Ukrayna’da seferberlik sistemi için yeniden yapılandırma planı

Ukrayna Savunma Bakanlığı, askere alma sürecinde kurumsal yeniden yapılanma planlıyor. Mevcut bölgesel merkezlerin adı ve işlevi değiştirilirken, seferberlik ile sosyal destek fonksiyonlarının ayrılması öngörülüyor.

Ukrayna Savunma Bakanlığı, bölgesel askerlik şubelerinin yeniden adlandırılması ve işlevlerinin yeniden düzenlenmesini içeren bir reform üzerinde çalışıyor.

Ukrayna parlamentosunda ulusal güvenlik, savunma ve istihbarat komisyonu sekreteri olan milletvekili Roman Kostenko, LIGA.net’e yaptığı açıklamada, mevcut “bölgesel merkezler” olarak bilinen yapının isim değişikliğine tabi tutulmasının planlandığını belirtti.

Kostenko, söz konusu merkezlerin hem sosyal destek hem de seferberlik işlevlerini aynı çatı altında yürüttüğünü, planlanan reform kapsamında bu iki işlevin ayrılmasının öngörüldüğünü ifade etti. Buna göre, doğrudan askere alma ve seferberlikten sorumlu olacak birimlerin “askere alma ofisi” veya “seferberlik ofisi” gibi adlarla yeniden yapılandırılması planlanıyor.

Milletvekili, reform kapsamında değerlendirilen bir diğer seçeneğin ise seferberlik görevlerinin Ukrayna Ulusal Polisi’ne devredilmesi olduğunu aktardı. Ancak Kostenko, bu öneriye güvenlik güçlerinin karşı çıktığını kaydetti.

Kostenko, konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

“Burada temel olarak anlaşılması gereken, görevlerin askerlik şubelerinden polise devredilmesinin bir reform olmadığıdır. Eğer sorunu bütüncül biçimde çözmek istiyorsak, seferberliği yürüten yapılara insanların güven duymasını sağlayacak ve insanların ülkeyi savunmak için katılım göstermesini teşvik edecek yöntemler bulunmalıdır. Aynı zamanda devletin de bu süreçte onları desteklediğini hissettirmesi gerekir.”

Ukrayna Savunma Bakanlığı, askeri hizmet sistemine yönelik reform planını Şubat ayında kamuoyuna duyurmuştu. Açıklanan planlar arasında, askerlikten muafiyet ve erteleme süreçlerinin otomatikleştirilmesi ve seferberlik sürecinin kapsamlı biçimde yeniden düzenlenmesi yer alıyor.

Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisi Başkanı Kirill Budanov ise seferberlik sisteminde yapılacak değişikliklere ilişkin beklentilerin sınırlı tutulması gerektiğini belirtti.

Budanov, sistemde yapılacak değişikliklerin özünde süreci dönüştürmeyeceğini ifade etti. Budanov, zorunlu seferberlik uygulamalarının, yeni askerlerin gönüllü olarak silahlı kuvvetlere katılma isteğinin düşük olmasından kaynaklandığını dile getirdi.

Ukrayna’da vatandaşlar, bölgesel askerlik şubelerinin uygulamalarına ilişkin düzenli olarak şikayet bildiriyor. Bu şikayetlerin sayısında son yıllarda belirgin bir artış gözlendi. 2022 yılında 18 kişi bu şubeler hakkında şikayette bulunurken, 2023 yılında sayı 514’e yükseldi. 2024 yılında 3312 başvuru kaydedildi. 2025 yılında ise şikayet sayısı 6127’ye ulaştı.

Ukrayna Cumhurbaşkanı Vladimir Zelenskiy, Ocak ayı sonunda ülkede yürürlükte olan seferberlik ve sıkıyönetim uygulamasını 90 gün süreyle uzattı. Bu uzatma kararı, uygulamanın 4 Mayıs’a kadar devam etmesini öngörüyor.

Ukrayna Kara Kuvvetleri Komutanlığı iletişim dairesi başkanı Andrey Podik, askerlik şubelerinde görev yapan personelin güvenliğine yönelik risklere dikkat çekti.

Podik, bu personele yönelik silahlı saldırı vakalarının yaşandığını ve bunun görevden çekilme eğilimini artırabileceğini belirtti. Bu durumun seferberlik sürecine ve ülkenin savunma kapasitesine zarar verebileceğini ifade etti.

Ukrayna İnsan Hakları Ombudsmanı Olga Reşetilova da toplumdaki gerilimlere ilişkin değerlendirmede bulundu.

Reşetilova, bazı okul öğrencilerinin askeri personeli hedef alan davranışlarda bulunduğunu ve asker kaçakları tarafından gerçekleştirilen saldırı ve agresyon vakalarının arttığını kaydetti.