WSJ: İran ABD ile savaşın tırmanması ihtimaline karşı plan hazırladı

İran hükümeti, ABD ile Ortadoğu’daki çatışmaların tırmanması ihtimaline karşı yeni bir gizli plan hazırladı. The Wall Street Journal’ın haberine göre Tahran, imzalanan ateşkes mutabakatını Batı’nın zaman kazanma girişimi olarak görüyor ve olası bir saldırıda ABD’ye yönelik maliyetleri artırmayı hedefliyor.

İran hükümeti, Ortadoğu’da ABD ile yaşanan çatışmanın tırmanması ihtimaline karşı yeni bir eylem planı hazırladı.

The Wall Street Journal’ın (WSJ) İranlı ve Arap yetkililere dayandırdığı haberine göre, Tahran yönetimi ABD ile imzalanan mutabakat zaptını, Washington ve Tel Aviv’in küresel ekonomi üzerindeki baskıyı hafifletme ve gelecekte daha geniş çaplı bir saldırı düzenlemek için zaman kazanma girişimi olarak değerlendiriyor.

Bu gerekçeyle Tahran’ın son iki ayı daha kapsamlı askeri çatışmalara hazırlanarak geçirdiği bildirildi.

Gazetenin aktardığı ayrıntılara göre İranlı yetkililer, Devrim Muhafızları Ordusunun düzenli ordu üzerindeki denetimini güçlendiriyor, kilit görevlere Irak savaşı gazilerini atıyor ve füze ile insansız hava aracı (İHA) üretimini artırırken ülke içindeki karşı istihbarat operasyonlarını da genişletiyor.

Arap istihbarat servislerinin verilerine göre Tahran, çatışmanın genişletilmesi ve ABD’ye yönelik maliyetlerin artırılması amacıyla Yemen ve Irak’taki silahlı gruplarla temas yürütüyor.

WSJ, bu temasların temel amacının çatışmanın tekrarlanmasını önlemek adına karşı tarafa verilen “hasarı ve bedeli” artırmak olduğunu kaydetti.

“Esas savaş henüz başlamadı anlayışı hakim”

Tahran merkezli askeri analist Muhammed Hasan Sengteraş duruma ilişkin, “İran’da genel olarak esas savaşın henüz başlamadığı görüşü hakim. Şu ana kadar gördüklerimiz, daha büyük bir çatışma öncesinde rakibin kabiliyetlerini zayıflatmayı amaçlayan sınırlı ve aşamalı bir tırmanma taktiği olan ‘salam dilimleme’ prizmasından yorumlanıyor” değerlendirmesinde bulundu.

Haberde, askeri ve ekonomik altyapının Amerikan saldırılarından ağır hasar aldığı yönündeki iddialara rağmen İran’ın altyapısını beklenenden çok daha hızlı biçimde onardığı, bu tablonun ise İsrail’de endişe yarattığı aktarıldı.

Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü Hüseyin Muhibbi, temmuz ayında İran’ın Tesnim haber ajansına verdiği demeçte, “Ateşkes döneminden tam anlamıyla yararlandık. Kabiliyetlerimizi genişlettik, füze üretim hızımızı artırdık ve füzelerin isabet hassasiyetini yükselttik” ifadelerini kullanmıştı.

WSJ’nin ulaştığı kaynaklara göre Tahran’daki yetkililer, çatışmanın bir sonraki evresinin yalnızca askeri harekatları değil, ülke içinde iç karışıklıklar çıkarma girişimlerini de kapsayabileceğinden endişe duyuyor.

İran’ın başmüzakerecisi Muhammed Bakır Galibaf’ın strateji danışmanı Mehdi Muhammedi, ABD ile İran arasındaki çatışmanın arkasındaki itici gücün Dini Lider Ali Hamaney’in öldürülmesine karşılık “nesiller boyu sürecek bir kan davası arzusu” olduğunu kaydetti.

Muhammedi, “İran halkının Trump ile kapatılmamış pek çok hesabı var. İran büyük bir hesaplaşmaya hazırdır” dedi.

Ateşkes haftalar içinde sona ermişti

ABD ile İran arasındaki savaş şubat ayında başladı. Çatışmaların yoğun safhasının ardından mayıs ayı sonunda açıklama yapan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, tarafların arabulucular kanalıyla yürütülen müzakere turlarının ardından bir anlaşmaya yaklaştığını bildirmişti.

Taraflar haziran ayında ateşkes öngören bir mutabakat zaptı imzaladı ancak ateşkes yalnızca birkaç hafta sürdü ve çatışmalar yeniden başladı.

İran, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz ablukasını sürdüreceğini duyururken ABD de İran gemileri ve limanlarına yönelik ablukayı yeniden başlattığını açıkladı. Ağustos ayı ortasında söylemini sertleştiren Trump, İran’ın “ezici bir yenilgiye uğradığını” ve Hürmüz Boğazı’nın yakında ABD toprağı olacağını öne sürdü.

Tahran yönetimi ise Washington’ı mutabakat zaptına uymamakla suçladı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ihlallerin sona ermesinin müzakerelerin yeniden başlaması için temel şartlardan biri olduğunu dile getirdi.

Arakçi, kapsamlı müzakerelerin durdurulduğunu ve tarafların yalnızca aracılar üzerinden mesaj alışverişi yaptığını kaydetti.

Trump ise Washington’ın İran ile müzakereleri “yarım güçle” sürdürdüğünü ve Tahran üzerindeki ekonomik baskıyı devam ettirdiğini söyledi.

The Wall Street Journal’ın aktardığına göre ABD Başkanı, özel görüşmelerinde Hürmüz Boğazı’nın açılmasını bir ABD zaferi gibi sunarak savaşı nükleer bir anlaşma olmadan sonlandırma ihtimalini dışlamadı. Trump buna karşılık, İran’ın nükleer programının sona erdirilmesini askeri operasyonun ana hedeflerinden biri olarak nitelemişti.