Avrupa Birliği, enerji ithalatına yıl içinde fazladan 100 milyar avro ödemesine rağmen ek yakıt temin edemedi. Hürmüz Boğazı kaynaklı riskler doğalgazı megavatsaat başına 73,95 avroya çıkarırken ABD’nin dizel ihracatını kısıtlama ihtimali kış öncesi baskıyı artırıyor. AB Enerji Komisyonu Üyesi Dan Jørgensen, nihai çıkış yolu olarak yerli yeşil elektrik üretimini işaret ediyor.

Avrupa Birliği (AB), küresel enerji piyasalarındaki dalgalanmalar nedeniyle yıl içinde 100 milyar avronun üzerinde ek fatura ödedi. Yapılan bu yüklü harcamaya rağmen birliğin tedarik ettiği petrol ve gaz miktarında herhangi bir artış sağlanamadı.

Tabloyu Dublin’de düzenlenen AB Enerji Bakanları Toplantısı öncesinde değerlendiren AB Enerjiden Sorumlu Komisyon Üyesi Dan Jørgensen, dışa bağımlılığın sürdürülemez bir noktaya geldiğini vurguladı.

Jørgensen, 29 Eylül’deki açıklamasında, “Bu yıl enerji için fazladan ödediğimiz miktar 100 milyar avroyu aştı ancak karşılığında bir damla fazla petrol, bir metreküp fazla gaz almadık” dedi.

Küresel fiyatlardaki her yükselişin doğrudan Avrupalı hanehalkına ve sanayiye yansıdığına işaret eden Jørgensen, çözümün yerli kaynaklarda olduğunu savundu.

Komisyon üyesi, “İthal edilen, kirletici ve pahalı fosil yakıtların yerine kendi ürettiğimiz enerjiye, yeşil elektriğe yönelmeliyiz” diye konuştu.

Avrupa’da enerji fiyatları, İran savaşıyla birlikte Hürmüz Boğazı’ndaki seyrüsefer güvenliğine ilişkin kaygıların artması ve küresel petrol piyasalarındaki sarsıntılar nedeniyle yeniden tırmanışa geçti.

Washington yönetiminin İran’a yönelik yeni saldırı dalgasının ardından eylül ayı başında Avrupa gösterge doğalgaz fiyatları Ocak 2023 sonrası dönemin en yüksek düzeyini gördü.

Hollanda merkezli vadeli doğalgaz kontratları yüzde 5,9 artışla megavatsaat başına 73,95 avroya çıktı.

Piyasalardaki bu fiyatlamada, kış dönemi öncesinde Hürmüz Boğazı rotalı sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) sevkiyatının uzun süre kesintiye uğrayabileceği endişesi etkili oldu.

Kıtanın enerji dengelerini sarsan bir diğer başlık ise Beyaz Saray’dan gelen sinyaller oldu. ABD Başkanı Donald Trump’ın dizel ihracatını kısıtlama ihtimalini gündeme taşıması Brüksel’deki tedirginliği artırdı.

Dizel ihtiyacının yaklaşık yarısını ABD’den karşılayan AB, bu tedarik hattının kesilmesini istemiyor.

Jørgensen, Washington’a böyle bir adımın ne ABD’nin ne de Avrupa’nın çıkarına hizmet edeceğini açıkça ilettiğini aktardı.

AB yetkilisi, ABD Enerji Bakanı Chris Wright’ın söz konusu ihracat kısıtlamasına mesafeli durmasını olumlu bir yaklaşım olarak niteledi.

Avrupa’da an itibarıyla fiziki bir arz krizi yaşanmadığını belirten Jørgensen, kış mevsimi yaklaşırken belirsizlikleri asgari düzeye indirmeyi hedeflediklerini kaydetti.

Rusya-Ukrayna savaşının patlak vermesinden bu yana Rus kaynaklarına bağımlılığı azaltmak amacıyla alternatif tedarikçilere ve LNG piyasalarına yönelen AB, yüksek maliyet baskısıyla yüzleşmeyi sürdürüyor.

Fransa’nın kamu sektörü, geçtiğimiz yıl boyunca bir dizi veri ihlaliyle sarsıldı; bu olayların doruk noktası, bu yaz Maliye Bakanlığı’na bağlı vergi dairesinden yaklaşık 700.000 vatandaş ve işletmeye ait verilerin sızması oldu.

Bundan sadece birkaç ay önce, Nisan ayında, kimlik belgelerinden sorumlu devlet kurumundan 11,7 milyon kişinin bilgilerinin çalınmasıyla bir başka büyük veri hırsızlığı manşetlere taşınmıştı.

Siber olayları takip eden bir devlet portalı tarafından yapılan yakın tarihli bir ankette, 2026 yılında veri ihlallerinde bir “patlama” kaydedildi.

Tahminlere göre, Fransız nüfusunun neredeyse yarısı bu durumdan etkilenmiş durumda ve bu yaz yaşanan sızıntılar da hesaba katıldığında bu rakam yıl sonuna kadar artabilir.

Özel bir parlamento soruşturma komisyonu kurulması için baskı yapan Senatör Nathalie Goulet, sosyal medyada ulusal siber krizi sık sık “Fransız Eleği” veya Fransızca’da “France Passoire” olarak nitelendiriyor.

AB siber güvenlik ajansı ENISA’nın 2026 siber tehdit manzarası raporuna göre, Fransa, Avrupa’da hackerların en çok hedef aldığı ülkeler arasında yer alıyor.

Bir bakıma, veri hırsızlığının artması şaşırtıcı değil. Daha fazla saldırı, daha fazla güvenlik ihlali anlamına geliyor.

Siber suçlular üzerine bir kitap yazan siber güvenlik uzmanı Déborah Haddad, Rapporteur’e verdiği demeçte, “Fransa her gün siber saldırı girişimlerinin hedefi oluyor ve bunların büyük bir kısmını engelliyor,” dedi.

Haddad’a göre saldırıların çoğu fırsatçı nitelikte. Siber suçlular, karanlık web’de kullanıma hazır güvenlik açıkları satın alıyor.

Haddad, bu eğilimin son beş yılda arttığını belirtti. Maddi kazanç elde etme umuduyla her türlü sistemi ele geçiriyorlar.

Küresel ölçekte de siber tehdit manzarası değişiyor; saldırılar her yerde hız ve ölçek bakımından artıyor.

ENISA’nın yıllık raporları da gösterdiği gibi, kamu idareleri uzun süredir hackerların başlıca hedefleri arasında yer alıyor.

Özellikle Fransa’yı hedef alan hackerlar için motivasyonlar maddi ya da ideolojik olabilir.

Haddad, Fransa’nın yüksek “stratejik, iktisadi ve siyasi değeri” nedeniyle bu ülkeyi seçtiklerini belirtti.

Yapay zeka yeteneklerinin gelişmesi, Haddad’ın “siber tehditlerin sanayileşmesi” olarak adlandırdığı süreçle birleşerek, saldırıların genel hızını ve ölçeğini artırmaya katkıda bulunuyor.

İkinci noktaya gelince, sistem açıkları veya erişim kodları üzerinden artan suç ticareti, daha az eğitimli hackerların bir sistemi hedef almasına olanak sağlarken, daha sofistike siber suçlulara da daha geniş bir araç yelpazesi sunuyor.

Bu durum, hepsi ileri düzeyde olmayan ve bazıları genç ve daha az deneyimli failler tarafından gerçekleştirilen saldırıları körükledi.

Fransa’nın siber güvenlik kurumu ANSSI’nin Genel Müdürü Vincent Strubel, bu ayın başlarında LinkedIn’de yaptığı açıklamada, “Devletler ve organize suç grupları yıllardır bize saldırıyor ama artık genç Fransızlar da onlara katılıyor,” dedi.

Ağustos ayında, maliye bakanlığı saldırısının arkasındaki gruba üye oldukları şüphelenilen iki genç gözaltına alındı ama ikisi de henüz resmi olarak suçlanmadı. Bunlardan biri reşit değildi.

Yapay zeka araçlarının yaygınlaşmasıyla birlikte daha fazla saldırganın eline daha fazla yetenek geçmesi nedeniyle ENISA, siber olayların hızlanmasında bir yavaşlama öngörmüyor.

Nitekim kurumun raporunda vurgulandığı üzere, saldırganlar yakında yapay zekayı kullanarak insan müdahalesinin çok az olduğu, “insanın döngü dışında kaldığı” saldırılar olarak bilinen tamamen otonom saldırılar gerçekleştirebilir.

Bu arada, son aylardaki siber güvenlik haber başlıkları, yapay zeka kaynaklı olaylarda belirgin bir artışa işaret ediyor.

Büyük yapay zeka laboratuvarları, teknolojilerinin sistemlere otonom olarak sızması ile ilgili sorunları açıklıyor.

Fransa’nın siber krizi nedeniyle baskı altında kalan kamu idarelerinden sorumlu bakan David Amiel, Ağustos ayında ülkenin siber güvenlik konusunda tarihsel bir “teknik borç” sorunu yaşadığını itiraf etti.

Bu yaz, Başbakan Sébastien Lecornu da Nisan ayında duyurduğu acil eylem planını gündeme getirdi ve bakanlara birkaç hafta içinde koruyucu önlemleri uygulamaları için baskı uyguladı.

Plan kapsamında, iç sistemlerin standartlara uygun hale getirilmesi için 200 milyon avro ayrıldı.

Bakanlıklardan ise 2027 itibarıyla teknoloji bütçelerinin %5’ini siber güvenlik için ayırmaları istendi.

Ne var ki Fransa, bu önlemlerin bir kısmının çok daha önce hayata geçirilmiş olması gerektiği için geride kalmış durumda.

Örneğin, Amiel’in Ağustos ayında açıkladığı eylem planında, çok faktörlü kimlik doğrulamanın yıl sonuna kadar Maliye Bakanlığı’nda yaygınlaştırılacağı belirtilmişti.

Bu, AB’nin NIS2 Direktifi kapsamında zaten zorunlu olan bir uygulama.

Yine de Fransa, kritik altyapıya yönelik AB güvenlik kurallarını uygulayan en son ülkeler arasında yer alıyor çünkü kamu sektörünün siber dayanıklılığını artıracak ve Ekim 2024’te tamamlanması gereken bir adımı yerine getirmedi.

Avrupa Komisyonu, bu başarısızlık nedeniyle Temmuz ayında Fransa’yı mahkemeye verdi. O zamandan beri, NIS2 yasal metni, uyum süresinin bitiminden iki yıl sonra nihayet Ekim ayı için ulusal parlamentonun gündemine eklendi.

Paris, yapay zekanın gelişmesiyle çevrimiçi tehditlerin hızla artmasına rağmen, siber güvenliğin temel unsurlarını yerine getirmek için şimdi acele etmek zorunda kalıyor.

Lecornu’nun Nisan ayında açıklanan planı, idarelere, sistem sağlamlığını test etmek için tatbikatlar düzenlemelerini talimat vermişti.

Bu tatbikatlar, sızma testleri veya sosyal mühendislik tehditleri konusunda personeli eğitmek için sahte oltalama e-postaları gibi, başka yerlerde standart siber hijyen uygulamaları olarak kabul edilen önlemleri içeriyordu.

Haddad, ekonomisi AB içinde küçük bir ülke olmasına rağmen siber politika konusunda genellikle bir model olarak görülen Estonya’yı örnek gösterdi.

Bu ülkede hükümetin, saldırılara hazırlık amacıyla çok sayıda sızma testi gerçekleştirdiğine işaret eden Haddad, Fransa’nın henüz bunu yapmadığının altını çizdi.

Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ve diğer beş ülkenin liderleri, talep ettikleri gibi bütçede milyarlarca avroluk bir kesinti yapılmadığı takdirde, yedi yıllık AB bütçe taslağına onay vermeme tehdidinde bulundular.

Financial Times gazetesine göre, Merz’in yanı sıra Hollanda, İsveç, Danimarka, Avusturya ve Finlandiya liderleri, önerilen bütçenin milyarlarca avro kesintiye uğraması gerektiğini, aksi takdirde bütçeyi engelleyeceklerini açıkça belirtmek üzere bir mektup imzaladılar.

2028-2034 bütçesi, geçen yıl Avrupa Komisyonu tarafından hazırlandı ve tüm AB ülkeleri tarafından onaylanması gerekiyor.

Önerilen bütçe yaklaşık 2 trilyon avro (2,33 trilyon dolar) olarak belirlendi ve ilgili taraflar 2026 sonuna kadar bir anlaşmaya varmayı umuyor.

Önerilen tutar, 2021 ile 2027 yılları arasında geçerli olan mevcut bütçeden önemli ölçüde daha yüksek.

Merz, bu ayın başlarında kesintilerin tüm politika alanlarında uygulanması gerektiğini belirtti ve açığı kapatmak için AB’nin ortak borçlanmasına daha fazla başvurulmasını reddetti.

Şansölye, “Aşırı borç, egemenliğimizi ve harekete geçme kapasitemizi tehdit ediyor,” diyerek, hükümetlerin öncelikleri belirleme konusunda “kuşkusuz sancılı bir görev” üstlendiğini ekledi.

Alman lider, “20. yüzyıl bütçesi”nin mevcut zorlukları çözemeyeceğini savunarak, bloğun bir sonraki bütçesinde harcamaların rekabet gücü ve savunmaya kaydırılması çağrısında bulundu.

AB bütçesi, esas olarak üye devletlerin katkılarıyla finanse ediliyor. Bu katkılar, ya gayrisafi milli hasıla temelinde hesaplanan ulusal katkı payları ya da ulusal KDV gelirlerine bağlı bir yüzde olarak belirleniyor.

AB’nin en büyük ekonomisi olan Almanya, mutlak rakamlar açısından en büyük katkıyı sağlıyor.