Von der Leyen: Rus gazı kesintisi Avrupa’ya ağır bedel getirdi

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, 2022’de Rus gazından ani kopuşun Avrupa’ya maliyet yüklediğini söyledi. AB’nin enerji arzını çeşitlendirme çabaları sürerken, artan fiyatlar ikinci bir enerji şokunu beraberinde getirdi.

Avrupa Birliği, 2022 yılında Rus gazı tedarikinden “bir gecede” vazgeçti. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avustralya Parlamentosu’nda yaptığı konuşmada bu kararı ve sonuçlarını anlattı.

Von der Leyen, Avrupa’nın geçmişte enerji kaynaklarında Rusya’ya bağımlılığının bedelini ödediğini ifade etti. Şubat 2022’de ortaya çıkan gelişmeleri “uyarı işaretleri” olarak nitelendiren von der Leyen, “Bu dersi en zor şekilde öğrendik” dedi.

Avustralyalı milletvekillerine örnek veren von der Leyen, Canberra yönetiminin demir cevheri satışını aniden durdurduğunu düşünmelerini istedi. Avustralya, demir cevheri rezervleri ve ihracatı açısından dünya önde gelen ülkeler arasında yer alıyor.

Von der Leyen, “Bir bakıma Avrupa’da yaşanan da buydu. Rus gazı bir gecede erişilemez hale geldi. Bu süreçte toplumumuz zaten önemli sınamalardan geçmişti. Önce finansal kriz, ardından pandemi, Ukrayna’da savaşın başlaması ve şimdi de gaz ve petrol fiyatlarına bağlı ikinci enerji şoku” ifadelerini kullandı. Von der Leyen, enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesinin zorunluluk olmaya devam ettiğini vurguladı.

Enerji arzı yeniden yapılandırıldı, maliyetler arttı

Avrupa, Şubat 2022’den sonra Rusya’dan boru hattı gazı ithalatını belirgin biçimde azalttı. Aynı yılın sonuna gelindiğinde, Avrupa’nın toplam gaz ithalatında Rusya’nın payı yüzde 40-45 aralığından yüzde 10’un altına geriledi.

Alternatif kaynaklara yönelim kapsamında ABD ve Katar’dan sıvılaştırılmış doğalgaz alımları arttı; Norveç ve Azerbaycan’dan ithalat genişletildi. Bu dönüşüm, enerji altyapısına yönelik yüksek tutarlı yatırımları beraberinde getirdi. Avrupa Komisyonu, Mayıs ayında 2027’ye kadar uzanan ve yaklaşık 210 milyar avro gerektiren bir plan açıkladı. Von der Leyen, o dönemde yaptığı değerlendirmede, Rus enerji kaynaklarından ani ve tam çıkışın arz kesintileri ve fiyat artışları doğurabileceği uyarısında bulunmuştu.

2026 yılında ise ABD ve İsrail ile İran arasında yaşanan çatışma ve Hürmüz Boğazı’ndaki abluka, petrol fiyatlarını yeniden yukarı taşıdı. Mart ayı başında Brent petrolün varil fiyatı 120 dolara yaklaştı.

Avustralya ile işbirliği enerji stratejisinin parçası

Von der Leyen’in Avustralya ziyareti, Avrupa Birliği’nin enerji tedarikçileriyle ilişkileri güçlendirme çabalarının parçası olarak değerlendiriliyor. Dünyanın önde gelen LNG ihracatçıları arasında yer alan Avustralya ile işbirliği, Brüksel’in uzun vadeli enerji stratejisinde yer tutuyor.

AB, bu çerçevede Rus enerji kaynaklarına bağımlılığı tamamen sona erdirmeyi ve enerji arz güvenliğini kalıcı biçimde sağlamayı hedefliyor.