Diplomasi
Xi’den APEC Zirvesi’nde Trump’ın korumacı politikalarına karşı serbest ticaret çağrısı
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Shenzhen’de düzenlenen APEC CEO Zirvesi’nde yaptığı konuşmada tek taraflılık ve korumacılığa karşı uyarılarda bulundu. Çok kutuplu dünya düzenine ve ekonomik küreselleşmeye destek veren Xi, Çin’in küresel şirketlere pazarını daha fazla açacağını açıkladı. Xi, “Tarih bize, kapıları açmanın ilerleme getirdiğini, kapıları kapatmanın ise geri kalmaya yol açtığını gösteriyor” dedi.
Devlet başkanları ve liderler, Çin’in 2014’ten bu yana ilk kez ev sahipliği yaptığı APEC Zirvesi kapsamında düzenlenen üst düzey forumda iş dünyasının temsilcilerine hitap etti.
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ve diğer dünya liderleri, çarşamba günü Shenzhen’de düzenlenen Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) CEO Zirvesi’nde konuşma yaptı.
Çin’in ev sahipliği yaptığı ilk APEC Zirvesi olan bu yılki organizasyona, teknoloji ve diğer yükselen sektörlerin önde gelen yöneticileri de dahil olmak üzere çok sayıda iş dünyası temsilcisi katılıyor.
Xi Jinping, APEC CEO Zirvesi’nde yaptığı açılış konuşmasında küresel ekonomik düzenin geleceğine, Çin’in kalkınma stratejisine ve Asya-Pasifik’te ekonomik işbirliğinin güçlendirilmesine ilişkin önemli mesajlar verdi.
Dünya ekonomisinin büyüme ivmesini kaybettiğine, tek taraflılık ve korumacılığın giderek yaygınlaştığına dikkat çeken Xi, buna rağmen küresel ticaretin büyümeye devam ettiğini ve yeni teknolojilerdeki atılımların hızlandığını belirtti.
Xi, dünyanın kritik bir dönemeçten geçtiğini vurgulayarak şu soruları yöneltti:
“Dünyada neler oluyor? Asya-Pasifik olarak ne yapmalıyız? Kapılarımızı açmalı mıyız, kapatmalı mıyız? Birlikte mi çalışmalıyız, birbirimize karşı mı? Değişime uyum mu sağlamalıyız, yoksa eski yöntemlerde mi ısrar etmeliyiz?”
Bu soruların çağın temel meseleleri olduğunu söyleyen Çin lideri, APEC ülkelerine işbirliğini derinleştirme çağrısında bulundu.
‘Eşitliğe dayalı ve düzenli bir çok kutuplu dünya’
Xi, Asya-Pasifik’in son yıllarda küresel ekonomik büyümenin önemli motorlarından biri haline gelmesinde bölgedeki istikrar ortamının belirleyici rol oynadığını söyledi.
Küresel koşulların giderek karmaşıklaştığını belirten Xi, savaş sonrası uluslararası düzenin korunması gerektiğini vurguladı.
Çin lideri, “Dış koşullar karmaşıklaştıkça savaş sonrası uluslararası düzeni korumak, eşitliğe dayalı ve düzenli bir çok kutuplu dünyayı, kapsayıcı ve herkese fayda sağlayan bir ekonomik küreselleşmeyi teşvik etmek daha da önem kazanıyor” ifadelerini kullandı.
Bölgesel anlaşmazlıkların diyalog ve istişare yoluyla çözülmesi gerektiğini belirten Xi, dayanışma ve işbirliğinin Asya-Pasifik’te kalıcı barış ve istikrarın temelini oluşturduğunu söyledi.
‘Kapıları açmak ilerleme, kapatmak geri kalma getirir’
Konuşmasının önemli bir bölümünü serbest ticaret ve ekonomik bütünleşmeye ayıran Xi, Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) merkezli çok taraflı ticaret sisteminin korunması çağrısında bulundu.
“Tarih bize, kapıları açmanın ilerleme getirdiğini, kapıları kapatmanın ise geri kalmaya yol açtığını gösteriyor” diyen Xi, küresel sanayi ve tedarik zincirlerinin kesintisiz işlemesinin önemine dikkat çekti.
Xi, Asya-Pasifik Serbest Ticaret Bölgesi’nin kurulması yönündeki çalışmaların ilerletilmesini, sınır ötesi e-ticaret ve dijital ticaret alanlarında işbirliğinin artırılmasını istedi.
Çin lideri, yapay zekâ ve dijital ekonominin bölgesel büyümenin yeni itici güçleri haline geldiğini belirterek bilim ve teknoloji alanlarında ortaklıkların güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Çin ekonomisi ilk üç çeyrekte yüzde 4,6 büyüdü
Xi, Çin’in ekonomik ve toplumsal kalkınmaya yönelik 15. Beş Yıllık Planı’nın başladığını hatırlatarak ülke ekonomisinin dayanıklılığını koruduğunu söyledi.
Çin ekonomisinin yılın ilk üç çeyreğinde yüzde 4,6 büyüdüğünü açıklayan Xi, inovasyona dayalı büyümenin ve yeşil dönüşümün hız kazandığını belirtti.
Xi, “15. Beş Yıllık Plan, yalnızca Çin’in kalkınma yol haritası değil, aynı zamanda Asya-Pasifik ve dünya ekonomisi için yeni fırsatlar sunan bir işbirliği davetidir” mesajını verdi.
Çin’in dünyanın en büyük ikinci tüketici pazarı olduğunu vurgulayan Xi, ülkenin dünyanın en geniş orta gelirli nüfusuna sahip olduğunu ve tüketim ile yatırım açısından büyük potansiyel barındırdığını söyledi.
Yeni enerjili araçlar, akıllı evler, yaşlı nüfusa yönelik hizmetler ve kış turizmi gibi alanların yabancı şirketler için yeni fırsatlar sunduğunu belirtti.
‘Çin pazarını daha fazla açacağız’
Xi, Çin’in küresel iş dünyasına daha geniş pazar erişimi sağlayacağını duyurdu.
Ülkesinin yalnızca gümrük tarifelerini düşürmekle yetinmeyeceğini belirten Xi, yabancı şirketlerin faaliyetlerini kolaylaştırmak amacıyla düzenleyici reformların da hayata geçirileceğini açıkladı.
Çin lideri, “Çin yalnızca gümrük tarifelerini düşürmek ve pazara erişimi genişletmekle yetinmeyecek, bunun da ötesine geçecektir” dedi.
Kurallar, düzenlemeler ve standartlar gibi alanlarda reform yapılacağını belirten Xi, imalat sektöründe yabancı şirketlerin faaliyet koşullarının iyileştirileceğini, hizmetler sektöründe ise dışa açılmanın genişletileceğini söyledi.
Xi, yabancı yatırımcılar için daha istikrarlı ve öngörülebilir bir iş ortamı oluşturmayı hedeflediklerini vurguladı.
‘Çin tek taraflılığa ve korumacılığa karşı durdu’
Çin’in 2001 yılında DTÖ’ye katıldığını hatırlatan Xi, geçen 25 yılda üyelik kapsamında üstlenilen taahhütlerin tamamının yerine getirildiğini belirtti.
Xi, Çin’in kendi kalkınmasını sürdürürken diğer ülkelerle ekonomik fırsatları paylaştığını ve çok taraflı ticaret sistemini savunduğunu ifade etti.
“Çin, tek taraflılığa ve korumacılığa karşı durdu ve gerçek çok taraflılığa bağlı kaldı” diyen Xi, DTÖ kurallarının korunmasına ve örgütün reformuna destek vermeyi sürdüreceklerini söyledi.
Çin lideri, uluslararası koşullar nasıl değişirse değişsin, Pekin’in diğer ülkelerle karşılıklı kazanca dayalı işbirliği politikasından vazgeçmeyeceğini vurguladı.
Kuşak ve Yol Girişimi’ne de değinen Xi, Asya-Pasifik şirketlerini girişime daha aktif katılmaya davet etti.
Asya-Pasifik’te yeni ekonomik işbirliği girişimi
Xi, Shenzhen’in de içinde bulunduğu Guangdong-Hong Kong-Makao Büyük Körfez Bölgesi’ni örnek göstererek dünyanın önemli körfez bölgeleri arasında ekonomik işbirliğinin geliştirilmesini önerdi.
Çin’in, Dünya Körfez Bölgeleri Ekonomik İşbirliği Birliği’nin kurulmasını desteklediğini açıklayan Xi, bu girişimin farklı bölgeler arasındaki ekonomik bağlantıları güçlendireceğini söyledi.
Asya-Pasifik ülkelerinin tarih, kültür ve gelişmişlik düzeyi açısından farklılıklar gösterdiğini belirten Çin lideri, ekonomik işbirliğinde tek tip yaklaşım yerine ülkelerin koşullarını dikkate alan politikaların benimsenmesi gerektiğini ifade etti.
Xi, gelişmekte olan ekonomilere yönelik teknik ve ekonomik işbirliğinin artırılması, ulaştırma, enerji, halk sağlığı, gıda güvenliği ve yolsuzlukla mücadele gibi alanlarda ortak çalışmaların derinleştirilmesi çağrısında bulundu.
Konuşmasını Asya-Pasifik iş dünyasına seslenerek tamamlayan Xi, şirketleri Çin’in reform ve modernleşme sürecine daha aktif katılmaya davet etti.
Xi, “Gelin, kalkınmanın karşı karşıya olduğu zorlukları dışa açılma yoluyla aşmak, inovasyonla büyümeye ivme kazandırmak ve işbirliği sayesinde herkes için refah sağlamak üzere el ele verelim” dedi.
APEC Zirvesi: Çin, Trump’la ilişkilerinde “duygusal değer” sanatını nasıl kullanıyor?