor.
The Telegraph’ın aktardığı bu plan, ABD başkanının Amerikan askerlerinin Ukrayna’da konuşlandırılmayacağına dair verdiği sözün ardından bir çözüm olarak tasarlanıyor.
Amerikan şirketler, Ukrayna’nın ön cephe savunmalarının ve yeni üslerin yeniden inşasına yardım etmek ve Amerikan şirketlerini korumak için gönderilebilir.
ABD’ye göre özel güvenlik elemanlarının varlığı, Rusya’yı gelecekteki bir ateşkesi bozmaktan caydıracak.
Plan, uzun vadeli barış planının temelini oluşturacak, Birleşik Krallık ve Fransa liderliğindeki koalisyon tarafından hazırlanan bir dizi diğer güvenlik garantisiyle birlikte tartışılıyor.
Hava polisliği, eğitim ve Karadeniz deniz misyonlarını içeren son ayrıntılar, Trump’ın Alaska’da Vladimir Putin ile yaptığı görüşmelerin ardından haftalar süren diplomatik faaliyetlerin ardından bu hafta sonu açıklanabilir.
Trump’ın ‘güvenlik garantilerine’ yeşil ışık yakması Avrupalıları umutlandırdı
Avrupalı askeri planlamacılar, Trump’ın kıta liderlerine Putin’in Batılı müttefiklerin Ukrayna’ya güvenlik garantisi sunmasına açık olduğunu söyledikten sonra çalışmalarını hızlandırdı.
Amerikan lider, Afganistan ve Irak savaşlarından bu yana en önemli denizaşırı misyonlardan biri haline gelebilecek bu misyonu desteklemeyi de kabul etti.
Avrupalı yetkililer, gelecekte savaşı önlemenin temel stratejisinin, savaştan zarar görmüş Ukrayna silahlı kuvvetlerini yeniden inşa ederek ana caydırıcı güç haline getirmek olduğunu söylediler.
Plana göre, Ukrayna birlikleri, herhangi bir barış anlaşmasında kararlaştırıldığı üzere, ön cephede güçlendirilmiş sınırı savunacak.
Kiev’in kuvvetleri, mevcut ve yeni mekanizmalar kullanılarak Avrupalı NATO müttefikleri tarafından yeniden silahlandırılacak ve eğitilecektir.
Örneğin, Ukrayna, Avrupa müttefikleri tarafından sağlanan fonları kullanarak Patriot hava savunma bataryaları veya Himars roketatarları gibi ABD sistemlerini satın almaya devam edebilir.
Afganistan ve Irak deneyimi: Özel şirketler ön saflarda
Ön cephedeki tahkimatlar ve yakındaki üsler, Irak ve Afganistan’da olduğu gibi Amerikan özel askeri şirketler tarafından inşa edilebilir.
Ukrayna’da Amerikan şirketlerinin varlığı, nihai bir barış anlaşmasına Amerikan desteğini isteyen Avrupa güçleri için büyük bir destek olarak görülecek.
Kaynaklara göre, bunların konuşlandırılması, Beyaz Saray’ın bu konuda payı olduğu anlamına gelecek ve ABD’nin misillemesinden korkan Rusya’nın saldırısına karşı caydırıcı etkiyi artıracak.
Amerikan özel güvenlik şirketlerinin kullanılmasına ilişkin tartışmalar, Washington ve Kiev arasında Ukrayna’nın zengin maden ve nadir toprak elementleri kaynaklarını çıkarmak için imzalanan ortak anlaşmaya kadar uzanıyor.
Beyaz Saray, Ukrayna’ya kendi askerlerini göndermeye karşı çıkmaya devam ediyor ama herhangi bir barış anlaşmasını desteklemek için Avrupa güçlerine geniş destek sağlamayı kabul etti.
İngiliz hükümetinden bir kaynak, özel Amerikan şirketlerinin “Amerikan ‘askerlerini’, yani Amerikan pasaportu sahiplerini sahaya sürdüğünü ve bunun Putin için etkili bir caydırıcı unsur olduğunu” savundu.
Trump, ‘MAGA’ tabanını da yatıştırmayı umuyor
Yetkililer, özel güvenlik şirketlerinin kullanılmasıyla Trump’ın, yabancı müdahaleye karşı olan “MAGA” (Amerika’yı Yeniden Büyük Yap) destekçilerinin endişelerini gidermesinin yanı sıra, savunacağı başka bir “iş anlaşması” da elde edeceğini belirttiler.
Bazı Avrupa ülkeleri, çatışmalar sona erdiğinde Ukrayna ve Rusya güçlerini ayırmak için silahsız bir tampon bölge oluşturulması fikrini ortaya attı. Bu bölge, herhangi bir barış anlaşmasında Kiev ve Moskova’nın mutabık kaldığı şekilde barış gücü veya gözlemciler tarafından denetlenebilir.
Ukrayna lideri Volodimir Zelenskiy, muhtemelen bu bölgeye Avrupa birliklerinin konuşlandırılmasını talep edecek. Kremlin, barış anlaşması görüşmelerinde Çin’i güvenlik garantörü olarak önerdi.
Financial Times’a (FT) göre, Trump da geçen hafta Avrupalı liderlerle yaptığı görüşmede, savaş sonrası Ukrayna’da barış gücü olarak Çinli askerlerin konuşlandırılmasını önerdi.
Savaşan ülkeler arasındaki farklılıklar, bu seçeneğin tüm taraflarca kabul edilme olasılığının düşük olduğu anlamına geliyor.
İlk olarak Putin tarafından ortaya atılan bu fikir, Avrupa tarafından reddedildi ve daha önce Zelenskiy tarafından da Pekin’in “Rusya’nın savaş çabalarına verdiği destek” nedeniyle reddedilmişti.
Avrupa ülkeleri ise askerlerini Ukrayna ve Rusya orduları arasındaki cepheye yerleştirmeyeceklerini ısrarla belirtiyorlar.
Tampon bölge olasılığıyla ilgili haberlere yanıt veren Zelenskiy, Rusların kendileri ile Ukrayna güçleri arasında daha fazla mesafe yaratmak istiyorlarsa geri çekilebileceklerini söyledi.
Avrupa, 30 bin kişilik güç önerisinin boyutlarını küçülttü
Avrupa liderliğindeki bir güç, Rusya’nın işgal kararı alması durumunda üçüncü bir savunma hattı oluşturmak için Ukrayna’nın daha iç kesimlerinde konuşlandırılabilir.
Bu güç, öncelikle binlerce Avrupalı askerden oluşan bir başka caydırıcı güç olarak hizmet edecek.
Bir yetkili, “Ana amaç, Ukrayna’ya, Rusya yeniden işgal ederse sizinle birlikte savaşacağımızı göstermek,” dedi.
Onlarca ülke, muhataplarına bu konuşlandırmaya katılmaya hazır olduklarını bildirdi. Bunlar arasında Birleşik Krallık, Fransa, Almanya, Belçika’nın yanı sıra Baltık, İskandinav ve İskandinav ülkeleri de bulunuyor.
Daha önce yaklaşık 30.000 Avrupalı askerin konuşlandırılması tartışılmıştı. Bir kaynak, bu rakamın kaynak yetersizliği ve Putin’in gözünde “çok güçlü” olarak algılanabileceği endişesi nedeniyle azaltılmış gibi göründüğünü ekledi.
Yetkililer, görüşmelerle ilgili olarak, misyona destek tekliflerinin genellikle nasıl katılabileceklerine dair somut taahhütlerle desteklenmediğini söylediler.
The Telegraph daha önce, bu güvence gücünün Ukrayna’ya sadece 5 ila 10 yıl arasında veya ilgili ülkeler Ukrayna ordusunun kendini savunabileceğinden emin olana kadar konuşlandırılacağını bildirmişti.
Uçuşa yasak bölge tartışmaları
Avrupa ülkeleri, Ukrayna’nın ticari havacılık rotalarını güvenle yeniden açabilmesi için bir uçuşa yasak bölge oluşturulması konusunda görüşmeler yürütüyor.
The Telegraph’ın haberine göre, bu plan aşamalı olarak uygulanabilir: Örneğin, batıdan başlayarak yavaş yavaş daha fazla hava sahasını kapsayacak ve tüm ülke ticari hava yolculuğu için yeterince güvenli hale gelene kadar devam edecek.
Hava yolculuğunun başlamasına izin vermek, ülkeye yatırım artışı sağlamak için kilit bir unsur olarak görülüyor ve mültecilerin evlerine dönmelerine de yardımcı olacağı düşünülüyor.
İlk etapta, Batılı güçlerin savaş uçakları ve yer tabanlı hava savunma sistemleri kullanılarak gerçekleştirilecek bu misyonun amacı, ülkenin batısındaki Lviv ve diğer Ukrayna havaalanlarını açmak olacak.
Ateşkes anlaşmalarının sürdüğüne dair güven arttıkça, misyon doğuya doğru Kiev ve diğer şehirlere doğru genişletilecek.
Karadeniz’deki ‘görev gücüne’ Türkiye liderlik edecek
Planlara göre Türkiye, Ukrayna’ya giren ve çıkan ticari nakliye rotalarının güvenliğini sağlamak amacıyla Karadeniz’de bir deniz misyonu yürütecek.
Kiev, savaş zamanı nakliye koridorlarını açık tutmayı başardı ve operasyonla Batı deniz devriyeleri aracılığıyla daha fazla rota yeniden kurulacak.
Karadeniz ülkeleri Bulgaristan ve Romanya’nın desteklediği misyon, sularda mayın temizleme çalışmalarına da öncülük edecek.
Romanya, bölgede daha önemli bir rol oynamaya hazırlanırken Türk tersanelerinden deniz araçları satın alıyor.
Türkiye, bölgedeki çatışmayı sınırlandırmak amacıyla, hem Rus gemilerinin hem de Batılı müttefiklerin Ukrayna’ya vaat ettiği yeni gemilerin Karadeniz’e erişimini engelledi.
Avrupa ülkeleri Ukrayna askerlerini eğitmeye devam edecek
Avrupa’da en olası konuşlandırma, askeri eğitmenlerin Batı Ukrayna’daki yeni üslere taşınması şeklinde olacaktır.
Bu fikir ilk olarak geçen yıl, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron tarafından, ülkesindeki eğitim kamplarından çok sayıda Ukrayna askerinin kaçtığına dair endişeler nedeniyle önerildi.
Eski bir ABD yetkilisi, bu fikrin o dönemde Joe Biden tarafından tırmanma riski taşıdığı gerekçesiyle reddedildiğini söyledi.
Fakat bu yıl, Trump’ın “yeni bir Rus işgaline” karşı başka bir caydırıcı etki sağlamak amacıyla bir barış planı oluşturulması yönündeki baskısı altında bu fikir yeniden gündeme geldi.
Eğitim güçleri, cephede “çelik kirpi” etkisi yaratmak için Ukrayna silahlı kuvvetlerinin yeniden silahlandırılması ve yeniden yapılandırılması sürecini de hızlandıracak.
Mevcut planlara göre, Fransa’nın misyonunun yanı sıra, Birleşik Krallık’ın eğitim programı Operasyon Interflex de muhtemelen Batı Ukrayna’ya taşınacak.
ABD olmadan asla: Silah akışı sürüyor
Avrupa’nın herhangi bir askeri konuşlanma için ABD’nin lojistik desteği, güvenlik garantilerinin ön koşulu olarak görülüyor.
Avrupalı yetkililer, Washington’un ekipman ve askerleri doğuya, Ukrayna’ya taşımak için Amerikan ağır yük uçakları şeklinde yardım taleplerine olumlu yaklaştığına inanıyor.
Bu, Batı silahlarının Ukrayna’ya akışını sürdürmeye de yardımcı olacak. Avrupa ülkeleri, son haftalarda Kiev için en az 10 milyar dolarlık Amerikan yapımı askeri teçhizat satın almayı taahhüt etti.
Ukrayna ayrıca, savaş sona erdiğinde 90 milyar dolarlık ek donanım satın alma sözü veren bir teklif sundu.
Hazırlık olarak, ABD Dışişleri Bakanlığı, Ukrayna’ya hava fırlatmalı seyir füzeleri ve ilgili ekipmanların tahmini 825 milyon dolarlık potansiyel satışını onaylamıştı.
Haftalar içinde Kiev’e teslim edilebilecek 3.350 adet uzun menzilli saldırı mühimmatı (Eram) füzesinin potansiyel satışı, “birkaç yüz” mil menzile sahip silahlar için GPS güdüm kitleri ve elektronik savaş savunma sistemlerini içeriyor.
Pentagon perşembe günü yaptığı açıklamada, paketin ayrıca destek ekipmanı, görev planlama yazılımı, yedek parçalar ve teknik destek içerdiğini duyurdu.
Amerikan istihbaratı göreve çağrılıyor
Yetkililer, Avrupa’da herhangi bir konuşlandırma için bir başka ön koşulun da Amerikan istihbarat, keşif ve gözetleme (ISR) desteği teklifi olacağını söylediler.
Avrupa ülkeleri, ateşkesin yeterince izlenmesi için gerekli uydu kapasitesinden yoksun. Yerel güçleri desteklemenin yanı sıra, istihbarat yardımı da hava polisliği misyonunun başarısı için kilit öneme sahip olacak.
Trump, Oval Ofis’te Zelenskiy ile yaşadığı tartışmanın ardından Kiev’e sağlanan IRS desteğini geçici olarak geri çekmişti. Bu karar, Ukrayna silahlı kuvvetlerinin Rusya’nın Kursk bölgesindeki varlığını hızla kaybetmesine bağlandı.
Pentagon’un, Ukrayna’nın sınır ötesi füze saldırıları düzenlemek için ihtiyaç duyduğu istihbaratı tam olarak sağlamadığı ve bu tür planlar üzerinde fiilen Amerikan veto hakkı oluşturduğu bildirildi.
Bir kaynak The Telegraph’a, ABD yetkililerinin Trump’ın Putin ile barış görüşmeleri sürerken, Britanya Savunma Bakanlığından bu konuyla ilgili istihbaratı paylaşmamasını da istediğini söyledi.
Avrupa’nın koordinasyon deneyimsizliği baş ağrıtıyor
Avrupa ayrıca, büyük askeri misyonları koordine etme konusunda deneyimden yoksun ve bu görev çoğunlukla Amerikan generallere bırakılmıştı.
Avrupalı ve Amerikalı yetkililer, barış planı kapsamında tüm konuşlandırmaları denetlemek üzere bir ABD askeri komutanının görevlendirilmesi olasılığını tartıştılar.
NATO’nun en üst düzey komutanı ABD’li general Alexus Grynkewich’in, bu fikrin Trump tarafından onaylanması halinde bu göreve getirilebileceği konuşuluyor.
Beyaz Saray, Avrupa müttefikleri tarafından başkanın güvenlik garantilerine verdiği en büyük destek işaretlerinden biri olarak görülen, son dönemdeki yoğun askeri planlamalara onun katılımını şimdiden onayladı.
Grynkewich’e daha büyük bir rol vererek, koalisyon, kıtayı Rusya’ya karşı savunmak için önceden hazırlanmış planlardan ve herhangi bir güvenlik garantisi için ek Amerikan desteğinden yararlanacak.