Ukrayna ile AB üyelik müzakerelerinde ilk aşama başlıyor

Ukrayna ve Moldova, Avrupa Birliği’ne katılım müzakerelerinin ilk aşamasına pazartesi günü başlıyor. AB yetkilileri, müzakereler başlarken Kiev’in planlanan reformların henüz yüzde 15’ini tamamladığını belirtiyor.

Ukrayna ve Moldova, 15 Haziran Pazartesi günü Avrupa Birliği’ne (AB) katılım müzakerelerinin ilk aşamasına başlıyor.

Ancak The Guardian gazetesinin haberine göre AB yetkilileri, Kiev yönetiminin Aralık 2025’te AB ile mutabık kaldığı 10 maddelik plan çerçevesinde öngörülen reformların şu ana kadar yalnızca yüzde 15’ini tamamladığını belirtiyor.

Söz konusu plan, yolsuzlukla mücadele kurumlarının bağımsızlığının güçlendirilmesini, bir yolsuzlukla mücadele stratejisinin kabul edilmesini, ayrıca hakim ve savcıların atama süreçlerinde reformlar yapılmasını içeren önlemleri kapsıyor.

Ukrayna ve Moldova, AB üyeliğine adaylık statüsünü 2022 yılında almıştı. Haziran 2024’te müzakerelerin açılması yönünde sembolik bir karar alınmasına rağmen, esasa ilişkin müzakereler eski Macaristan Başbakanı Viktor Orban tarafından engellenmişti.

Macaristan’da nisan ayında yaşanan hükümet değişikliğinin ardından, 12 Haziran Cuma günü AB üyesi ülkeler, hukukun üstünlüğü ve demokrasiyi kapsayan AB müktesebat başlıklarından oluşan “birinci fasıllar grubunun” (birinci küme) açılması konusunda oy birliğiyle onay verdi.

Bu fasıllar grubunun açılması; tek pazar, çevre, ekonomi ve sosyal politika gibi diğer alanlardaki müzakerelerin de önünü açıyor.

Cuma günü ortak bir açıklama yapan AB liderleri Ursula von der Leyen ve Antonio Costa, her iki ülkenin “karşı karşıya kaldıkları muazzam zorluklara rağmen reformları ilerletmekte gösterdikleri kararlılığı, cesareti ve yoğun çabayı” takdirle karşıladıklarını belirtti.

Avrupa Komisyonu’nun genişlemeden sorumlu eski danışmanlarından Heather Grabbe ise konuya ilişkin değerlendirmesinde, “AB yasalarının Ukrayna topraklarında kabul edilmesi, uygulanması ve bu yasalara uyulmasının sağlanması süreci kısaltılamaz. Bu durum zaman alacaktır ve idari kaynak gerektirecektir” ifadelerini kullandı.

Grabbe, bu müzakerelerin Ukrayna için bir sınav niteliğinde olması gerektiği görüşünü dile getirdi.

AB yetkilileri, yeterli irade gösterilmesi halinde Ukrayna’nın teknik müzakereleri yaklaşık dört yıl içinde tamamlayabileceğini öngörürken, üyeliğin nihayetinde siyasi bir karar olduğunu da kabul ediyor.

AB’ye katılım müzakereleri süreci, üyelik yolundaki temel hukuki aşamaları temsil eden ve altı grup (klaster) altında toplanan 33 fasıldan oluşuyor.

“Temel Bilgiler” başlıklı birinci fasıllar grubu, hukukun üstünlüğü ve kamu yönetimi reformu alanlarında iki yol haritasının hazırlanması şartını içeriyor.

Mayıs ayında Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Ukrayna’ya Avrupa Birliği üyeliğine giden yolda ara bir adım olarak ortak üyelik statüsü verilmesini önermişti.

Merz, bu girişimin ülkeye tam üye olmadan blokla entegrasyon imkanı tanıyacağını savunmuştu.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ise Kiev’in Avrupa’yı “yarım önlemlerle değil, bütünüyle” koruduğunu belirterek Merz’in bu önerisini “haksızlık” olarak nitelendirmişti.