Ukrayna’dan Moskova’daki uçuşları durduracak yapay zekalı İHA planı

Ukrayna’nın yapay zekaya sahip bin adet otonom insansız hava aracıyla Moskova’daki havalimanlarını hedef alacak kapsamlı bir saldırı planı hazırladığı ortaya çıktı. The Atlantic dergisine konuşan kaynaklar, operasyonla uluslararası hava yolu şirketlerinin Rusya uçuşlarını durdurmasının ve Moskova yönetiminin müzakere masasına çekilmesinin hedeflendiğini aktardı.

Ukrayna, yapay zeka destekli otonom insansız hava araçlarından oluşan bir sürüyle Moskova havalimanlarına yönelik kapsamlı bir saldırı planı hazırladı.

The Atlantic dergisine konuşan konuya vakıf iki kaynak, hazırlanan harekat planının ayrıntılarını paylaştı.

“M&Ms” kod adını taşıyan operasyon, eski Savunma Bakanı Mihail Fedorov tarafından geliştirildi. Plan kapsamında, tek bir gecede küçük ve düşük maliyetli yaklaşık 1000 insansız hava aracının fırlatılması öngörülüyordu.

Saldırının temel amacı Rus hava savunma sistemlerini aşırı yük altında bırakmak ve Moskova havalimanlarını uzun süreliğine işlemez hale getirmekti.

Böylece Türk Hava Yolları (THY) ve Emirates dahil uluslararası hava yolu şirketlerinin Rusya’nın başkentine yönelik uçuşlarını durdurması ve Ukrayna’nın bu yolla Vladimir Putin’i savaşın sona erdirilmesine ilişkin müzakerelere dönmeye zorlaması hedefleniyordu.

Operasyonda kullanılması öngörülen İHA’ların tamamen bağımsız hareket etmesi planlandı. Bu doğrultuda araçların yerleşik bilgisayarlarına ayrıntılı rota haritaları ve hedef görüntüleri yüklendi.

Sistem, İHA kameralarından gelen anlık arazi görüntülerini hafızasındaki verilerle karşılaştıracak biçimde tasarlandı.

İnsansız hava aracının hedeflenen nesneyi tespit etmesi halinde, operatör onayına gerek duymaksızın doğrudan hedefe dalış yaparak infilak etmesi kararlaştırıldı.

Kaynakların aktardığına göre söz konusu plan, 2026 yılının başında Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’e sunuldu.

Zelenskiy sivil uçaklar, yolcular ve havalimanı çalışanlarının zarar görme riskinden ötürü endişelerini dile getirdi.

Buna karşın Ukrayna lideri, Rus makamları ve yurt dışına çıkış imkanları daralacak olan Rus elitleri üzerinde bir baskı unsuru elde etmek amacıyla operasyon hazırlıklarının sürdürülmesine izin verdi.

Kaynaklardan biri, planı hazırlayan ekibin Zelenskiy’e ek bir öneri sunduğunu da belirtti.

Buna göre Ukrayna İHA sürüsü hedefe ulaşmadan önce sivil hava yolu şirketlerinin uyarılması, Moskova havalimanlarından kaçınmalarının ve uçaklarını bölgeden tahliye etmelerinin istenmesi teklif edildi.

Habere konuşan kaynak, “Eğer bu şirketler ‘Bu durum artık çok riskli bir hal alıyor, oraya uçmaya neden devam edelim ki?’ derse, bu durum Rus elitleri üzerinde şimdiden ciddi bir etki oluşturur. Çünkü bu uçuşlar onların dış dünyayla olan temel bağlantısıdır” değerlendirmesinde bulundu.

Operasyon hazırlıkları, Fedorov’un görevden ayrılmasının ardından temmuz ayında durduruldu.

Kaynaklar, Fedorov’un yılın büyük bölümünde bu proje üzerinde çalıştığını, yapay zeka tabanlı navigasyon sistemini kurmak üzere bir yazılımcı ekibi oluşturduğunu ve otonom İHA’ların üretimi için Ukrayna’nın Avrupalı müttefiklerinden finansman sağladığını kaydetti.

Dergiye konuşan kaynaklardan biri projenin yeni ekip tarafından yeniden canlandırılabileceğini belirterek, “Bunu deneyeceğiz. Teknik olarak bu mümkün ve yaklaşık üç aylık bir süre gerektirir” dedi.

Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisi’nden bir yetkili ise söz konusu planın varlığını yalanladı.

Temsilci, “Bu tamamen saçmalık. Havalimanlarına karşı tek bir operasyonumuz oldu, o da Rusları sürekli olarak ‘Kovyor’ (Halı) planı ilan etmek zorunda bırakmaktı” açıklamasını yaptı.

Yetkili, Ukrayna’nın Rus havalimanlarının uzun süreli veya tamamen kapatılmasını gerçekten istediğini, ancak siviller açısından aşırı risk oluşturmadan bu hedefleri vurabilecek düzeyde hassas ve güvenilir uzun menzilli silahlara sahip olmadığını ifade etti.

Rusya’daki havalimanları, Ukrayna’nın gerçekleştirdiği saldırılar nedeniyle defalarca faaliyetlerini durdurmak zorunda kaldı. Rusya Federal Hava Taşımacılığı Ajansı’nın (Rosaviatsiya) verilerine göre yalnızca 28 Haziran ile 28 Temmuz tarihleri arasında bu tür kısıtlama tedbirleri 114 kez uygulandı.

Moskova’daki dört ana havalimanı olan Domodedovo, Şeremetyevo, Vnukovo ve Jukovskiy’de en az 17 geçici kapatma kararı alındı. Bu yılın ilk çeyreğinde ise Rusya genelinde 290’dan fazla benzer vaka kayıtlara geçti.