Xi, Putin’e ilişkilerini geliştirmek için ‘büyük bir plan’a ihtiyaç olduğunu söyledi

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping çarşamba günü Rus mevkidaşı Vladimir Putin’e, Pekin ve Moskova’nın küresel istikrar için birlikte çalışması gerektiğini ve iki ülke arasındaki ilişkileri geliştirmek için “büyük bir plan”a ihtiyaç olduğunu söyledi.

Video görüşmesi, her iki tarafın da artan küresel jeopolitik gerilimler arasında stratejik uyumu artırmaya çalıştığı bu yıl Xi ve Putin arasında yapılan ilk toplantıydı.

Görüşmeler, Rusya’nın ABD ile 2010 yılında imzaladığı nükleer silah anlaşması olan Yeni START Anlaşması’nın perşembe günü sona ermesi nedeniyle yapıldı.

Pekin salı günü Washington’dan, Rusya’nın nükleer savaş başlığı sınırlarını korumaya yönelik teklifine “olumlu yanıt” vermesini istedi. Nükleer stok büyüklüklerindeki eşitsizliği gerekçe göstererek, Washington ve Moskova ile üçlü nükleer silahsızlanma müzakerelerine katılmayı bir kez daha reddetti.

Çin devlet haber ajansı Xinhua‘ya göre Xi, çarşamba günkü toplantıda Putin’e, yılın başından bu yana uluslararası durumun “giderek daha çalkantılı hale geldiğini” söyledi.

Xi’nin “Çin ve Rusya, uluslararası toplumu adalet ve hakkaniyeti savunmaya teşvik etmek, BM’yi merkezine alan uluslararası sistemi ve uluslararası hukukun temel normlarını kararlılıkla savunmak ve küresel stratejik istikrarı korumak için birlikte çalışmakla yükümlüdür” dediği aktarıldı.

Washington’dan artan baskı ile karşı karşıya kalan Pekin ve Moskova, son yıllarda ilişkilerini derinleştirmeye çalışıyor. Bu yıl, iki ülke arasında stratejik koordinasyon ortaklığının kurulmasının 30. yılı ve tarihi İyi Komşuluk ve Dostane İşbirliği Anlaşması’nın imzalanmasının 25. yılı.

Çarşamba günü Xi, Putin’e iki ülkenin üst düzey ilişkilerini sürdürmesi ve tüm alanlarda işbirliğini güçlendirmesi gerektiğini söyledi.

Xi, “[Her iki taraf] Çin-Rusya ilişkilerinin doğru yolda istikrarlı bir şekilde gelişmeye devam etmesini sağlamak için büyük güçler olarak daha derin stratejik koordinasyon ve daha proaktif bir sorumluluk duygusu benimsemelidir” dedi.

Rus medyasına göre Putin, Xi’ye Çin-Rusya ilişkilerinin küresel çalkantıların yaşandığı bir dönemde istikrar sağlayıcı bir faktör olduğunu söyledi.

Putin ayrıca, Moskova’nın dünyanın en büyük ikinci ekonomisine sürekli olarak 1 numaralı tedarikçi olarak yer aldığı Çin ile enerji ticaretini övdü.

Putin, “Rusya, Çin’in önde gelen enerji tedarikçisidir ve enerji ortaklığımız karşılıklı olarak faydalı ve gerçekten stratejiktir” dedi.

“Barışçıl nükleer enerji konusunda aktif bir diyalog yürütüyor ve endüstri ve uzay araştırmaları da dahil olmak üzere yüksek teknoloji projelerini teşvik ediyoruz” diye ekledi.

Görüşmeler, pazar günü Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi ile Pekin’de bulunan Rusya Güvenlik Konseyi Başkanı Sergei Şoygu arasında yapılan toplantının ardından gerçekleşti.

Her iki taraf da ikili ilişkileri ilgilendiren önemli konularda yakın iletişim kurmaya ve birbirlerinin temel çıkarlarını ilgilendiren konularda desteği artırmaya söz verdi.

Salı günü Pekin’de ayrı ayrı yapılan görüşmelerde, Çin ve Rusya, uluslararası silah kontrol anlaşmaları ve mekanizmalarının otoritesini ve etkinliğini korumaya ve küresel stratejik istikrarın sürdürülmesine katkıda bulunmaya söz verdi.

Xi’nin Putin ile yaptığı görüşme, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a büyük bir saldırı tehdidinde bulunması da dahil olmak üzere, küresel jeopolitik gerilimin tırmandığı bir dönemde gerçekleşti. Salı günü, ABD ordusu, Umman Denizi’nde Abraham Lincoln uçak gemisine yaklaşan bir İran insansız hava aracını düşürdüğünü açıkladı.

Rus yetkililer daha önce, Washington’un İran’a karşı askeri harekat düzenlemesi halinde “vahim sonuçlar” olacağı konusunda uyarıda bulunmuştu.

Bu arada, Ukrayna savaşı dördüncü yılına girerken, Ukrayna ve Rusya, Birleşik Arap Emirlikleri’nde ABD ile ateşkes olasılığı konusunda görüşmeler yürütüyor.