Diplomasi
Trump’ın yeni ulusal güvenlik stratejisi: ‘Önce Amerika’ ilkesiyle Rusya ile istikrar ve NATO’ya fren

Beyaz Saray, “Önce Amerika” ilkesini devlet politikasına dönüştüren yeni Ulusal Güvenlik Stratejisi belgesini yayımladı. Belge, Ukrayna’daki savaşın hızla sona erdirilmesini, Rusya ile stratejik istikrarın yeniden kurulmasını ve NATO’nun genişlemesinin durdurulmasını temel öncelikler olarak belirliyor.
Beyaz Saray, ABD’nin küresel politikasında köklü bir kopuşa işaret eden Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Güvenlik Stratejisi belgesini yayımladı.
Kasım 2025 tarihli ve Başkan Donald Trump imzalı metin, Soğuk Savaş sonrası döneme damgasını vuran “liberal müdahalecilik” ve “küreselleşme” politikalarından kesin bir kopuşu ortaya koyuyor.
Strateji, Amerikan orta sınıfını zayıflattığı belirtilen uluslararası anlaşmaları reddederken, “Önce Amerika” ilkesini kurumsal bir devlet politikası olarak benimsiyor.
Hedef: Ukrayna’daki savaşın süratle sona erdirilmesi
Belgenin “Avrupa’nın Büyüklüğünü Teşvik Etmek” başlıklı bölümünde, Rusya-Ukrayna savaşına ilişkin hedefler sıralanıyor.
Metinde, “Avrupa ekonomilerini istikrara kavuşturmak, savaşın kasıtsız tırmanmasını veya yayılmasını önlemek, Rusya ile stratejik istikrarı yeniden tesis etmek ve Ukrayna’nın yaşanabilir bir devlet olarak hayatta kalmasını sağlayacak savaş sonrası yeniden inşasını mümkün kılmak amacıyla Ukrayna’daki çatışmaların süratle sona erdirilmesini müzakere etmek ABD’nin temel çıkarınadır” ifadeleri yer alıyor.
Avrupa’nın Rusya karşısındaki ‘özgüven eksikliği’
Strateji belgesinde, Avrupa’nın Rusya ile ilişkilerindeki özgüven eksikliğine dikkat çekiliyor.
Avrupalı müttefiklerin nükleer silahlar dışında neredeyse her alanda Rusya’ya karşı önemli bir “sert güç” avantajına sahip olduğu belirtiliyor.
Bununla birlikte, pek çok Avrupalının Rusya’yı artık “varoluşsal bir tehdit” olarak gördüğü ve ilişkilerin derinden zayıfladığı vurgulanıyor.
Belgede, Avrasya’da stratejik istikrarın yeniden tesisi ve çatışma riskinin azaltılması için ABD’nin Rusya ile Avrupa arasındaki ilişkileri yönetmesinin önemine işaret ediliyor.
NATO üyelerinin çoğunluğu Ukrayna için 4 milyar dolarlık fonu onayladı
Savaşın ters etkisi: Alman sanayisinin Çin’e kayması
Metinde, Ukrayna savaşının Avrupa’nın dışa bağımlılığını artırma gibi beklenmedik bir sonuç doğurduğu savunuluyor.
Bu duruma örnek olarak Alman kimya şirketlerinin, kendi ülkelerinde artık temin edemedikleri Rus gazını kullanarak Çin’de dünyanın en büyük işleme tesislerinden bazılarını inşa etmesi gösteriliyor.
Belgede Trump yönetiminin, savaşa dair “gerçekçi olmayan beklentilere” sahip Avrupalı yetkililerle anlaşmazlık içinde olduğu kaydediliyor.
Bu yetkililerin birçoğunun istikrarsız azınlık hükümetlerinde yer aldığı ve muhalefeti bastırmak için temel demokrasi ilkelerini ihlal ettiği öne sürülüyor.
Metinde, “Avrupa’nın büyük çoğunluğu barış istemektedir, ancak bu arzu, büyük ölçüde söz konusu hükümetlerin demokratik süreçleri baltalaması nedeniyle politikaya yansıtılmamaktadır” deniliyor.
Avrupa devletlerinin siyasi kriz içinde kendilerini reforme edemeyeceği ve bunun ABD için stratejik önem taşıdığı ifade ediliyor.
Stratejinin iki temel önceliği: Rusya ile istikrar ve NATO genişlemesine son
Belgenin ilerleyen sayfalarında, ABD’nin Avrupa politikasındaki öncelikleri net olarak sıralanıyor.
Bu öncelikler arasında iki madde öne çıkıyor: “Avrupa içinde istikrar koşullarının ve Rusya ile stratejik istikrarın yeniden tesis edilmesi” ve “NATO’nun sürekli genişleyen bir ittifak olduğu algısının sona erdirilmesi ve bu gerçeğin önlenmesi.”
Metnin bütününde, Ukrayna’daki çatışmanın dondurulması, Ukrayna’nın “yaşanabilir bir ülke” olarak varlığını sürdürmesi, ancak NATO’nun Ukrayna’yı da kapsayacak şekilde daha fazla genişlemesinin durdurulması gerektiği savunuluyor.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını1 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü









