Diplomasi
Witkoff neden Ankara’ya gelmedi?
Axios, ABD Başkanı’nın özel temsilcisi Steve Witkoff’un Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ile Türkiye’de yapacağı görüşmeyi neden ertelediğini yazdı. Habere göre ertelemenin sebebi, Zelenskiy’in ABD’nin barış planını görüşmekle ilgilenmemesi oldu; Ukrayna liderinin Avrupalı ortaklarla hazırladığı başka bir planı masaya getirdiği belirtildi.
Amerikan haber sitesi Axios, ABD Başkanı’nın özel temsilcisi Steve Witkoff’un Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ile Türkiye’de yapacağı görüşmeyi ertelediğini yazdı.
Yayın, bu ertelemenin gerekçesini, Zelenskiy’in ABD’nin çözüme yönelik planını görüşmekle ilgilenmediğinin anlaşılması olarak gösterdi.
Zelenskiy farklı bir planla geldi
Axios‘a konuşan bir Amerikalı yetkili, Zelenskiy’in Ankara’ya Avrupalı ortaklarla birlikte hazırlanan başka bir planla geldiğini ifade etti.
Kaynak, Ukrayna liderinin getirdiği bu planı “Rusya’nın asla kabul etmeyeceği” bir teklif diye nitelendirdi.
Yetkili, bunun yanı sıra Ukrayna Devlet Başkanı’nın Avrupa Birliği (AB) temsilcilerinin de içinde bulunduğu daha geniş bir formatta görüşmeler yapılmasını istediğini aktardı.
ABD’nin barış planının detayları
Axios, Amerikan planının içeriğine ilişkin bilgiler de yayımladı. Buna göre, Ukrayna tarafının plan uyarınca terk etmesi gereken Donbass toprakları, askerden arındırılmış bir bölge olarak kabul edilecek.
Axios, Zaporojye ve Herson oblastlarındaki temas hatlarının ise dondurulacağını belirtti.
Amerikalı bir yetkili, Beyaz Saray’ın devam eden çatışmalar hâlinde Kiev’in bu bölgeleri muhtemelen her şekilde kaybedeceğini düşündüğünü açıkladı.
Bu yetkili, “Bu nedenle bir anlaşma imzalamak Ukrayna’nın menfaatinedir” diye konuştu.
Ukraynalı bir yetkili ise, planın ABD’den güvenlik garantileri karşılığında Ukrayna ordusunun asker sayısı ve uzun menzilli silahlarına kısıtlamalar getirilmesini de içerdiğini söyledi.
Katar ve Türkiye’nin arabuluculuk rolü
İki kaynak, planın hazırlanmasına Katar ve Türkiye’nin de dâhil olduğunu bildirdi. Bu kaynaklardan biri, “Katar ve Türkiye’nin arabuluculuğu Gazze’deki savaşı bitirmeye yardım etti, Ukrayna’daki savaşı bitirmeye de yardım edebilir” değerlendirmesini yaptı.
Yayın organına göre, üst düzey bir Katarlı yetkili, Witkoff ile Ukrayna Milli Güvenlik ve Savunma Konseyi Başkanı Rustem Umerov arasında ABD’de yapılan görüşmelerde yer aldı.
Bir kaynak, Zelenskiy’in Umerov’u Amerikan liderinin özel temsilcisiyle müzakereler yürütmek üzere yetkilendirdiğini ve bu görüşmelerde “pek çok anlaşmaya varıldığını” söyledi.
Witkoff’un Konsey Başkanı Umerov ile görüşmesinden önce, ABD planını Rusya Devlet Başkanı’nın yurt dışındaki ülkelerle yatırım ve iktisadi işbirliği özel temsilcisi Kirill Dmitriyev ile de görüştüğü öğrenildi. Dmitriyev, 24-26 Ekim tarihleri arasında Miami’yi ziyaret etmişti.
Amerikalı yetkili, Witkoff’un çarşamba günü Ankara’yı ziyaret ederek Zelenskiy ve Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile üçlü bir toplantı yapmayı planladığını, ancak görüşmenin ertelendiğini belirtti.
Reuters haber ajansı ise, ABD’nin ihtilafı sona erdirme tekliflerinin Ukrayna’nın bazı topraklardan ve bazı silah türlerinden vazgeçmesini içerdiğini de aktardı.
Bunun yanı sıra, Financial Times gazetesine göre, Kiev’den Rus dilini resmi devlet dili olarak tanıması da talep ediliyor. Washington yönetimi, Kiev’in bu şartları kabul etmesini istiyor.