Diplomasi
Ukrayna’ya silah tedariki: Almanya’nın ‘kırmızı çizgileri’ dünden bugüne nasıl değişti?

Almanya, geçen hafta itibariyle Ukrayna ordusuna, Rusya topraklarına yönelik saldırılarda Alman menşeili silahları kullanması için yetki verdi. Söz konusu mesele, daha önce ‘gerilimin tırmandırılması’ gerekçesiyle Berlin tarafından tabu olarak görülüyordu.
Geçen yılın ağustos ayında SPD’li Başbakan Olaf Scholz, Rusya’daki hedeflere saldırmak için kullanılabilecekleri ve Berlin’in savaşın tarafı algılanacağı gerekçesiyle menzil sınırlaması olmayan Taurus seyir füzelerinin teslimatı konusundaki çekincelerini dile getirdiğinde eski iktidar ortağı CDU tarafından tepkiyle karşılamıştı.
CDU’nun dış politikada şahin tavrıyla bilinen isimlerinden Roderich Kiesewetter, o dönemde ‘savaşın Rusya topraklarına taşınması’ gerektiğini savunmuştu.
Cuma günü beklenen zaman geldi ve Alman hükümeti, Ukrayna yönetimine Rusya’daki askeri hedeflere karşı Almanya’dan tedarik edilen silahları kullanma yetkisi verdi.
Karar, Hükümet Sözcüsü Steffen Hebestreit tarafından açıklandı. Hebestreit, gerekçeli açıklamasında son haftalarda Ukrayna’nın ‘özellikle Harkov bölgesinde, doğrudan komşu Rusya sınır bölgesindeki mevzilerden’ saldırıya uğradığını söyledi.
Sözcü, “Hep birlikte, Ukrayna’nın uluslararası hukuk çerçevesinde bu saldırılara karşı kendini savunma hakkına sahip olduğuna inanıyoruz,” dedi.
Şubat 2022’den bu yana Ukrayna’ya silah yardımı ve kırmızı çizgiler
Mart 2022’de Ukrayna silahlı kuvvetlerine yönelik silah sevkiyatı ve eğitim yardımı ile bunların uluslararası hukuki boyutuna ilişkin tartışmalar tüm hızıyla devam etti.
Federal Meclis, konuya ilişkin bir uzman raporu yayımladı: “Ancak silah tedarikinin yanı sıra, çatışmanın tarafının bilgilendirilmesi ya da bu silahlarla ilgili eğitim verilmesi de söz konusuysa, savaş dışı güvenli alanın dışına çıkılmış olur.”
Temmuz 2022’de Alman hükümeti, Kiev’e ağır silah sevkiyatını onayladı. Başlangıçta 30 ila 40 kilometre menzile sahip 14 adet 2000 kundağı motorlu obüs teslim edildi. Ayrıca 84 kilometreye kadar menzile sahip beş adet Mars II çok namlulu roketatar da gönderildi.
Ocak 2023’de uzun tartışmaların ardından Alman hükümeti Ukrayna’ya Leopard 2 tanklarının teslim edileceğini bildirdi.
Şansölye Scholz, savaş uçaklarının teslimatını ve kara birliklerinin Ukrayna’ya konuşlandırılmasını ‘son kırmızı çizgi’ olarak nitelendirdi. Scholz, herkesin buna güvenebileceğini ve bunu ABD Başkanı Joe Biden’a da açıkça ifade ettiğini söyledi.
Sansölye, “Savaş uçaklarından bahsetmediğimizi çok önceden açıkça belirtmiştim ve burada da aynısını yapıyorum. Hiçbir koşul altında kara birlikleri göndermeyeceğiz. NATO askerlerinin Ukrayna’daki savaşa doğrudan müdahil olmayacağını ilettim,” ifadelerini kullandı.
Şubat 2023’te Avrupa Birliği’nin (AB) Ukrayna Askeri Yardım Misyonu tarafından Ukrayna’dan gelen askerlerin eğitimi başladı.
Ukraynalı askerler, Leopard 2 A6 tanklarının kullanımı konusunda Almanya topraklarında eğitim almaya başladı. Federal Meclis’in raporu uyarınca Berlin, böylece ‘savaş dışı güvenli alandan’ çıkmış oldu.
Ağustos 2023’te Taurus seyir füzelerinin menzil sınırlamasıyla ya da menzil sınırlaması olmaksızın teslimatı tartışıldı. Sığınak delici özelliğiyle bilinen silahın normal menzili en az 500 kilometre.
Ukrayna’nın teknik menzil sınırlaması olmaksızın bunları Rusya’daki hedeflere karşı kullanmama sözünü tutup tutmayacağı bir ‘güven sorunu’ olarak görüldü.
31 Mayıs 2024’te Alman hükümeti ise, Ukrayna silahlı kuvvetlerinin Rusya’daki hedeflere karşı Almanya’dan gelen silahları kullanmasına izin verdi. Sahra Wagenknecht İttifakı’ndan (BSW) milletvekili Sevim Dağdelen, açıklanan kararı ‘son derece tehlikeli ve sorumsuz’ olarak nitelendirdi.
Die #Bundesregierung erlaubt der #Ukraine den Einsatz deutscher Waffen gegen Ziele in #Russland. Das ist brandgefährlich und unverantwortlich. Stoppt den Weg #Deutschlands in die direkte Kriegsbeteiligung! #NATO #USA
— Sevim Dağdelen, MdB (@SevimDagdelen) May 31, 2024
Dağdelen, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Federal hükümet Ukrayna’ya Rusya’daki hedeflere karşı Alman silahlarını kullanma yetkisi veriyor. Bu son derece tehlikeli ve sorumsuzcadır. Almanya’nın doğrudan savaşa katılmasına engel olunmalı!” dedi.
Rusya’ya karşı Batı silahlarıyla saldırı için yetki verilmesi ne anlama geliyor?
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’










