ABD’de ara seçim çıkış anketleri, seçmenlerin yüzde 75’inin ülkenin gidişatından memnun olmadığını ve yüzde 60’tan fazlasının Trump’ın politikalarını onaylamadığını ortaya koydu. Hayat pahalılığının temel sorun olarak görüldüğü ülkede, 50 milyonu aşkın rekor erken oyla başlayan Kongre yarışının ilk projeksiyonları Demokratların öne geçtiğini gösteriyor.

ABD’de ara seçimler kapsamında yapılan çıkış anketleri ve kamuoyu yoklamaları, seçmenlerin büyük çoğunluğunun ülke yönetiminden ve ABD Başkanı Donald Trump’ın politikalarından rahatsız olduğunu ortaya koyuyor.

The New York Post gazetesinin Associated Press (AP) araştırmasına ve sandık çıkış verilerine dayandırdığı habere göre, seçmenlerin yüzde 70’inden fazlası Kongre’nin Trump’ı daha etkin biçimde denetlemesi ve dizginlemesi gerektiği görüşünü taşıyor.

Katılımcıların yüzde 62’si ise yükselen fiyatlardan doğrudan Trump’ı sorumlu tutuyor.

Ön anket sonuçları, kayıtlı seçmenlerin yüzde 75’inin ABD’nin ilerlediği yöne karşı “öfkeli” veya “memnuniyetsiz” olduğunu gösteriyor.

Trump’ın başkanlık koltuğundaki icraatlarını onaylamayanların oranı yüzde 60’ı aşarken, onaylayanların oranı yüzde 38 seviyesinde kalıyor.

Seçmenlerin yüzde 61’i de Trump’ın karar alırken kamu yararını değil, kendi kişisel menfaatlerini gözettiğini savunuyor.

Trump, ara seçim öncesinde seçmenlere doğrudan seslenerek pusulada kendi adı varmış gibi oy kullanmaları çağrısı yapmıştı.

The New York Post, bu stratejinin sandıkta bumerang etkisi yaratarak aleyhe dönebileceğini vurguluyor.

Trump yenilgiyi kabul etti

AP verilerine göre halkın gözündeki en yakıcı mesele ekonomi olmayı sürdürüyor. Katılımcıların yüzde 39’u ekonomiyi ülkenin en büyük sorunu olarak tanımlarken, yüzde 32 ile “demokrasinin geleceği” ikinci sırada geliyor.

Siyasi parti tercihlerinde ise Demokrat Parti yüzde 46 ile daha yüksek sempati topluyor; Cumhuriyetçi Parti’ye destek yüzde 41 düzeyinde seyrediyor.

Gazetenin değerlendirmesinde, verilerin Cumhuriyetçiler açısından hem Temsilciler Meclisi hem de Senato çoğunluğunun kaybıyla sonuçlanabileceği belirtiliyor.

Olası yenilgi, Trump’ın yasama girişimlerini ve üst düzey bürokrat atamalarını sekteye uğratma potansiyeli taşırken, başkanlık döneminin kalan iki yılına Kongre bünyesinde açılacak kapsamlı soruşturmaların damga vurabileceği öngörülüyor.

Kongre seçimlerinde seçmenler, Temsilciler Meclisi’nin 435 sandalyesinin tamamı, Senato’daki 35 üyelik, 36 eyaletin valiliği ile yerel meclis ve idari kadrolar için sandık başına gidiyor. Oy sayım işlemlerinin netleşmesi birkaç gün alabilir.

Seçim sürecinde 50 milyonu aşkın kişinin erken oy kullanmasıyla birlikte, 2022 yılındaki 45,9 milyonluk rekor da geride kaldı.

Seçim verilerini izleyen analitik portal Decision Desk HQ (DDHQ) platformunun Türkiye saatiyle 09.15’te geçtiği ilk projeksiyonlara göre Demokratlar, Temsilciler Meclisi’nde 228, Senato’da ise 54 sandalye kazanma eğilimi gösteriyor.

Cumhuriyetçilerin ise Temsilciler Meclisi’nde 139, Senato’da 43 sandalyeye ulaştığı kaydediliyor.

ABD ara seçimlerinde Demokratlar Kongrenin iki kanadında da önde

Demokrat Abdul El-Sayed, Michigan Senato yarışında Cumhuriyetçi rakibi Mike Rogers’ı yenerek üst meclise seçilen ilk Müslüman Amerikalı oldu.

Hekim olan ve daha önce Detroit ile Wayne County’de sağlık departmanlarının başında görev yapmış El-Sayed, Trump’ın 2024’te az farkla kazandığı bu kritik eyalette, Başkan’ın desteklediği eski kongre üyesi Rogers’ı geride bıraktı.

Çarşamba sabahı erken saatlerde yapılan sayımlara göre, El-Sayed oyların yüzde 50’sinin biraz üzerinde bir oran elde ederken, Rogers yüzde 47’nin üzerinde oy aldı.

El-Sayed’in seçim kampanyası, Michiganlılar için sağlık hizmetleri ve yaşam maliyeti sorunlarına odaklanmıştı.

Bu yaz yapılan Demokrat ön seçimlerinde El-Sayed’e yenilen Demokrat Temsilci Haley Stevens, emekliye ayrılan Senatör Gary Peters’ın (Demokrat) Senato koltuğu için yapılan seçimden sadece birkaç gün önce Rogers’a sürpriz bir destek açıklaması yaparak Demokratları öfkelendirmişti.

Üst düzey Demokratlar bu “ihaneti” sert bir dille kınadı ve Stevens’ın ekibi istifa etti.

Temsilciler Meclisi’ndeki Demokrat üye, bu hamlesinin “nefrete” ve El-Sayed’in sol görüşlü yayıncı Hasan Piker ile olan bağlarına bir tepki olduğunu söyledi.

Stevens, daha önce Rogers’ı, Başka Trump’ın “tehlikeli gündeminin” “onay makinesi” olarak nitelendirmişti.

Obama, El-Sayed ile birlikte miting düzenledi

El-Sayed, Stevens’ın şok edici açıklamasını umursamadı ve desteğin açıklanmasından sadece dört saat sonra 1,2 milyon dolar bağış topladığını bildirdi.

Trump’ın eyaleti kendi lehine çevirmesine rağmen 2024 Senato seçimlerini Senatör Elissa Slotkin’e (Demokrat) karşı kıl payı kaybeden Rogers, Demokrat adayı bir “aşırılıkçı” olarak göstermeye çalıştı.

Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance, ara seçimlerden önceki günlerde kilit eyaletlere yönelik son yoğun ziyaret turunun bir parçası olarak Michigan’ı ziyaret etmişti.

Trump, El-Sayed’e karşı hücumda bulunarak Demokrat adayı “şiddet yanlısı bir terörist” olarak nitelendirdi ve ona ikinci adı olan “Muhammed” ile hitap etti.

El-Sayed ise yanıt olarak, “Adımı nasıl telaffuz ettiği umurumda değil. Tam adımı hatırlaması bile umurumda değil. Çünkü Kasım’dan sonra bana ‘senatör’ diye hitap etmeye devam edebilir. Senin için Senatör Muhammed olacağım, dostum,” dedi.

El-Sayed, tepkiler üzerine kampanyasını Piker’dan uzaklaştırmak için adımlar atmıştı. Bu arada, Demokrat aday, bu çekişmeli seçim yarışında eski Başkan Barack Obama, eski Başkan Yardımcısı Kamala Harris ve diğer önemli Demokrat isimlerden destek topladı.

ABD Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile bir anlaşma yaptığını ve bu yılın ardından Washington’un İsrail’e sağladığı yıllık 4 milyar dolarlık finansmanı durduracağını söyledi.

Öte yandan Başkan, Orta Doğu’daki bu yakın müttefikine silah satışına devam edeceğini açıkladı.

ABD’li seçmenlerin ara seçimler için sandık başına gittiği sırada yapılan bu sürpriz açıklamada, Trump bu hamleyi kısmen, solcu Demokratların İsrail’e askeri yardım desteği konusunda Cumhuriyetçilere karşı kullandıkları “kötü bir tartışma konusu”nu ortadan kaldırmak amacıyla attığını belirtti.

Trump, Fox News’in “Fox & Friends” programında, İsrail’in artık bu fonlara ihtiyaç duymadığını ve bazı Demokratlar ile sol görüşlü politikacıların, ABD’nin İsrail’e sağladığı mali desteği Cumhuriyetçileri eleştirmek için kullandığını söyledi.

Başkan, solun ABD’nin sağladığı fonu “adaletsizliğin bir işareti” olarak kullandığını ve kendisinin “kolay bir hedef” olarak nitelendirdiği bu unsuru ortadan kaldırmak istediğini söyledi.

Washington’un fonu durdurduğunu neden söylediğini açıklarken özellikle Michigan’daki Demokrat aday Abdul El-Sayed’den bahsetti.

Trump, “Çünkü (İsrail’in) buna ihtiyacı yok ve ihtiyaçları yokken neden El-Sayed gibi delilerin saldırılarına maruz kalalım ki?. Bu kötü bir tartışma konusu,” dedi.

Kamuoyu yoklamaları, ABD halkının İsrail’e yönelik genel desteğinin, büyük ölçüde Gazze savaşı nedeniyle azaldığını gösteriyor.

Trump şöyle konuştu:

“İsrail’e yapılan ödemelere gelince, Bibi Netanyahu ile İsrail’e yılda 4 milyar dolar vereceğimiz konusunda bir anlaşma yapmıştık ve aylar önce bunu durduracağımıza dair bir anlaşma yaptık. Bu yılın sonuna kadar İsrail’e ödeme yapmayacağımız konusunda zaten anlaştık. Artık İsrail’in ihtiyacı olursa ona yardım edeceğiz.”

Trump, İsrail’e her yıl 3,8 milyar dolarlık askeri yardım sağlayan Mutabakat Zaptı’nın geçerlilik süresinin Eylül 2028’e kadar devam edeceği göz önüne alındığında, yıl sonunda bu fonun nasıl durdurulacağına dair ayrıntılara girmedi veya açıklama yapmadı.

Fakat Trump, on yıllardır iki partinin de üzerinde uzlaştığı sağlam bir konu olan İsrail’e yapılan yardımın, bazı seçmenler nezdinde kendisi için siyasi bir yük haline geldiğini kabul ediyor gibi görünüyordu.

Analistler, bu açıklamanın seçim günü stratejisi olarak zamanlandığını öne sürdü.

Washington’un İsrail’e sağladığı yardımın 2028’den sonra nasıl şekilleneceğine dair tartışmalar sürerken, Netanyahu da ABD yardımının zamanla azalmasını beklediğini daha önce belirtmişti.

Bununla birlikte Trump, her iki ülke de ortak saldırı düzenledikten sekiz aydan fazla bir süre sonra hâlâ İran ile çatışma halinde olsalar da, ABD-İsrail ilişkilerinde önemli bir dönüm noktası oluşturacak konuda kararını vermiş gibi görünüyordu.

27 Ekim’de yapılan seçimlerin ardından İsrail’in gelecekteki liderliği belirsizliğe büründü. Bu seçimlerde, ABD’li Cumhuriyetçilerle sıkı bir ittifak kuran Netanyahu, iktidar çoğunluğunu kaybetmesine rağmen rakiplerinin kendisini koltuğundan indirecek net bir yol bulmasını engelledi. Seçim sonuçları, yeni hükümetin kurulması konusunda uzun sürmesi beklenen müzakerelere zemin hazırladı.

Ne var ki, rakip bloğun lideri Gadi Eisenkot, X’te şöyle yazdı:

“Güvenlik kurumlarının ve İsrail vatandaşlarının stratejik ilişki çerçevesindeki bir değişikliği medyadan öğreniyor olması, Binyamin Netanyahu’nun davranışlarının ne kadar ciddi bir tehlike oluşturduğunu ortaya koyuyor. Artık ona güvenemeyiz ve onu görevden almalıyız.”

Netanyahu, Ekim ayında bir İsrail televizyon kanalına verdiği röportajda şöyle demişti:

“Eğer benim iki kez sağladığım şeyi, yani savunma bütçesi için on milyarlarca dolarlık Amerikan yardımını almaya devam edeceğimizi düşünüyorsanız, kendinizi hazırlayın ve bunun gerçekleşmeyeceği gerçeğine alışın; çünkü Amerika değişti.”

İsrail’in Gazze’yi işgalinin ardından, ABD’de İsrail’e yönelik kamuoyu desteği, özellikle Demokratlar arasında azaldı.

Haziran ayında yapılan bir Quinnipiac Üniversitesi anketine göre, seçmenlerin %48’i ve Demokratların %66’sı ABD’nin İsrail’e fazla destek verdiğini düşünüyor.

Bu oranlar, sorunun ilk kez 2017’de sorulduğu zamanki sırasıyla %16 ve %20’lik oranlara kıyasla artış gösterdi.

Trump’ın “Amerika’yı Yeniden Büyük Yap” (MAGA) hareketinin bazı üyeleri de İsrail’e karşı giderek daha eleştirel bir tutum sergilemeye başladı.

Bu figürler, yabancı müdahalelerden kaçınacağına dair vaatlerle seçim kampanyası yürüten başkanı, İran’ın kolayca yenilebileceğine inandırarak yanılttığı iddiasında bulunuyorlar.

Anketler, çoğu Amerikalının bu savaşa karşı olduğunu gösteriyor; bu savaş, ABD’deki benzin fiyatlarını artırmış ve Trump’ın destek oranlarını düşürdü.

Bazı ABD’li İsrail destekçileri Trump’a kararını yeniden gözden geçirmesini ve bunun yerine yardımı kademeli olarak kesmesini tavsiye ederken, Kaliforniya’dan “ilerici” bir Demokrat olan Temsilci Ro Khanna, X platformunda, partisinin Kongre’de çoğunluğu kazanması halinde “İsrail’e sıfır yardım” politikasının gündeminde yer alacağını belirtti.