Ukrayna Güvenlik Konseyi Başkanı Rustem Umerov ülkeden kaçtı mı?

Ukrayna’da, Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’in yakın çevresine uzanan yolsuzluk skandalı siyasi krize yol açtı. Bu esnada, Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi Başkanı ve eski Savunma Bakanı Rustem Umerov’un yurt dışı gezisini uzatması, ülkeden kaçtığına dair söylentileri güçlendirdi. Kiev yönetimi iddiaları yalanlarken, Umerov’un ülkeye dönüp dönmeyeceği belirsizliğini koruyor.

Ukrayna’da yolsuzluk soruşturmasının başlamasından bu yana ülkeyi sarsan siyasi kriz, yeni ve hassas bir boyut kazandı. Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi Başkanı ve eski Savunma Bakanı Rustem Umerov’un yurt dışında bulunmaya devam etmesi, Kiev’deki seçkinler arasında tedirginliğe neden oluyor.

Ukrayna kamuoyunda ise savaşın başlangıcından bu yana en büyük yolsuzluk skandalında eski bakanın da rolü olup olmadığına dair spekülasyonlar artıyor.

Umerov’un ‘planlı gezisi’

Umerov’un basın danışmanı, Ukrayinska Pravda gazetesine yaptığı açıklamada, Konsey Başkanı’nın 19 Kasım’a kadar sürecek “planlı bir yurt dışı görev gezisinde” olduğunu doğruladı.

Sözcü, Umerov’un 20 Kasım’da Kiev’e dönüp dönmeyeceği sorusuna ise kısaca “Evet” yanıtını verdi.

Bununla birlikte, Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’in çevresinden bazı kaynakların bu konuda daha az ikna olduğu belirtiliyor.

Ukrayinska Pravda‘ya ismini vermeden konuşan bir hükümet yetkilisi, Umerov’un Ukrayna’ya döneceğine inanmadığını söyleyerek şaka yaptı.

Sosyal medyada da Umerov meselesiyle ilgili söylentiler yayılıyor. Telegram, Facebook ve Instagram’da yapılan pek çok yorumda “Asla geri dönmez” ifadeleri kullanıldı.

Diğer yandan Ukraynalı yolsuzlukla mücadele kurumlarının enerji sektöründeki rüşvet skandallarına ilişkin ifşaatları devam ediyor.

Muhalefet milletvekili Oleksiy Gonçarenko’ya göre, Zelenskiy’in güvendiği isimlerden olan Umerov, görev gezisini çarşamba gününe kadar uzattı. Bu durumun yarattığı belirsizliği milletvekili Maryana Bezugla, Telegram hesabından “Umerov Ukrayna’ya dönecek mi, dönmeyecek mi?” sorusuyla özetledi.

Yolsuzlukla mücadele kurumları daha önce de eski bakanın yolsuzluk ifşaatları nedeniyle kaçtığını öne sürmüştü.

Florida, Türkiye ve Katar üçgenindeki temaslar

Berliner Zeitung gazetesinin haberine göre Umerov, pazar günü ABD’nin Florida eyaletine ulaştı. Bazı kaynaklar, bu eyalette yaşayan ailesini ziyaret ettiğini iddia ederken, diğerleri Trump yönetimi temsilcileriyle muhtemel görüşmelerden bahsediyor.

Umerov, ABD’ye gitmeden önce kısa süreliğine Türkiye ve Katar’a da gitmişti. Resmi açıklamalara göre bu ziyaretlerin amacı, Ukrayna ile Rusya arasındaki esir takası müzakerelerindeki bir tıkanıklığı çözmekti.

Fakat konuya aşina bir kaynak, esir takası sürecini yöneten Ukrayna Koordinasyon Kurulunun, Umerov’un İstanbul ve Körfez bölgesine yaptığı geziden Ukrayna basını aracılığıyla haberdar olduğunu belirtti.

Rus medyasından ‘FBI’a ifade verecek’ iddiası

Öte yandan, Rus medyası ve Ukraynalı blog yazarı Anatoliy Şariy gibi isimler, Umerov’un Ukrayna’ya dönmek istemediği ve “FBI’a Zelenskiy ile Devlet Başkanlığı İdaresi Başkanı Andriy Yermak aleyhinde ifade vermeye hazırlandığı” yönünde bir iddia ortaya attı.

Ukrayna Dezenformasyonla Mücadele Merkezi, Umerov’un Ukrayna’yı terk ettiği ve ülkeye dönmeyi reddettiği yönündeki haberlerin gerçeği yansıtmadığını duyurdu. Devlet Başkanlığı İdaresinin de İnterfaks-Ukrayna‘ya yaptığı açıklamada, bu iddianın “düzmece” olduğunu bildirdiği aktarıldı.

Kiev’i sarsan yolsuzluk operasyonlarında son durum ne?

Ukrayna’nın siyasi sistemini günlerdir sarsan yolsuzluk davası, Devlet Başkanı Zelenskiy’in de içinden çıktığı Kvartal-95 medya şirketinin ortaklarından iş insanı Timur Mindiç etrafında şekilleniyor.

Ukrayna’nın uzmanlaşmış yolsuzlukla mücadele kurumları olan Ulusal Yolsuzlukla Mücadele Bürosu (NABU) ve Özel Yolsuzlukla Mücadele Savcılığı (SAP), 10 Kasım’da üst düzey yetkililerin ve Zelenskiy’in yakın çevresindeki isimlerin Ukrayna’nın nükleer enerji operatörü Energoatom’dan toplam 100 milyon dolar rüşvet aldığına dair kanıtlar yayımladı.

Soruşturmaya göre, suç örgütünün başında Zelenskiy’in ortağı ve Kvartal-95’in sahibi Timur Mindiç bulunuyordu. Mindiç’in halihazırda ülkeyi terk ettiği ve basında çıkan haberlere göre İsrail’de olduğu belirtiliyor.

NABU’nun yayımladığı belgelerde, Mindiç’in o dönem Savunma Bakanı olan (Eylül 2023-Temmuz 2025) Umerov’un “yardımıyla şahsen veya kendisine bağlı şirketler aracılığıyla önemli miktarlarda para aldığı” ifade edildi.

Umerov ise Mindiç ile görüştüğünü kabul etmekle birlikte, Savunma Bakanlığındaki çalışmalarının herhangi bir kişinin etkisiyle ilişkilendirilmesi girişimlerini “asılsız” bulduğunu vurguladı ve Mindiç ile bağlantılı silah ve teçhizat tedariki sözleşmesinin feshedildiğini açıkladı.

Resmi bilgilere göre Umerov’un eşi ve üç reşit olmayan çocuğu ABD’nin Florida eyaletinde yaşıyor.