Türkiye, ABD yaptırımları sonrası Rusya’dan petrol alımını azaltıyor

ABD’nin yaptırımları sonrası Türkiye’deki rafineriler, Rusya’dan petrol alımını azaltarak Irak ve Kazakistan’a yöneldi. Reuters’ın haberine göre SOCAR ve Tüpraş alternatif kaynak arayışına girerken, Türkiye üzerinden Avrupa’ya giden Rus doğalgazı akışında ise artış yaşanıyor.

Türkiye’deki petrol rafinerileri, ABD’nin yaptırımlarının ardından Rusya’dan ham petrol alımını azaltarak Irak ve Kazakistan’dan ithalatı artırdı.

Reuters haber ajansının konuya aşina kaynaklara dayandırdığı habere göre bu gelişme, ABD, Avrupa Birliği ve İngiltere’nin, Moskova’nın Ukrayna’daki savaşı nedeniyle Rusya’nın petrol sektörüne yaptırım uygulamaya başlamasının ardından yaşandı.

Büyük rafineriler alternatif arayışında

Reuters‘a göre, Azerbaycan devlet şirketi SOCAR’a ait olan Türkiye’nin en büyük rafinerilerinden SOCAR Türkiye Ege Rafinerisi, aralık ayında teslim edilmek üzere Irak, Kazakistan ve Rusya dışındaki diğer üreticilerden dört parti ham petrol satın aldı.

Bir diğer büyük Türk rafinerisi olan Tüpraş da Rusya dışından petrol alımlarını artırıyor. Bu alımlar arasında, Rusya’nın Ural markasına benzer nitelikteki Irak menşeli petrol de bulunuyor.

Reuters‘ın kaynakları, iki büyük rafineriye sahip Tüpraş’ın, tesislerinden birinde Rus petrolü ithalatını yakında tamamen durdurabileceğini belirtti.

Bunun yanı sıra şirket, ilk kez Brezilya’dan petrol satın alırken, kasım ayı başında Angola’dan ikinci parti Mostarda petrolünü bekliyor.

Türkiye, Rus petrolünün en büyük alıcılarındandı

Türkiye, Çin ve Hindistan ile birlikte Rus petrolünün en büyük alıcılarından biri konumundaydı.

Reuters kaynaklarına göre Türkiye, kasım ayında günde 141 bin varil Irak petrolü alacak. Bu rakam, ekim ayındaki 99 bin varil ve bu yılın ortalaması olan 80 bin varilin üzerinde.

Buna karşılık, ekim ayına kadar Türkiye’nin petrol ithalatının yüzde 47’sini, yani günde 317 bin varili Rus petrolü oluşturuyordu.

ABD Başkanı Donald Trump, 22 Ekim’de Kremlin’in Ukrayna’daki savaşı durdurmayı reddetmesi üzerine Rusya’nın en büyük iki petrol şirketi Rosneft ve Lukoil ile bu şirketlere bağlı 34 kuruluşa yaptırım uygulamıştı.

ABD Hazine Bakanlığı, yaptırım listesindeki şirketlerle mevcut işlemlerin tamamlanması için bir ay süre tanımıştı.

Petroldeki düşüşe rağmen doğalgaz akışı arttı

Gazprom’un Türk Akımı boru hattının bir kolu üzerinden Avrupa’ya yaptığı doğalgaz sevkiyatı ise ekim ayında arttı.

Bu bilgi, Avrupa Gaz Taşıma Sistemleri Operatörleri Ağı’nın (ENTSOG) internet sitesinde 1 Kasım’da yayımlanan verilerle doğrulandı.

Verilere göre, ekim ayında Türkiye-Bulgaristan sınırındaki Strandja 2 / Malkoçlar giriş noktasından 17.403 GWh gaz geçti.

Bu miktar, eylüle göre yüzde 8,7, Ekim 2024’e göre ise yüzde 13’lük bir artışa işaret ediyor.

Yıl başından bu yana bu güzergâh üzerinden sevk edilen toplam gaz miktarı 152.000 GWh’ye ulaştı. Bu da geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7,5’lik bir artış anlamına geliyor.

Türk Akımı’nın Avrupa kolu, Kuzey Akım sabotajı ve Ukrayna ile Yamal-Avrupa boru hattı üzerinden Rusya’nın doğalgazı transitinin durmasının ardından Gazprom’un Avrupa’ya boru hattıyla gaz ulaştırdığı tek güzergâh olma özelliğini taşıyor.

Türkiye ve Rusya’yı Mavi Akım boru hattı da birbirine bağlıyor ancak bu hattan gelen gaz yalnızca Türkiye’nin iç pazarına veriliyor.

AB’nin hedefi Rus gazından tamamen kurtulmak

Avrupa Birliği, 1 Ocak 2028’e kadar Rusya’nın doğalgazından bütünüyle vazgeçmeyi hedefliyor.

Rusya’dan gelen sıvılaştırılmış doğalgazdan (LNG) ise 1 Ocak 2027’ye kadar vazgeçilmesi planlanıyor.