Diplomasi
Trump’tan “İsrail-Suriye barışı” çağrısı

ABD Başkanı Donald Trump, Suriye’deki geçici yönetimin “iyi iş çıkardığını” ileri sürerek, İsrail ile Suriye arasında barış için bir şans olduğunu söyledi.
Trump, İsrail’e Suriye ile “güçlü ve samimi” bir diyalog sürdürmesi çağrısında bulunarak, “Suriye’nin müreffeh bir devlet haline dönüşmesini engelleyecek hiçbir şeyin olmaması”nın çok önemli olduğunu ekledi.
Trump, Suriye ile İsrail arasındaki iyi ilişkilerin, ekim ayında yürürlüğe giren kırılgan Gazze ateşkesinin ortasında, “daha geniş bir Orta Doğu barışı için yaptığı çabalara” katkıda bulunacağını da ekledi.
Pazartesi günü Truth Social’da yapılan açıklama, İsrail’in Suriye’ye yönelik son saldırısını başlatmasından birkaç gün sonra geldi. Saldırıda, Şam’ın dışındaki kırsal bölgede 13 kişi hayatını kaybetti ve geçici yönetim bunu “savaş suçu” olarak kınadı.
Trump, gönderisinde İsrail’in işgaline özel olarak değinmedi. Bunun yerine Trump, Ahmed eş-Şara (Ebu Muhammed el-Colani) liderliğindeki yeni Suriye hükümetini övdü.
ABD başkanı şunları kaydetti:
“Amerika Birleşik Devletleri, Suriye’de gösterilen sonuçlardan, sıkı çalışma ve kararlılık sayesinde, çok memnun. Suriye hükümetinin, gerçek ve müreffeh bir ülke inşa etmek için amaçlanan önemli adımları atmaya devam etmesini sağlamak için elimizden gelen her şeyi yapıyoruz.”
Trump ayrıca Colani’yi “iki ülke arasında istikrarı teşvik etmek için çalışan bölgesel lider” olarak nitelendirdi ve “Suriye’nin yeni Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara, iyi şeyler olmasını ve Suriye ile İsrail’in uzun ve müreffeh bir ilişki kurmasını sağlamak için gayretle çalışıyor,” dedi.
Trump’ın paylaşımından kısa bir süre sonra, İsrail başbakanlığı Binyamin Netanyahu’nun ABD başkanıyla telefonla görüştüğünü açıkladı.
İkili arasında Suriye konusunun görüşülüp görüşülmediği belirtilmedi, fakat Trump’ın Netanyahu’yu “yakın gelecekte” Beyaz Saray’a davet ettiği duyuruldu.
Axios’ta yer alan habere göre ise Trump yönetimi, İsrail’in Suriye’de tekrar tekrar düzenlediği saldırıların “ülkeyi istikrarsızlaştırma ve İsrail-Suriye güvenlik anlaşması umutlarını zedeleme” riski taşımasından endişe duyuyor.
Üst düzey bir ABD’li yetkili, “Bibi’ye [Netanyahu] bunu durdurması gerektiğini söylemeye çalışıyoruz, çünkü devam ederse kendini yok edecek,” dedi.
ABD’li yetkililer, Netanyahu’nun “çok yararsız bir şekilde müdahale ettiğini” düşündüklerini açıkça belirttiler.
Bir ABD yetkilisi, “Suriyeliler çılgına dönmüştü. Kendi seçmenleri, Suriyeli sivillerin öldürülmesi nedeniyle misilleme yapılmasını talep ediyordu,” dedi .
ABD yetkilileri Axios’a, Beyaz Saray’ın İsrail operasyonundan önceden haberdar olmadığını ve İsraillilerin geçmişte olduğu gibi askeri kanallardan Suriye’yi uyarmadığını söyledi.
İsrailli yetkililer, Beyt Cin’deki şüphelilerin “Hamas ve Hizbullah’a bağlı bir grubun üyesi” olduklarını ve İsrail’e saldırı planladıklarını, İsrail’in de istihbarat kanalları aracılığıyla Suriyelileri bilgilendirdiğini iddia ettiler.
Axios’a göre Orta Doğu meseleleriyle ilgilenen ABD’li yetkililer, Netanyahu’nun Suriye’ye karşı “önce ateş et, sonra soru sor” yaklaşımına aylardır öfkeliler.
“Suriye, İsrail ile sorun yaşamak istemiyor. Burası Lübnan değil,” diyen üst düzey bir ABD’li yetkili, İsrail’in iki ülkede gerçekleştirdiği son saldırılar arasında bir ayrım yaptı ve şunları söyledi:
“Ama Bibi her yerde hayaletler görüyor. Bibi’ye bunu durdurması gerektiğini söylemeye çalışıyoruz, çünkü devam ederse kendini yok edecek: büyük bir diplomatik fırsatı kaçıracak ve yeni Suriye hükümetini düşman haline getirecek.”
İki ABD’li yetkili, Netanyahu’nun eylemlerinin, Washington’un Şam’ın daha sonraki bir tarihte İbrahim Anlaşmalarına katılmasının ilk adımı olmasını umduğu anlaşma üzerindeki çalışmaları “kısmen baltaladığını” söyledi.
Cuma gününden bu yana, ABD’nin Suriye özel temsilcisi Tom Barrack ve diğer Trump yönetimi yetkilileri, bu konu hakkında İsrailli meslektaşlarıyla gergin görüşmeler yaptı.
ABD’li yetkililer, Suriyelileri sakinleştirmek ve daha fazla tırmanışın önlemek için benzer görüşmeler yaptılar. Pazartesi günü Barrack, Şam’da Colani ile görüştü.
ABD’li yetkililer, Netanyahu’nun yakın arkadaşı Ron Dermer’in istifasından sonra İsrail hükümetinde Suriye dosyasını kimin elinde tuttuğunun net olmadığını söylediler.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi4 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’












