Ukrayna ile Rusya arasında esir takası görüşmeleri yeniden başlıyor

Ukrayna, Türkiye ve Birleşik Arap Emirlikleri arabuluculuğunda Rusya ile esir takasını yeniden başlatmak için istişareler yürüttüğünü açıkladı. Ukrayna Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi Başkanı Rüstem Umerov, İstanbul mutabakatları temelinde 1200 Ukraynalının serbest bırakılması için uzlaşı sağlandığını belirtti.

Ukrayna Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi Başkanı Rüstem Umerov, Rusya ile esir takasını yeniden başlatmak için Türkiye ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) üzerinden istişareler yürüttüklerini söyledi.

Umerov, “Müzakerelerin sonucunda taraflar İstanbul mutabakatlarını yeniden devreye sokma konusunda uzlaştı. Konu 1200 Ukraynalının serbest bırakılmasından ibaret” diye konuştu.

Yakında tüm prosedürel ve örgütsel hususları netleştirmek amacıyla teknik istişarelerin yapılacağını belirten Umerov, Rus makamlarının ise bu konuda henüz bir yorum yapmadığını ekledi.

Geçmişteki takaslar

Rusya ve Ukrayna, İstanbul’daki üçüncü tur görüşmelerin ardından 23 Temmuz’da “1200’e karşı 1200” formülüyle esir takası yapma konusunda anlaşmıştı.

Bu anlaşma kapsamında taraflar 24 Ağustos’ta karşılıklı 146, 2 Ekim’de ise 185 kişiyi iade etmişti. Bunun yanı sıra Rusya ve Ukrayna, yirmişer sivil vatandaşı da geri vermişti.

Ancak o tarihten sonra yeni takaslara dair herhangi bir bilgi paylaşılmadı ve İstanbul’daki temaslar savaşın bitirilmesi sürecinde bir ilerleme sağlamadı.

Askıya alınan barış müzakereleri

Ukrayna Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Kislitsa, 12 Kasım’da Rusya ile barış müzakerelerinin askıya alındığını açıklamıştı.

Kislitsa, “diktatörü temsil eden” bir heyetle verimli diyalog yürütmenin imkânsız olduğunu iddia ederek, bu heyetin “son derece katı bir yetkiyle gelip kendisine emredilen pozisyonu savunmak zorunda olduğunu” söyledi.

Ukrayna ayrıca uluslararası ortaklarını, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ile yüz yüze görüşmeyi kabul etmesi için baskıyı artırma konusunda ikna edememişti.

Tarafların karşılıklı suçlamaları

Türkiye’deki görüşmeler mayıs, haziran ve temmuz aylarında gerçekleşmişti. Bu görüşmelerde Ukrayna, koşulsuz ateşkes ve sivil altyapıya yönelik saldırılardan vazgeçilmesini talep etmişti.

Devlet Başkanı Yardımcısı Vladimir Medinskiy’in başkanlığındaki Rus heyeti ise ateşkese yanaşmamış ve Putin’in beş işgal bölgesinin tamamında tam kontrol ile Ukrayna ordusunun sayısının sınırlandırılması yönündeki taleplerini yinelemişti.

Kislitsa’nın açıklamalarının ardından Rusya Dışişleri Bakanlığı, Türkiye’de ikili müzakereleri yeniden başlatmaya hazır olduğunu duyurmuş ve “topun Ukrayna’da olduğunu” ifade etmişti. Bakanlık, Kiev’in “İstanbul sürecinin üç çalışma grubunun oluşturulması” teklifine yanıt vermediğini öne sürmüştü.

Kislitsa ise bu girişime değinirken Rusların, meseleyi ciddiyetle konuşma çabalarını görmezden geldiğini ve ABD’yi müzakerelerin başarılı olduğuna ikna ederek yaptırımlardan kaçınmak için “WhatsApp grupları kurmayı” teklif ettiğini belirtmişti.

Fidan: Savaş en karanlık anında

Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 15 Kasım’da yaptığı açıklamada, Ukrayna’daki savaşın sona yaklaşmakta olduğunu söyledi.

Fidan, her iki tarafın da birbirinin ulaşım ve enerji altyapısını yok etmeye odaklandığı “en karanlık ana” girildiğini belirtti ve “Bir çıkmaz oluştu. Kimse bir yere ilerleyemiyor, hiçbir şey yaşanamıyor” dedi.

Bakan Fidan, Ankara’yı ziyaret eden İngiltere Başbakanı Keir Starmer ve Almanya Şansölyesi Friedrich Merz gibi Avrupalı liderlerin de benzer bir görüş taşıdığını aktardı.

Fidan, Moskova ile Kiev arasında yeni bir müzakere turuna inandığını, bunun Türkiye’de ya da başka bir yerde yapılabileceğini, ancak bunun için arabulucu tarafların harekete geçmesi gerektiğini vurguladı.

Bakan, “Bu konu üzerinde çalışıyoruz, yakında sonuçları göreceksiniz” diye ekledi.