Türkiye ile AB arasında yeni enerji kontratlarında Rus gazı pazarlığı

Avrupa Birliği, Türkiye üzerinden üye ülkelere yapılacak yeni kontratlı gaz sevkiyatlarında Rus menşeili ürün kullanılmamasını talep ediyor. Almanya Ekonomi Bakanı Katherina Reiche, Ankara’nın AB’nin hassasiyetini anladığını ancak Rus kaynaklarının ikamesinin bir gecede mümkün olmadığını belirttiğini aktardı.

Avrupa Birliği (AB), yeni sözleşmeler kapsamında Türkiye üzerinden üye ülkelere sevk edilecek doğalgazın Rus menşeili olmaması konusunda ısrarcı davranıyor.

Almanya Ekonomi Bakanı Katherina Reiche, Ankara’ya gerçekleştirdiği resmi ziyaretin ardından yaptığı açıklamada, “Türkiye, AB’nin Rusya kaynaklı hammadde tedarikini sonlandırmaya büyük önem verdiğini anlıyor ve bu durumu kabul ediyor” ifadesini kullandı.

Reiche, Türk yetkililerin ise Rusya’dan yapılan tedarikin ikame edilmesinin hem ekonomik açıdan hem de mevcut kaynaklar bakımından bir gecede mümkün olamayacağını net bir şekilde dile getirdiklerini aktardı.

AB’de 17 Haziran tarihi itibarıyla, bir yıldan uzun süre önce imzalanmış kısa vadeli sözleşmeler kapsamında Rusya’dan boru hattıyla yapılan doğalgaz ithalatına yönelik yasak yürürlüğe girdi.

Söz konusu düzenleme, AB Konseyi ve Avrupa Parlamentosu tarafından geçen yılın sonunda kabul edilmişti. Ocak 2025’te ise AB ülkeleri, Rus gazından 2027 yılına kadar tamamen vazgeçilmesi yönünde oy kullandı. Bu karar uyarınca üye ülkeler, sevkiyata izin vermeden önce gazın nerede üretildiğini denetlemekle yükümlü olacak.

Diğer taraftan, Kuzey Akım 2 boru hattının işletmecisi olan İsviçre merkezli Nord Stream 2 AG şirketi, Rus gazı ithalatı yasağına ilişkin düzenlemeye karşı hukuki mücadele başlatarak dava açtı.

Türkiye ise mevcut kontratların süresinin dolmak üzere olması nedeniyle Rus enerji şirketi Gazprom ile 2026 sonrası döneme yönelik doğalgaz tedariki için müzakerelerini sürdürüyor.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, tarafların olası sevkiyat hacimleri ve yeni anlaşmaların süreleri konusunda henüz mutabakata varmadığını açıklamıştı.

Ankara, Aralık 2025’te TürkAkım ve Mavi Akım boru hatları üzerinden gaz tedariki sağlayan Gazprom ile iki sözleşmesini bir yıllığına uzatmıştı.

Türkiye, gaz dengesinde Rusya’nın payını azaltmayı hedefliyor. Rusya’nın Türkiye’nin gaz ithalatındaki payı yüzde 40’ın altına gerilemiş durumda.

Ankara, “enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesi” politikası çerçevesinde Rus gazının yerini ABD ve Orta Asya’dan gelecek kaynaklarla doldurmayı planlıyor.

Bakan Bayraktar, daha önce yaptığı açıklamada, ABD’nin Rus enerji kaynaklarından vazgeçilmesi yönündeki çağrılarına rağmen Türkiye’nin Rusya’dan doğalgaz alımına devam edeceğini belirtmişti.

Bayraktar, “Vatandaşlarımıza gaz olmadığını söyleyemeyiz. Rusya ile anlaşmalarımız var. Kış mevsimine yaklaşıyoruz. Rusya, Azerbaycan ve Türkmenistan’dan gaz almaya ihtiyacımız var” değerlendirmesinde bulunmuştu.