Bizi Takip Edin

Diplomasi

Ukrayna dron yedek parçasında Çin’e alternatif olarak Tayvan’a yöneliyor

Yayınlanma

Ukrayna, insansız hava aracı üretiminde Çin’in tedarik zinciri üzerindeki hakimiyetinden kaynaklanan riskler nedeniyle Tayvan’ı alternatif bir parça tedarikçisi olarak değerlendirmeye başladı. The Guardian’ın haberine göre 2025 yılında Tayvan yapımı dronların Avrupa’ya ihracatı 40 kattan fazla artarken, Polonya ve Çekya üzerinden Kiev’e sevkiyatların sürdüğü bildirildi.

Ukrayna, insansız hava aracı (İHA) üretiminde kullanılan kritik parçaların tedarikinde Çin’e alternatif olarak Tayvan’a olan ilgisini artırıyor.

The Guardian’ın haberine göre Kiev yönetimi, Pekin’in endüstriyel tedarik zincirleri üzerindeki hakimiyeti ve buna bağlı olarak artan riskler nedeniyle Tayvanlı üreticileri stratejik bir seçenek olarak değerlendiriyor.

Haberde Tayvan’ın, Batılı tedarikçilerin rekabet etmekte zorlandığı mikroelektronik, navigasyon sistemleri ve batarya teknolojileri gibi alanlarda ileri düzeye sahip olduğu kaydedildi.

Bu teknolojik üstünlüğün, Tayvan’ı Ukraynalı İHA üreticileri için tercih edilen alternatif bir tedarikçi konumuna getirdiği vurgulandı.

Demokrasi, Toplum ve Yeni Teknolojiler Araştırma Enstitüsü (DSET) tarafından paylaşılan veriler, Tayvan menşeli dronların Avrupa’ya ihracatının 2025 yılında 40 kattan fazla arttığını gösterdi.

Polonya ve Çekya’nın bu süreçte en büyük pazarlar haline geldiği belirtilirken, 2026 yılının ilk çeyreğindeki ihracat rakamlarının geçen yılın toplamını şimdiden geride bıraktığı ifade edildi. The Guardian, Avrupa ülkelerine gönderilen dronların büyük bölümünün nihai varış noktasının Ukrayna olduğunu aktardı.

Ukraynalı İHA üreticisi Vyriy’in temsilcisi Bogdan Diorditsa, Çin’in ihracat kontrollerini daha da sıkılaştırabileceğine dair duyulan endişelerin Ukraynalı şirketleri Pekin’e alternatif aramaya ittiğini söyledi.

Diorditsa, yarı iletken üretiminde dünya çapında başarılara sahip olan Tayvan’ın Ukrayna için “yüzde 100 değerli bir ortak” olduğunu ifade etti.

Ukrayna’nın daha önce Çin’den doğrudan İHA ithal ettiği, ancak mevcut durumda montaj faaliyetlerini kendi topraklarında yoğunlaştırdığı belirtildi. Bununla birlikte, Çin yapımı parçaların diğer alternatiflere kıyasla daha ucuz ve erişilebilir olması nedeniyle, Pekin’den gelen bileşenler olmadan üretimin artırılmasının güç olduğu kaydedildi.

Tayvan’ın da bu alanda tam bir bağımsızlığa sahip olmadığı, zira Taypeİ için en büyük dron ihracatçısının yine Pekin yönetimi olduğu hatırlatıldı. Ayrıca Tayvan’ın yılda yüz binlerce dron ürettiği, Ukrayna’nın ise aynı dönemde milyonlarca İHA’ya ihtiyaç duyduğu bilgisine yer verildi.

İki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerde ise Ukrayna’nın, en büyük ticari ortağı olan Çin ile ilişkilerini bozmamak adına Tayvan’ı resmen tanımadığı bildirildi.

Bu durumun bir sonucu olarak işbirliğinin büyük bir kısmının Polonya, Çekya ve ABD’deki aracılar vasıtasıyla yürütüldüğü, hükümet düzeyinde resmi bir koordinasyonun ise neredeyse hiç bulunmadığı aktarıldı.

Tayvanlı şirketlerin ise sürece uyum sağlama konusunda esneklik gösterdiği, bazı üreticilerin Ukrayna’ya daha iyi hizmet verebilmek için Litvanya ve Polonya’da temsilcilikler açtığı kaydedildi.

Sektörün gelişiminden sorumlu devlet kurumunun ise beş Avrupa ülkesiyle işbirliği mutabakat zaptı imzaladığı belirtildi.

New York Times’ın (NYT) aktardığına göre ise Tayvanlı gönüllüler ve savunma şirketleri, Çin ile yaşanabilecek olası bir çatışma ihtimaline karşı Ukrayna’nın askeri deneyimlerinden ve teknolojilerinden yararlanmaya başladı.

Gazete ayrıca Tayvan’ın Ukraynalı üreticiler için “Çin yedek parçalarına açılan bir kapı” haline geldiğine dikkat çekti. Pekin’in Ukrayna’ya doğrudan satışları kısıtlamasına rağmen, bileşenlerin Tayvan üzerinden Kiev’e ulaşmaya devam ettiği kaydedildi.

Diplomasi

UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Yayınlanma

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.

FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.

Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.

UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.

Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.

Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.

Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.

Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.

Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.

Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.

Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.

En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.

POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

Yayınlanma

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.

Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.

Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.

Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.

ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.

Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.

Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.

Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.

Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.

Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.

GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.

Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Yayınlanma

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.

Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.

The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.

ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.

Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu

Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.

Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.

Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.

Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.

Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English