Xi’nin ABD ziyaretine teknoloji, elektrikli araç ve havacılık yöneticileri eşlik edebilir

Kaynaklara göre iş dünyasının önde gelen isimlerinin Xi’nin ziyaretiyle birlikte Washington’a gitmesi bekleniyor.

Pekin, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in bu ayın ilerleyen günlerinde Washington’a yapacağı ziyarette kendisine eşlik edecek heyete teknoloji, elektrikli araç ve havacılık sektörlerinden üst düzey yöneticileri dahil etmeyi değerlendiriyor. İki taraf da yakından izlenen ziyaretin ayrıntılarını kesinleştirmek için çalışmalarını sürdürüyor.

South China Morning Post, 28 Ağustos’ta Çinli ve Amerikalı yetkililerin, iş dünyasından isimlerin Xi’nin ABD heyetine dahil edilip edilmeyeceğini müzakere ettiğini ilk kez bildirmişti. Ancak heyette kimlerin yer alabileceğine ilişkin ayrıntılar daha önce açıklanmamıştı.

Post’a konuşan kaynaklara göre, heyetin kesin bileşimi hâlâ netleştirilmeye çalışılırken Çin, iş dünyası temsilcilerini seçerken bu yılın başlarında ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin ziyaretine eşlik eden Amerikalı CEO heyetini örnek almayı hedefliyor.

Buna göre Çin heyetinde teknoloji, finans, elektrikli araç ve havacılık sektörlerinden iş dünyası liderlerinin yer alması bekleniyor.

Konu hakkında bilgi sahibi bir kaynak, Çin’in Xi ile birlikte Washington’a herhangi bir iş dünyası temsilcisini götürme konusunda henüz resmî bir taahhütte bulunmadığını söyledi. Ancak hem Pekin hem de Washington, iş dünyası heyetinin bileşimi de dahil olmak üzere ziyaretin her unsurunu karşılıklılık ilkesi çerçevesinde ele alıyor.

Trump mayıs ayında Pekin’e gittiğinde kendisine, Tesla, Apple, Nvidia ve Boeing’in yöneticileri de dahil olmak üzere bir düzineden fazla üst düzey Amerikalı CEO eşlik etmişti.

Bir başka kaynak, Çin’in önde gelen teknoloji yöneticilerinin listeye dahil edileceğini ve 23-25 Eylül tarihleri arasında gerçekleştirilmesi planlanan Xi ziyareti sırasında iş dünyası liderleri için bir networking etkinliğinin de gündemde olduğunu söyledi.

Aynı kaynağa göre, heyette yer alması beklenen bazı Çinli iş insanlarına henüz ABD vizesi verilmedi. Pekin ise Washington’dan vize onay süreçlerini hızlandırmasını istiyor.

Kamuoyuna açıklama yapma yetkileri olmadığı için isimlerinin açıklanmaması şartıyla konuşan kaynaklar, Xi’ye eşlik edecek Çin iş dünyası heyetinin, Çin yatırımlarının ABD’de karşılaştığı sürtüşmelere işaret ederek, “somut sonuçlardan çok görüntü vermeye yönelik” olacağını söyledi.

Zirve, Xi’nin bu yıl Trump ile yapacağı ikinci görüşme olacak.

Görüşme, iki büyük güç arasında yapay zekâ alanındaki gerilimin tırmandığı bir dönemde gerçekleşecek. Washington, Çinli şirketlerin gelişmiş çiplere nasıl eriştiğini yakından inceliyor ve Çinli geliştiricileri önde gelen Amerikan yapay zekâ modellerini kopyalamakla suçluyor.

Pekin ise ABD’nin “agresif ve kötü niyetli” yapay zekâ damıtma faaliyetleri yönündeki suçlamalarını temelsiz oldukları gerekçesiyle kesin bir dille reddetti. Çin ayrıca Washington’ın bu iddiaları, ABD ile arasındaki farkı hızla kapatan Çin’in yapay zekâ alanındaki gelişimini engellemek için bahane olarak kullanması hâlinde misillemede bulunacağı uyarısını yaptı.

Bu meselelerle ilgili müzakereler son ana kadar sürebilir.

Kaynaklara göre Pekin ve Washington, Xi’nin ziyaretinden kısa bir süre önce Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng ile ABD Hazine Bakanı Scott Bessent arasında önümüzdeki günlerde bir toplantı düzenlemeyi planlıyor.

Bu takvim, ikilinin mayıs ayında Trump’ın Pekin’e gelişinden yalnızca birkaç gün önce Seul’de gerçekleştirdiği son toplantının zamanlamasını da yansıtıyor.

Bessent ve He, söz konusu görüşmelerde zorlu ekonomik ve ticari meseleleri ele almıştı. Bu temaslar o dönemde, hemen ardından gerçekleşen Xi-Trump zirvesinin hazırlık görüşmeleri olarak değerlendirilmişti.

Kaynaklara göre He ve Bessent’in bu kez, mayıs ayındaki zirvede üzerinde mutabakata varılan başlıca başlıkları görüşmesi bekleniyor. Bunlar arasında yapay zekâ diyaloğu ile ticari akışları ve yatırımlara erişimi yönetmeyi amaçlayan Ticaret ve Yatırım Kurulları bulunuyor.

Kaynaklar, ticaret müzakerelerinde bazı ilerlemeler sağlanabileceğini ancak Yatırım Kurulu konusundaki görüşmelerin Washington’dan gelen güçlü itirazlar nedeniyle tıkandığını belirtti.

Bir kaynak, Pekin’in Washington’dan Çin yatırımlarına açık olacak sektörlerin bir listesini hazırlamasını umduğunu ancak Washington’ın yatırımları vaka bazında, yani her başvuruyu ayrı ayrı incelemeyi tercih ettiğini söyledi.

Kaynağa göre hem Pekin hem de Washington, Xi’nin Washington’a gerçekleştireceği bu karşılıklı ziyarete son derece ciddi önem atfediyor ve ziyareti ilişkileri istikrara kavuşturmak için önemli bir fırsat olarak görüyor.

Geçen ay Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, ABD’nin Pekin Büyükelçisi David Perdue ile yaptığı görüşmede ABD-Çin ilişkilerinin çeşitli risk ve sınamalarla karşı karşıya olduğunu belirtmiş ve iki tarafa da “üst düzey temasların önündeki aksaklıkları gidermeleri ve engelleri aşmaları” çağrısında bulunmuştu.

Perşembe günü bu görüşmenin sorulması üzerine Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, devlet başkanları düzeyindeki diplomasinin ABD-Çin ilişkilerinde “yeri doldurulamaz stratejik bir yönlendirici role” sahip olduğunu vurguladı.

Guo ayrıca iki ülkenin, bu yıl liderleri arasında gerçekleştirilecek temaslara ilişkin düzenlemeler konusunda iletişimi sürdürdüğünü söyledi.