Yazar Rooney’nin telif geliri terör yasasına takıldı, kitaplar raflardan çekiliyor

İrlandalı yazar Sally Rooney’nin kitapları, Filistin Eylemi’nin Birleşik Krallık’ta terör örgütü ilan edilmesinin ardından yayıncısı Faber tarafından tüm formatlarda satıştan çekildi. Faber, mevzuat nedeniyle telif gelirlerini yazara aktaramadığını belirtirken, yasağa karşı açılan dava gelecek ay Yüksek Mahkeme’de görülecek.

İrlandalı romancı Sally Rooney’nin kitapları artık Birleşik Krallık’taki kitapçılara sevk edilemiyor. Yazar, Filistin Eylemi (Palestine Action) adlı grubu desteklemeyi sürdüreceğini açıkladığı için telif gelirlerinin yasaklı bir örgüte gidebileceği kaygısı doğdu.

Rooney’nin Normal People ve Conversations With Friends gibi romanlarının yayıncısı Faber, İngiliz mevzuatı nedeniyle yazara Birleşik Krallık’taki satış gelirlerini aktaramadığını duyurdu.

The Guardian’ın aktardığına göre Faber, hukuki danışmanlığın ardından Rooney’nin kitaplarını Britanya’da dağıtmanın ilgili tarafları cezai sorumluluğa açabileceği sonucuna vardı.

Kararın dayanağı, Filistin Eylemi’nin Temmuz 2025’te Terörle Mücadele Yasası kapsamında terör örgütü ilan edilmesi. Yasa, gruba verilen bazı destek biçimlerini suç sayıyor.

Rooney The Guardian’a verdiği açıklamada süreci şöyle anlattı: Temmuz 2025’te Filistin Eylemi Birleşik Krallık’ta yasaklandı.

Ertesi ay kaleme aldığı görüş yazısında, grubun İrlanda Cumhuriyeti’nde yasaklı olmadığını belirterek desteğini sürdüreceğini yazdı.

Yazar, “Sonuç olarak yapıtlarımı Birleşik Krallık’ta yayımlamaya ilişkin sözleşmelerin yerine getirilmesi artık ağır bir suç oluşturabilir” dedi.

Rooney kararın kendi onayıyla ve yayıncısıyla görüşerek alındığını söyledi. İnançları ve niyetleri konusunda kamuoyuna dürüst davranmak için elinden geleni yaptığını, sonuçlarına katlanmaya da hazır olduğunu ekledi.

Yazar daha önce, Britanya’da bir edebiyat ödülünü almak için planladığı ziyareti de iptal etmişti. Gerekçesi, Filistin Eylemi’ni desteklediği için tutuklanabileceği endişesiydi.

Faber: Kazancı yazara aktaramamak kabul edilemez

Faber, Rooney’nin eserlerini Birleşik Krallık’ta tüm formatlarda sunmayı bırakacağını açıkladı.

Yayınevi, mevcut mevzuatın Rooney’nin yapıtlarından doğan Birleşik Krallık gelirlerini ona aktarmayı olanaksız kıldığını belirtti.

Bir yazarın eserini satıp kazancını kendisine veremeyen yayıncının durumu için “vicdana aykırı” nitelemesini kullandı.

Yayınevi, kararı Rooney’nin tam onayıyla aldığını ve yazarın eserlerini diğer ülkelerde yayımlamayı sürdüreceğini bildirdi.

The Guardian gazetesi, Rooney’nin kitaplarının Londra’daki bazı kitapçılarda hâlâ satıldığını yazdı. Mevcut stokların satışına izin veriliyor. Waterstones da raflardaki kitapların satılabileceğini doğruladı.

Rooney’nin kitapları Britanya’da çok sattı. Normal People bir milyonun üzerinde, Conversations With Friends ile Beautiful World, Where Are You ise yarım milyonun üzerinde sattı.

İlk iki roman BBC tarafından diziye uyarlandı. Normal People dizisi, kanalın 2020’de en çok izlenen yayını oldu.

Dizi yapımcıları da aynı hukuki riskle karşı karşıya

The Guardian’a göre yasak yalnızca yayıncıyı değil, romanlardan uyarlanan dizilerin yapımcılarını da zor durumda bıraktı.

Rooney, bu yapımlarla ilgili ödemelerin, paranın Filistin Eylemi’ni destekleyeceği bilinir veya bundan şüphelenilirse terörle mücadele mevzuatını ihlal edebileceği uyarısı aldığını daha önce söylemişti.

Rooney Ağustos 2025’te, çalışmalarından elde ettiği gelirin bir bölümünü gruba aktarmayı düşündüğünü kamuoyuna duyurmuştu. Filistin Eylemi, İsrail’in askeri sanayisiyle bağlantılı şirketleri hedef alan doğrudan eylemleriyle biliniyor.

Yasağın hukuki sonuçları mahkemede

The Guardian’ın aktardığına göre Temmuz 2025’ten bu yana 3 bin 700’den fazla kişinin Filistin Eylemi’ni desteklediği iddiasıyla gözaltına alındığı sanılıyor. Çoğu, “Soykırıma karşıyım, Filistin Eylemi’ni destekliyorum” yazılı pankart taşıdığı için gözaltına alındı.

Yaklaşık 2 bin 500 kişi hakkında dava açıldı. Yasağa karşı yürütülen hukuki mücadele sürdüğü için yargılamalar ilerlemiyor. Yüksek Mahkeme’nin davayı gelecek ay görmesi bekleniyor.

Ammori: İfade özgürlüğüne yönelik saldırıda yeni bir dip

Filistin Eylemi’nin kurucu ortaklarından ve grubun yasaklanmasına karşı dava açan Huda Ammori, gelişmeyi The Guardian’a değerlendirdi.

Ammori’ye göre Rooney’nin Britanya’da yayımlanamaması, Filistin Eylemi’nin yasaklanmasının ifade özgürlüğüne yönelik saldırıyı ulaştırdığı yeni bir dip noktası.

Rooney’nin mesleki ve maddi bedele rağmen tutumundan ödün vermediğini söyleyen Ammori, yazarı bu kararlılığı nedeniyle övdü.

Ammori, yazarın eserlerinin Britanyalı okurlara açık olması gerektiğini savunarak “Hiçbir yazar ilkeleri ile yayımlama özgürlüğü arasında seçim yapmak zorunda kalmamalı” dedi.