Von der Leyen Şam’a, Colani Berlin’e gidecek

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen bugün Şam’a gidecek; geçici Suriye lideri Ebu Muhammed el-Colani’nin (Ahmed Şara) ise Friedrich Merz’in davetiyle Berlin’i ziyaret edeceği belirtiliyor.

Von der Leyen ve Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, AB’nin Ürdün ile ilk tam kapsamlı zirvesi için bugün Amman’a indi.

Ticaret yaptırımları önerilerinin ardından İsrail ile ilişkiler ciddi şekilde zedelenirken, AB bölgesel istikrar unsuru olarak Ürdün’e daha fazla yanaşıyor. Brüksel geçen yıl Amman ile ilişkilerini yükseltti ve 3 milyar avroluk destek sözü verdi.

Dün gece üzerinde anlaşmaya varılan ve Euractiv tarafından incelenen son bildiri taslağı, uluslararası hukuka atıfta bulunuyor ve Ukrayna ile ilgili BM açıklamalarına belirsiz bir şekilde değiniyor ama Rusya’yı açıkça eleştirmiyor, hatta adını bile anmıyor.

Ardından, ikili Suriye’ye gidecek ve Beşar Esad’ın düşüşünden sonra ülkenin fiili lideri olarak ortaya çıkan eski El Kaide lideri Ahmed Şara ile görüşecek. Bu, ikilinin ilk karşılaşması olmasa da, iki AB liderinin Şam’da onu ziyaret etmesinin siyasi önemi büyük.

Brüksel, Avrupa’da aşırı sağ partilerin yükselişi nedeniyle von der Leyen’in öncelikli konuları arasında yer alan göç konusunda Colani’ye ihtiyaç duyuyor. AB başkentleri, Suriye’nin Suriyeli vatandaşların geri dönüşüne, hatta zorla sınır dışı edilmesine izin verecek kadar güvenli olup olmadığını yeniden değerlendiriyor.

Euractiv’in gördüğü belgelere göre, son aylarda Brüksel’deki bakanlar ve büyükelçiler, özellikle “güvenlik riski” olarak değerlendirilen kişiler veya AB’de kalma hakkı olmayan hüküm giymiş suçlular üzerinde durarak, gönüllü ve zorunlu geri dönüşleri tartıştılar.

Almanya halihazırda durumu test etti. İkili bir anlaşma kapsamında Berlin, Noel’den kısa bir süre önce hüküm giymiş bir Suriye vatandaşını sınır dışı etti. Bu, savaşın bir milyon Suriyeliyi ülkeye sığınmaya zorlamasından bu yana gerçekleştirilen ilk sınır dışı etme olayıydı.

Bu kapsamda Almanya Şansölyesi Friedrich Merz iki hafta sonra Şara’yı Berlin’de ağırlayacak. Merz, Şara’nın ziyaretinin, geçen sonbaharda Dışişleri Bakanı Johann Wadephul’un Şam’a yaptığı ziyaretten daha sorunsuz geçmesini umuyor. Wadephul, ziyaret sırasında ülkenin “yaşamaya elverişsiz” olduğunu söylemiş ve kendi partisinde isyan çıkmasına neden olmuştu.

Merz daha sonra farklı bir tavır sergileyerek, geri gönderme işlemlerinin devam edeceğini söylemiş ve “Suriye’deki iç savaş sona erdi. Artık Almanya’da sığınma hakkı için herhangi bir gerekçe kalmadı ve bu nedenle geri gönderme işlemlerine başlayabiliriz,” demişti.

Bu, Beşar Esad’ın 2024 yılının sonlarında devrilmesinden sonra göreve gelen HTŞ liderinin Almanya’ya yaptığı ilk resmi ziyaret olacak.

Berlin görüşmelerinde, geri dönüşlerin ötesinde, 14 yıllık savaşın ardından yeniden yapılanma için mali yardımın ele alınması bekleniyor. Almanya Federal Teknik Yardım Ajansı’nın (THW) ek desteği de görüşülüyor.

Ziyaret öncesinde, Suriye Acil Durum ve Afet Yönetimi Bakanı Raed es-Salih, Euractiv’e verdiği demeçte Suriye’nin savaş sonrası toparlanma için sadece yardıma değil, Avrupa’nın bilgi birikimine de ihtiyacı olduğunu söyledi.