Bizi Takip Edin

Diplomasi

Ukrayna demografik uçurumun eşiğinde: Nüfus 2051’de 25 milyona düşebilir

Yayınlanma

Ukrayna, Şubat 2022’den bu yana devam eden savaş nedeniyle ciddi bir nüfus kriziyle karşı karşıya. Ülke nüfusu 42 milyondan 36 milyonun altına gerilerken, mevcut eğilimin sürmesi halinde 2051’de bu sayının 25 milyona kadar düşebileceği öngörülüyor. Kiev yönetimi, on yıl içinde oluşması beklenen 4,5 milyonluk çalışan açığını önlemek için yeni bir strateji hazırladı.

Ukrayna, yaklaşık dört yıldır devam eden savaşın etkisiyle derin bir demografik krizle yüzleşiyor. Ülke nüfusu, Ulusal Bilimler Akademisi Demografi Enstitüsü verilerine göre, çatışma öncesindeki 42 milyondan bugün 36 milyonun altına geriledi.

Reuters ajansının aktardığına göre mevcut eğilimin devam etmesi durumunda nüfusun 2040’ta 29 milyona, 2051’de ise 25 milyona düşeceği tahmin ediliyor.

Birleşmiş Milletler’in 2024’te yayımladığı projeksiyon ise daha karamsar bir tablo çiziyor ve Ukrayna nüfusunun 2100 yılında 9 ila 23 milyon aralığına inebileceğini gösteriyor.

Doğum oranı en düşük, ölüm oranı en yüksek ülke

CIA Dünya Gerçekleri Kitabı’nda yer alan 2024 verileri, Ukrayna’nın dünyada hem en yüksek ölüm hem de en düşük doğum oranına sahip ülke olduğunu ortaya koyuyor.

Verilere göre ülkede her doğuma karşılık yaklaşık üç ölüm yaşanıyor.

Hükümet tahminlerine göre, savaşın bir diğer ağır sonucu da ortalama yaşam süresindeki düşüş oldu.

Erkeklerin ortalama yaşam süresi çatışma öncesindeki 65,2 yıldan 2024’te 57,3 yıla, kadınlarınki ise 74,4 yıldan 70,9 yıla geriledi.

Milyonlarca kişi ülkeyi terk etti

Nüfus kaybının temel nedenleri arasında yüksek ölüm oranı ve düşük doğurganlığın yanı sıra kitlesel göç de öne çıkıyor.

Ukrayna merkezli Ekonomi Stratejisi Merkezi, Mart 2025 tarihli açıklamasında, çatışmanın başından bu yana yurt dışına çıkan yaklaşık 5,2 milyon Ukraynalının büyük ölçüde Avrupa ülkelerinde kaldığını bildirdi. Bu kişilerin en çok sığındığı ülkeler Rusya, Almanya ve Polonya oldu.

Merkez, bu kişilerden 1,7 ila 2,7 milyonunun kalıcı olarak yurt dışında yerleşeceğini, çatışma sona erdiğinde ise yüz binlerce yetişkin erkeğin de ailelerine katılabileceğini öngörüyor.

Ulusal Bilimler Akademisi Demografi Enstitüsü Müdür Yardımcısı Aleksandr Gladun, 2022’den beri mülteciler arasında genç kadınların orantısız biçimde fazla olmasının krizi daha da derinleştirdiğini vurguladı.

Kiev yönetimi 4,5 milyonluk çalışan açığını önlemeye çalışıyor

Kiev yönetimi, 2024 yılında demografik sorunu ele almak üzere 2040’a uzanan kapsamlı bir strateji sundu.

Strateji belgesinde, önümüzdeki on yılda ülkede 4,5 milyon çalışan açığı oluşacağı ve en büyük ihtiyacın inşaat, teknoloji ve idari hizmetler sektörlerinde yaşanacağı belirtildi.

Strateji, yeni göç dalgalarını önlemeyi ve yurt dışındaki Ukraynalıları geri getirmeyi hedefliyor. Bu amaçla konut koşullarının iyileştirilmesi, altyapı ve eğitim yatırımlarının artırılması ile boş kalan işlere başka ülkelerden iş gücü çekilmesi planlanıyor.

Yetkililer, bu tedbirlerin uygulanması halinde 2040’ta nüfusun 34 milyona ulaşabileceğini, aksi takdirde 29 milyona düşeceğini hesaplıyor.

Farklı kurumlar farklı sayılar veriyor

Savaş koşulları nedeniyle ülkedeki güncel nüfusa ilişkin farklı veriler bulunuyor.

Eylül sonunda Ukrayna Haber Ajansı (UNN), 2026 bütçe tasarısına ekli bir nota dayanarak 1 Eylül 2025 itibarıyla ikametgâhını beyan eden ya da kayıt ettiren nüfusun 28,7 milyon kişi olduğunu duyurdu.

Nisan ayında ise RBK Ukrayna, Uluslararası Para Fonu’na dayandırdığı haberinde 2024 sonu itibarıyla ülke nüfusunun 33,3 milyona indiğini aktarmıştı.

Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu Doğu Avrupa ve Orta Asya Bölge Direktörü Florence Bauer de 2024’te yaptığı açıklamada, Ukrayna nüfusunun 2014’ten bu yana 10 milyondan fazla azaldığını, bunun 8 milyonluk kısmının ise Şubat 2022’den sonraki döneme denk geldiğini belirtmişti.

Diplomasi

UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Yayınlanma

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.

FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.

Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.

UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.

Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.

Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.

Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.

Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.

Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.

Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.

Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.

En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.

POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

Yayınlanma

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.

Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.

Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.

Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.

ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.

Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.

Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.

Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.

Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.

Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.

GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.

Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Yayınlanma

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.

Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.

The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.

ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.

Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu

Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.

Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.

Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.

Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.

Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English