Amerika
Trump’tan ithal çiplere %100 tarife

ABD Başkanı Donald Trump, ABD’nin yarı iletken ithalatına yaklaşık %100 tarife uygulayacağını fakat büyük bir muafiyet getireceğini açıkladı.
Bu muafiyet, ABD’de üretim yapan veya üretim yapmayı taahhüt eden şirketleri kapsamayacak.
Bu hamle, Trump’ın imalatı ABD’ye geri getirme çabalarının bir parçasıdır ve çarşamba günü yaptığı açıklamalar, Apple’ın Amerika’ya 100 milyar dolar ek yatırım yapacağına dair duyuru ile eş zamanlı olarak yapıldı.
Apple gibi ABD’de üretim yapma taahhüdünde bulunan şirketler için “herhangi bir ücret talep edilmeyecek.”
Fakat şirketlerin ABD’de fabrika kurma taahhütlerinden caymamaları gerektiği konusunda uyarıda bulundu.
Trump, “Herhangi bir nedenle, inşa edeceğinizi söyleyip inşa etmezseniz, geri dönüp bunu hesaplayacağız, biriktireceğiz ve daha sonra sizden tahsil edeceğiz, ödemek zorundasınız, bu bir garanti,” diye ekledi.
Ne var ki Reuters’a göre bu açıklamalar resmi bir gümrük vergisi duyurusu değildi ve dünya çapındaki şirketlerin ve ülkelerin nasıl etkileneceği konusunda pek çok şey belirsizliğini koruyor.
Trump’ın çipler için önerilen %100 oranından bahsetmesi, ABD’nin onlarca ticaret ortağından birçok ürüne uygulayacağı %10 ila %50 oranındaki gümrük vergilerinin perşembe günü yürürlüğe girmesinden hemen önce geldi.
Yarı iletkenler ve diğer önemli teknoloji ürünlerine uygulanan oranlar, ABD’nin ulusal güvenlik soruşturmasının konusu olmuştu ve soruşturmanın sonuçlarının ağustos ortasına kadar açıklanması bekleniyor.
Trump’ın açıklamaları, ilgili ülkeler ve iş dünyası lobi gruplarından hemen tepki aldı.
Güney Kore’nin en üst düzey ticaret temsilcisi perşembe günü yaptığı açıklamada, büyük çip üreticileri Samsung Electronics ve SK Hynix’in %100 gümrük vergisine tabi olmayacağını ve Güney Kore’nin Washington ile Seul arasında imzalanan ticaret anlaşması kapsamında yarı iletkenler için en uygun vergileri uygulayacağını söyledi.
Samsung ve SK Hynix yorum yapmaktan kaçındı.
Diğer taraftan, Filipinler yarı iletken endüstrisi başkanı Dan Lachica, Trump’ın planının ülkesi için “yıkıcı” olacağını söyledi.
Küresel çip test ve paketleme sektöründe önemli bir oyuncu olan Malezya’da ise ticaret bakanı Tengku Zafrul Aziz, parlamentoya yaptığı açıklamada, “bu gümrük vergilerinin uygulanmasıyla ürünlerinin rekabet gücü azalırsa, ülkesinin ABD’deki önemli bir pazarı kaybetme riskiyle karşı karşıya kalacağını” söyledi.
Tayvan Ulusal Kalkınma Konseyi Bakanı Liu Chin-ching, Tayvanlı şirketlerin potansiyel çip tarifelerine karşı koymak için ABD’de fabrikalar kurduklarını veya yerel fabrikaları olan ABD’li firmaları satın aldıklarını ve ABD’li çip üreticileriyle işbirliği yaptıklarını söyledi.
Yarı iletken devi TSMC’nin ABD’de fabrikaları olduğu için nispeten zarar görmeyeceği tahmin ediliyor, bu nedenle Nvidia gibi önemli müşterilerin ABD’de üretilen çipler için artan gümrük vergisi maliyetleriyle karşılaşması olası görünmüyor.
En son teknolojiye sahip yapay zeka grafik işlemcileri üreten Nvidia da ABD’ye yüz milyarlarca dolarlık yatırım yapmayı planlıyor.
ABD Kongresi, 2022 yılında 52,7 milyar dolarlık bir yarı iletken üretim ve araştırma sübvansiyon programı oluşturdu. Başkan Joe Biden yönetimindeki Ticaret Bakanlığı, geçen yıl programın bir parçası olarak beş önde gelen yarı iletken şirketinin tümünü çip fabrikalarını ABD’ye kurmaya ikna etmişti.
Bakanlık, ABD’nin geçen yıl küresel yarı iletken çip üretiminin yaklaşık %12’sini gerçekleştirdiğini, bu oranın 1990’da %40 olduğunu belirtti.
Peterson Uluslararası Ekonomi Enstitüsü’nün kıdemli araştırmacısı Martin Chorzempa, “ABD’de çip üretimine o kadar ciddi yatırımlar yapılıyor ki, sektörün büyük bir kısmı muafiyet kapsamına girecek,” dedi.
Chorzempa, Çinli SMIC veya Huawei tarafından üretilen çiplerin muafiyet kapsamına girmesinin olası olmadığını, fakat bu şirketlerin ABD pazarına giren çiplerinin çoğunlukla Çin’de monte edilen cihazlara dahil edildiğini belirtti.
AB, otomobiller, çipler ve ilaçlar dahil olmak üzere AB ihracatının büyük çoğunluğu için tek bir %15 tarife oranında anlaştığını açıkladı. Japonya, ABD’nin çipler konusunda diğer ülkelerden daha kötü bir tarife oranı uygulamayacağı konusunda anlaştığını açıkladı.
ABD’de büyük yatırım planları olan Asyalı çip üreticilerinin hisseleri perşembe günü yükseldi. TSMC ve Samsung sırasıyla %4,4 ve %2 değer kazandı. Teksas’ta fabrikası bulunan silikon yonga üreticisi GlobalWafers %10 değer kazandı.
GlobalWafers, proaktif olarak maliyet azaltma stratejileri uyguladığını ve rekabet gücünü koruma fırsatı olduğunu düşündüğünü belirtti.
Amerika
Microsoft’un veri merkezi yatırımı New York’un elektrik talebini aşacak

Microsoft, bulut ve yapay zeka hizmetlerindeki sunucu açığını kapatmak amacıyla veri merkezlerinin kapasitesini 2032’ye kadar üçe katlayıp 38 gigavatın üzerine çıkarmayı hedefliyor. Planlanan bu enerji miktarı, New York eyaletinin zirve dönemdeki elektrik tüketimini aşıyor.
Amerikan teknoloji şirketi Microsoft, veri merkezlerinin kapasitesini 2032 yılına kadar üç kattan fazla artırarak 38 gigavatın üzerine çıkarmayı planlıyor.
Bloomberg’in konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre, hedeflenen bu kapasite, New York eyaletinin en yüksek tüketim dönemlerindeki elektrik ihtiyacını geride bırakıyor.
Kapasite artışı, Microsoft’un bulut hizmetleri ve yapay zeka operasyonlarında yaşadığı işlem gücü yetersizliğini aşmasını amaçlıyor.
Şirketin dünya genelindeki veri merkezi ağının mevcut elektrik kapasitesi yaklaşık 12 gigavat seviyesinde seyrediyor.
Gelecekteki kapasitenin yaklaşık üçte birinin yapay zeka donanımlarına ayrılması hedefleniyor. Bu alandaki güncel tüketim ise 2 gigavat civarında kalıyor.
Sunucu kapasitesindeki yetersizlik, Microsoft’u ABD ve Avrupa’daki bazı merkezlerinde yeni bulut aboneliklerini sınırlandırmak zorunda bıraktı. Bu durum nedeniyle müşterilerin bir bölümü rakiplerle sözleşme imzaladı.
Tesis inşasını hızlandıran şirket, Atlanta bölgesi dahil yeni merkezler kuruyor. Son mali yılda sermaye harcamaları 145 milyar dolara ulaşan şirketin harcamalarında, analistlerin değerlendirmelerine göre yükseliş sürecek.
Tesislerin inşasının yıllar alması, talep ve teknolojideki değişimlerin sürmesi sebebiyle mevcut planlar revizyona uğrayabilir.
Microsoft, programın ayrıntılarına dair henüz açıklama yapmadı.
Daha önce şirket içi değerlendirmelerde, yapay zeka merkezleri inşasının elektrik, su tüketimi ve karbon emisyonları nedeniyle çalışanlar arasında kaygı yarattığı kabul edilmişti.
Microsoft, su verimliliğini artırdığını ve yenilenebilir enerji kaynaklarını güçlendirdiğini savunuyor.
Amerika
“Teknoloji devleri gençlerin tepki odağında petrolün yerini aldı”

ABD’li kayaç petrolü üreticisi Diamondback Energy şirketinin yöneticisi Kaes Van’t Hof, teknoloji devlerinin petrol şirketlerinin yerini alarak kamuoyunun bir numaralı hedefi haline geldiğini söyledi. Van’t Hof, yüksek gelir ve kariyer arayışındaki gençlerin enerji sektörüne ilgisinin arttığını savundu. Bloomberg verileri ise sektörde üretimin rekor kırmasına karşın son on yılda 250 bin kişilik istihdam kaybı yaşandığını gösteriyor.
ABD merkezli kayaç petrolü üreticisi Diamondback Energy şirketinin tepe yöneticisi Kaes Van’t Hof, teknoloji devlerinin kamuoyu nezdinde petrol şirketlerinin yerini alarak “bir numaralı halk düşmanı” haline geldiğini söyledi.
Financial Times gazetesine konuşan Van’t Hof, iyi gelir ve güçlü kariyer fırsatları arayan gençlerin artık petrol sektörünü dışlanan bir alan olarak görmediğini vurguladı.
Teknoloji şirketlerinin, özellikle veri merkezlerinin inşası nedeniyle yoğun bir toplumsal baskıyla karşı karşıya kaldığını belirten Van’t Hof, enerji sektörüne yönelik yaklaşımın ise dönüştüğünü savundu.
The New York Times gazetesinin daha önce yer verdiği haberde, veri merkezlerine yönelik endişelerin çevreye dönük tehditler ve sohbet robotlarına olan bağımlılıkla bağlantılı olduğu aktarılmıştı.
Van’t Hof, toplumun enerjinin gündelik hayattaki vazgeçilmez rolünü artık çok daha iyi kavradığına dikkat çekti.
Gelişmeleri değerlendiren Diamondback yöneticisi, şu ifadeleri kullandı:
“Birkaç yıl öncesine kadar neredeyse her gün petrol sektörünün öldüğüne dair makaleler çıkıyordu. Ancak bugün insanların bunun saygın, iyi ödeme yapan, ayrıca yapay zeka ile enerjinin kesiştiği bir alan olduğunu anladığını düşünüyorum.”
Söz konusu dönüşümün istihdam piyasasına da yansıdığını kaydeden Van’t Hof, sektöre genç yetenek akışı yaşandığını ve staj başvurularında artış görüldüğünü dile getirdi.
Van’t Hof, değerlendirmesini şu sözlerle sürdürdü: “Enerji sektörü havalı olabilir mi? Evet, sanırım öyle. Artık asıl bilişimciler kötü adam olarak görülüyor.”
Teksas merkezli olan ve kayaç petrolü çıkaran Diamondback, 56 milyar dolarlık ciroya sahip. Şirket, ABD’nin güneyindeki geniş petrol ve doğalgaz bölgesi Permian Havzası’nın en büyük bağımsız petrol üreticisi konumunu elinde tutuyor.
Öte yandan Bloomberg, Temmuz ayında geçtiği haberde ABD petrol ve doğalgaz sektörünün son on yılda istihdamını yaklaşık yüzde 40 oranında azalttığını duyurmuştu.
Bu oran 250 bin kişilik iş kaybına denk gelirken, söz konusu pozisyonların büyük kısmının geri dönmeyeceği kaydedildi.
İstihdamdaki bu sert düşüşe rağmen, aynı dönemde ham petrol üretimi yüzde 50 artış kaydetti.
Bloomberg’in aktardığına göre 2014 yılındaki fiyat çöküşünün ardından yatırımcılar şirketlerden daha yüksek verimlilik ve kâr talep etmeye başladı.
Bu baskı; işten çıkarmaları, şirket birleşmelerini, ileri teknolojilerin kullanımını, otomasyonu ve robotik sistemleri beraberinde getirdi.
Ajansın hesaplamalarına göre sektörde 2023 yılının başından bu yana gerçekleşen birleşme ve devralma işlemlerinin toplam hacmi 500 milyar doları aştı ve önceki üç yıllık dönemin toplamını yüzde 20’den fazla geride bıraktı.
Güncel verilerle ABD’deki ham petrol üretimi günlük 13,8 milyon varille rekor seviyeye ulaşsa da sektördeki istihdam son üç yılın en düşük seviyesinde seyrediyor.
Ülkedeki enerji şirketleri, 2014 yılında çalışan sondaj kulelerinin üçte birinden daha azıyla faaliyet gösteriyor; ancak sahadaki her bir kule artık o döneme kıyasla yaklaşık dört kat daha fazla petrol üretiyor.
Amerika
ABD, ismi açıklanmayan “büyük” bir bankaya yaptırım uygulayacak

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Trump yönetiminin önümüzdeki hafta büyük bir bankaya yaptırım uygulayacağını söyledi.
Yeni yaptırım, yine İran’a karşı iktisadi abluka kapsamında ilan edilecek.
“Real America’s Voice” programına konuk olduğu sırada ne finans kurumunun adını ne de bulunduğu ülkeyi belirten Bessent, bu adımın pazartesi günü (14 Eylül) atılacağını ifade etti.
Bessent, bu adımın başlangıçta cuma günü gerçekleştirilmesinin planlandığını fakat 11 Eylül 2001 saldırılarının 25. yıldönümü anma törenleri nedeniyle ertelendiğini belirtti.
Bessent şöyle konuştu:
“Herkes bu rejimle ilişkisini kesene kadar bu sürece devam edeceğiz. Bunu o kadar kârsız hale getireceğiz ki, şirketinizin ya da kendinizin, kişisel mali durumunuzun yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmasını göze almak istiyorsanız, buyurun deneyin. Ama peşinize düşeceğiz.”
ABD, Türkiye’deki bir bankaya “İran bağlantılı” olduğu iddiasıyla yaptırım uyguladı
ABD, Şubat ayında çatışmanın başlamasından bu yana İran’a karşı petrol ihracatı, nakliye ağları, silah tedarik kanalları, finansal aracılar, dijital varlık borsaları ve havacılık bağlantılarını hedef alan bir dizi ekonomik önlem uyguladı.
Trump yönetimi, geçen ay Bessent’in “Ekonomik Dışlama Operasyonu” olarak adlandırdığı girişimle kampanyasını tırmandırdı.
ABD, yaklaşık 60 kuruluş, kişi ve gemiye yaptırımlar uyguladı ve deniz taşımacılığı, havacılık, teknoloji, altın ve dijital varlıklar gibi sektörlerde İran’la iş yapanlara yönelik ikincil yaptırımların kapsamını genişletti.
Beyaz Saray geçen hafta İstanbul merkezli Golden Global Bank’ı, Çin’in İran petrolü karşılığında ödediği büyük meblağları Devrim Muhafızları’na aktardığı gerekçesiyle yaptırım kapsamına almıştı.
İran üzerindeki baskı giderek artmasına rağmen, ABD Başkanı Donald Trump savaşın Kasım ayındaki ABD ara seçimlerinden sonraya kadar sona ermeyeceğini öngördü.
Avrupa5 gün önceAvrupa savunma sanayii Ukrayna’ya yetişemiyor
Avrupa4 gün önceKoçbaşı olarak AfD
Görüş2 hafta önceBişkek’te “Yeni Düzen” gerçeğe dönüşüp dönüşemeyeceğini görmek için toplanıyor
Avrupa5 gün önceCDU, AfD’yi durdurmak için yeni göç planı hazırlıyor
Asya2 hafta önceHindistan’ın 2047 gelişmiş ekonomi hedefi zora girdi
Asya2 hafta önceABD’nin baskısıyla karşı karşıya kalan Japonya Merkez Bankası kritik bir karar aşamasında
Asya4 gün önceÇin’in HQ-17AE kısa menzilli hava savunma sistemi Pakistan’ın İHA savunmasını güçlendirecek
Asya2 hafta önceÇin insansı robot pazarında liderliği hedefliyor











