Xi, gergin geçen AB zirvesinde ‘sürtüşmelerin uygun şekilde ele alınması’ çağrısında bulundu

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, ticaret ve Ukrayna savaşı gerilimlerinin hakim olduğu zirvede, Brüksel’in Pekin’e karşı son ticaret önlemlerini eleştirerek, Avrupa Birliği’nin (AB) üst düzey yetkililerine “farklılıkları ve sürtüşmeleri uygun şekilde ele almaları” çağrısında bulundu.

Çin’in başkenti Pekin’de düzenlenen ve AB-Çin diplomatik ilişkilerin 50. yılını kutlayan zirveye ilişkin, haftalarca süren gerginlik ve formatı konusunda yaşanan tartışmaların ardından beklentiler düşüktü. Zirvenin süresi, Pekin’in talebi üzerine aniden yarıya düşürülerek bir güne indirildi.

Devlet haber ajansı Xinhua’nın haberine göre, Xi, ziyaret eden Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa’ya, “Avrupa’nın karşı karşıya olduğu mevcut zorluklar Çin’den kaynaklanmıyor” dedi.

Von der Leyen’in daha önce, ilişkilerin “dönüm noktasında” olduğunu belirterek, dünyanın en büyük ikinci ekonomisiyle ticari ilişkilerin yeniden dengelenmesi çağrısında bulunmasının ardından, Xi, AB’yi “açık işbirliğine bağlı kalmaya ve farklılıkları ve sürtüşmeleri uygun şekilde ele almaya” çağırdı.

Xinhua’ya göre Xi, “Rekabet gücünün artırılması ‘duvarlar ve kaleler inşa etmek’le mümkün olamaz. ‘Bağlantıları koparmak ve zincirleri kırmak’ sadece izolasyona yol açacaktır” dedi.

Xi, “Avrupa tarafının ticaret ve yatırım pazarını açık tutmasını ve kısıtlayıcı ekonomik ve ticari araçları kullanmaktan kaçınmasını umuyoruz” diye ekledi.

Pekin’deki Büyük Halk Salonu’nda yapılan toplantıda von der Leyen ise, Xi’ye “İşbirliğimiz derinleştikçe dengesizlikler de derinleşti” dedi.

“Bir dönüm noktasına geldik” diyen von der Leyen, Çin’i “gerçek çözümler sunmaya” çağırdı.

Von der Leyen, geçen yıl tarihi bir rakam olan 305,8 milyar avroya (360 milyar dolar) ulaşan AB’nin Çin ile ticaret açığına işaret etti.

AB, geçtiğimiz yıl Çin’in elektrikli araç ihracatını da hedef alan ticaret önlemleri aldı ve yetkilileri, Çin’in endüstriyel kapasite fazlasından defalarca şikayet etti.

Xi, Brüksel’in Çin’e yönelik son zamanlardaki sert tutumuna yönelik eleştirisini sürdürerek, AB liderlerine “doğru stratejik seçimler yapmaları” uyarısında bulundu.

İki AB yetkilisi, daha sonra Çin Başbakanı Li Qiang ile bir araya gelecek. Her iki taraf da, işbirliğinin nadir parlak noktalarından biri olan iklim konusunda mütevazı bir ortak bildiriye varmayı umuyor.

Pekin Dışişleri Üniversitesi’nde dış politika profesörü olan Cui Hongjian, ABD Başkanı Donald Trump’ın ikinci döneminin başında, her iki tarafın da ABD’nin ticaret sorunlarıyla başa çıkmak için işbirliği konusunda daha fazla uzlaşma içinde olduğunu söyledi.

Cui, “Son zamanlarda ise durum değişti. AB, ABD ile uzlaşmaya devam etti, bu da şu anda AB-Çin ilişkilerinin yakınlaşması için bir itici güç olmadığı anlamına geliyor” dedi.

Zirve öncesinde, karşılıklı ticaret anlaşmazlıkları ve sert Avrupa söylemleri yaşandı. Örneğin, 8 Temmuz’da von der Leyen, Çin’in “aşırı kapasitesi” ve “Rusya’nın savaş ekonomisini desteklemesi” nedeniyle küresel pazarları “su altında bıraktığını” iddia etti.

Ancak von der Leyen perşembe günü X’te yaptığı bir paylaşımda daha uzlaşmacı bir tonla zirveyi “ilişkilerimizi hem ilerletmek hem de yeniden dengelemek için bir fırsat” olarak nitelendirdi.

Avrupalıların görüşmelerde gündeme getirmesi beklenen konular arasında elektrikli araçlar ve mayıs ayında Avrupa’daki otomotiv üretim hatlarında geçici durmalara neden olan Çin’in nadir toprak ihracat kontrolleri yer alıyor.

Gümrük verilerine göre, Çin’in AB’ye nadir toprak mıknatıs ihracatı haziran ayında mayıs ayına göre %245 artarak 1.364 metrik tona ulaştı, ancak bu rakam bir önceki yılın aynı dönemine göre hala %35 daha düşük.

AB’nin, yoğun müzakerelerin ardından ABD ile ihracatına %15’lik geniş bir gümrük vergisi uygulayan bir ticaret anlaşması imzalaması ve Başkan Donald Trump’ın tehdit ettiği %30’luk daha sert bir rakamdan kaçınması bekleniyor.