Diplomasi
Ukrayna dron yedek parçasında Çin’e alternatif olarak Tayvan’a yöneliyor
Ukrayna, insansız hava aracı üretiminde Çin’in tedarik zinciri üzerindeki hakimiyetinden kaynaklanan riskler nedeniyle Tayvan’ı alternatif bir parça tedarikçisi olarak değerlendirmeye başladı. The Guardian’ın haberine göre 2025 yılında Tayvan yapımı dronların Avrupa’ya ihracatı 40 kattan fazla artarken, Polonya ve Çekya üzerinden Kiev’e sevkiyatların sürdüğü bildirildi.
Ukrayna, insansız hava aracı (İHA) üretiminde kullanılan kritik parçaların tedarikinde Çin’e alternatif olarak Tayvan’a olan ilgisini artırıyor.
The Guardian’ın haberine göre Kiev yönetimi, Pekin’in endüstriyel tedarik zincirleri üzerindeki hakimiyeti ve buna bağlı olarak artan riskler nedeniyle Tayvanlı üreticileri stratejik bir seçenek olarak değerlendiriyor.
Haberde Tayvan’ın, Batılı tedarikçilerin rekabet etmekte zorlandığı mikroelektronik, navigasyon sistemleri ve batarya teknolojileri gibi alanlarda ileri düzeye sahip olduğu kaydedildi.
Bu teknolojik üstünlüğün, Tayvan’ı Ukraynalı İHA üreticileri için tercih edilen alternatif bir tedarikçi konumuna getirdiği vurgulandı.
Demokrasi, Toplum ve Yeni Teknolojiler Araştırma Enstitüsü (DSET) tarafından paylaşılan veriler, Tayvan menşeli dronların Avrupa’ya ihracatının 2025 yılında 40 kattan fazla arttığını gösterdi.
Polonya ve Çekya’nın bu süreçte en büyük pazarlar haline geldiği belirtilirken, 2026 yılının ilk çeyreğindeki ihracat rakamlarının geçen yılın toplamını şimdiden geride bıraktığı ifade edildi. The Guardian, Avrupa ülkelerine gönderilen dronların büyük bölümünün nihai varış noktasının Ukrayna olduğunu aktardı.
Ukraynalı İHA üreticisi Vyriy’in temsilcisi Bogdan Diorditsa, Çin’in ihracat kontrollerini daha da sıkılaştırabileceğine dair duyulan endişelerin Ukraynalı şirketleri Pekin’e alternatif aramaya ittiğini söyledi.
Diorditsa, yarı iletken üretiminde dünya çapında başarılara sahip olan Tayvan’ın Ukrayna için “yüzde 100 değerli bir ortak” olduğunu ifade etti.
Ukrayna’nın daha önce Çin’den doğrudan İHA ithal ettiği, ancak mevcut durumda montaj faaliyetlerini kendi topraklarında yoğunlaştırdığı belirtildi. Bununla birlikte, Çin yapımı parçaların diğer alternatiflere kıyasla daha ucuz ve erişilebilir olması nedeniyle, Pekin’den gelen bileşenler olmadan üretimin artırılmasının güç olduğu kaydedildi.
Tayvan’ın da bu alanda tam bir bağımsızlığa sahip olmadığı, zira Taypeİ için en büyük dron ihracatçısının yine Pekin yönetimi olduğu hatırlatıldı. Ayrıca Tayvan’ın yılda yüz binlerce dron ürettiği, Ukrayna’nın ise aynı dönemde milyonlarca İHA’ya ihtiyaç duyduğu bilgisine yer verildi.
İki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerde ise Ukrayna’nın, en büyük ticari ortağı olan Çin ile ilişkilerini bozmamak adına Tayvan’ı resmen tanımadığı bildirildi.
Bu durumun bir sonucu olarak işbirliğinin büyük bir kısmının Polonya, Çekya ve ABD’deki aracılar vasıtasıyla yürütüldüğü, hükümet düzeyinde resmi bir koordinasyonun ise neredeyse hiç bulunmadığı aktarıldı.
Tayvanlı şirketlerin ise sürece uyum sağlama konusunda esneklik gösterdiği, bazı üreticilerin Ukrayna’ya daha iyi hizmet verebilmek için Litvanya ve Polonya’da temsilcilikler açtığı kaydedildi.
Sektörün gelişiminden sorumlu devlet kurumunun ise beş Avrupa ülkesiyle işbirliği mutabakat zaptı imzaladığı belirtildi.
New York Times’ın (NYT) aktardığına göre ise Tayvanlı gönüllüler ve savunma şirketleri, Çin ile yaşanabilecek olası bir çatışma ihtimaline karşı Ukrayna’nın askeri deneyimlerinden ve teknolojilerinden yararlanmaya başladı.
Gazete ayrıca Tayvan’ın Ukraynalı üreticiler için “Çin yedek parçalarına açılan bir kapı” haline geldiğine dikkat çekti. Pekin’in Ukrayna’ya doğrudan satışları kısıtlamasına rağmen, bileşenlerin Tayvan üzerinden Kiev’e ulaşmaya devam ettiği kaydedildi.