Avrupa
Yeşilden hakiye dönüş: Almanya’da yeşil yatırımların yerini askeri yatırımlar alıyor

Bir zamanlar “yeşil” modayken, şimdi “haki” ön planda. Alman Yeşiller Partisi için uzun süredir geçerli olan bu durum, artık fon sektöründe de gözlemleniyor.
Uzun süre silah, kömür, nükleer enerji, tütün, pornografi veya kumar gibi alanlara yapılan yatırımlar hoş karşılanmazken, en azından silahlar, görünen o ki, yeniden kabul görmeye başladı.
Yılın başında, hem DekaBank hem de Landesbank Baden-Württemberg (LBBW), “güvenlik ve savunma” odaklı iki yatırım fonu başlattı.
Her iki fon da aktif olarak yönetiliyor, bireysel yatırımcılara yönelik ve savaş araçlarına yatırım yapıyor.
Sparkasse’nin fon şirketi DekaBank’ın açıklamasına göre, “Deka-Security and Defense” temalı fon, BT güvenliği, kişisel ve kamu güvenliği ile savunma alanlarını kapsayan, küresel olarak çeşitlendirilmiş bir portföyü yönetiyor.
Savunma sanayii şirketlerinin yanı sıra, bina koruma, güvenli ödeme işlemleri, siber güvenlik ve benzeri alanlardaki şirketler de bu fona dahil edilebiliyor.
Toplam yatırım yelpazesi yaklaşık 250 şirketi kapsarken, fonun kendisi 60 ila 90 pozisyondan oluşuyor.
LBBW’nin “LBBW Sicher Leben” fonu da benzer bir yapıya sahip. Burada da siber güvenlik, jeopolitik istikrarsızlık ve savunma gibi konular temel alınıyor. Her iki fon da yalnızca Batılı ülkelerdeki savunma şirketlerine yatırım yaptıklarını vurguluyor.
‘Savunma sanayii ETF’lerine’ yatırımlar
NachDenkSeiten portalından Thomas Trares’in haberine göre geçtiğimiz iki-üç yılda yaşanan savunma sanayii patlamasından “kâr” elde etmek isteyenler, ya Rheinmetall veya Hensoldt gibi hisse senetlerine ya da borsa yatırım fonları (ETF’ler) olarak bilinen pasif olarak yönetilen ürünlere yatırım yapmak zorundaydı.
Bunun bir örneği, Mart 2023’te başlatılan ve askeri ve savunma sanayisindeki şirketlere dünya çapında erişim sunan Van Eck Defense Ucits ETF.
Fon, yüzde 63,9’u ABD şirketlerinden oluşan Market Vector Global Defense Industry Index’i takip ediyor ve bu da ABD’nin küresel savunma sektöründeki baskın konumunu yansıtıyor.
Van Eck Defense Ucits ETF’nin hacmi şu anda neredeyse 2,2 milyar avroya ulaşmış durumda. Sadece son on iki ayda, değer artışı yaklaşık yüzde 44 oldu.
Böylece, fon şirketleri de Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmesiyle yaklaşık üç yıl önce tetiklenen savunma sanayiindeki mega trende dahil oluyorlar.
O zamandan beri pek çok ülke, özellikle NATO’nun gayri safi yurtiçi hasılanın (GSYİH) yüzde 2’sini kalıcı olarak savunmaya harcama kararıyla, ordularına milyarlarca ek yatırım yapıyor.
Borsalarda da savunma sanayii hisselerindeki yükseliş trendi hız kesmeden devam ediyor. Bunun bir sembolü, ABD Başkan Yardımcısı J. D. Vance’in geçen hafta Münih Güvenlik Konferansı’ndaki konuşmasının ardından, daha fazla savunma siparişi beklentisiyle neredeyse dikey olarak yükselen Rheinmetall hissesi.
Ve son olarak, Insa kamuoyu araştırma enstitüsüne göre, Savunma Bakanı Boris Pistorius hala Almanya’nın en popüler politikacısı.
Fon yöneticileri de yeni ürünleriyle kendilerini tamamen trendin içinde görüyorlar. DekaBank’ta “Deka-Security and Defense” fonunu yöneten Michael Beyer-Enke, “Fonun yatırım yaptığı tüm alanlarda yatırım ihtiyacı yüksek ve artmaya devam edecek. Güvenlik teması, daha yeni başlayan uzun vadeli bir trend,” açıklamasını yaptı.
DekaBank Yönetim Kurulu Başkan Vekili Matthias Danne ise, sivil toplum kuruluşlarının (STK) savunma sanayisine karşı tutumlarını değiştirmeye başladıklarını vurgulayarak, “Ukrayna savaşından bu yana, STK’lar tarafından savunma sanayii, güvenlik stratejisinin gerekli bir parçası olarak giderek daha fazla kabul görüyor,” dedi.
İki Deka yöneticisi bu görüşlerinde yalnız değiller. İngiliz varlık yöneticisi Han-ETF’nin İngiltere, İtalya ve Almanya’dan 50 varlık yöneticisiyle yaptığı bir ankette, katılımcıların yüzde 94’ü savunma şirketlerine yapılan yatırımların ESG kriterleriyle uyumlu olduğunu düşünüyor.
ESG, Çevre, Sosyal ve Yönetişim (Environment, Social ve Governance) anlamına geliyor ve şu anda finans piyasalarında sürdürülebilirlik standardı olarak kabul ediliyor.
ESG etiketli finansal ürünler, daha iyi bir imaja sahip olmaları ve vakıflar veya kiliseler gibi belirli yatırımcıların yalnızca sürdürülebilirlik ürünlerine yatırım yapabilmeleri nedeniyle daha yüksek talep görebilirler.
Savunma sanayii sürdürülebilir mi?
DekaBank ve LBBW, yeni ürünlerini sürdürülebilirlik fonları olarak tasarlamamış olsalar da, Ukrayna savaşının patlak vermesinden bu yana sektörde savunma şirketlerinin ne ölçüde sürdürülebilir sayılabileceği konusunda yoğun bir tartışma başladı.
Fon sektörünün lobi kuruluşu olan Alman Yatırım ve Varlık Yönetimi Birliği (BVI), misket bombaları veya kimyasal silahlar gibi yasaklanmış silahlar olmadığı sürece, geçen yıl bu konuda onayını vermişti.
Bazı fon sağlayıcıları bu konuya hala şüpheyle yaklaşsa da, bunlar genelde zaten sürdürülebilirlik konusunu benimsemiş olanlar.
Örneğin, Kilise Yatırımcıları Çalışma Grubu (AKI), “Savunma sanayii ne etik, ne sürdürülebilir ne de sosyaldir,” açıklamasını yaptı.
Avrupa
BP, Birtanya’daki Kuzey Denizi faaliyetlerini satışa çıkardı

BP, Birleşik Krallık’taki Kuzey Denizi faaliyetlerini satışa çıkardı; bu hamle, dev petrol şirketinin bu havzada 60 yılı aşkın süredir devam eden üretimine son verecek.
Genel müdür Meg O’Neill şunları söyledi:
“Kuzey Denizi, Birleşik Krallık’ın enerji sistemi için hâlâ vazgeçilmez bir unsurdur. Fakat portföyümüzü odaklayıp sermayemizi en yüksek değerli fırsatlara yönlendirirken, Kuzey Denizi faaliyetlerimizin başka bir şirketin bünyesinde daha iyi bir konuma geleceğine inanıyoruz.”
Bu yılın başlarında BP, faaliyetleri için yaklaşık 2 milyar sterlinlik bir anlaşma konusunda Ithaca Energy ile ileri düzey görüşmeler yürütmüş ama bir anlaşmaya varılamamıştı.
İngiliz petrol devi şu anda Kuzey Denizi’nde beş merkez işletiyor, 1.100 kişiyi istihdam ediyor ve günde 100.000 varilin biraz altında petrol ve gaz üretiyor.
BP, bölgede önemli bir bağımsız faaliyete sahip son büyük petrol şirketlerinden biri; diğerleri ise varlıklarını ya birleştirdi ya da satışa çıkardı.
Bu haber, yeni başbakan Andy Burnham’ın ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı telefon görüşmesinin ardından Kuzey Denizi’ndeki sondaj çalışmalarına “pragmatik” bir yaklaşım sergileyeceğine söz vermesinin ardından geldi.
Burnham bu hafta yaptığı açıklamada, “Orada bir kaynak var. İnsanlar zor durumda iken bunu görmezden gelemeyiz,” dedi.
O’Neill, göreve başladıktan kısa bir süre sonra Kuzey Denizi’nde “henüz kullanılmamış bir potansiyel” gördüğünü belirtmişti.
Fakat BP, resmi bir satış süreci başlatma kararının “sermaye tahsisine yönelik disiplinli yaklaşımını yansıttığını” açıkladı.
Şirket, küresel genel merkezinin Birleşik Krallık’ta kalacağını belirtti. O’Neill, “Birleşik Krallık 100 yılı aşkın süredir bizim yuvamız olmuştur ve gelecekte de önemli bir rol oynamaya devam edecek,” dedi.
Avrupa
AB yetkilisi: Tüm Avrupa alevler içinde kalabilir

AB Acil Durum Koordinasyon Merkezi yetkilisi Maria Zuber, uzun süren sıcak hava ve yetersiz müdahale durumunda tüm Avrupa’nın yangınlarla kaplanabileceği uyarısında bulundu. Yunanistan, İtalya ve Orta Avrupa ülkeleri önümüzdeki haftalarda en büyük risk altında. Bu yılki yangın sezonunun geçen yılın rekorunu aşması bekleniyor.
Avrupa Birliği Acil Durum Koordinasyon Merkezi (ERCC) yetkilisi Maria Zuber, Financial Times gazetesine yaptığı açıklamada, önümüzdeki haftalarda Yunanistan, İtalya ve bazı Orta Avrupa ülkelerinin orman yangınlarının yayılmasına karşı en savunmasız bölgeler olduğunu söyledi.
Eş zamanlı çıkan yangınların söndürme çalışmalarını zorlaştırdığını belirten Zuber, uzun süren sıcak hava nedeniyle yangın sayısının artması ve müdahale edecek yeterli gücün bulunmaması durumunda “tüm Avrupa’nın alevler içinde kalması” riski olduğunu ifade etti.
Zuber, AB kriz merkezinin böyle bir senaryoyla başa çıkabileceği güvencesini verdi. Geçen yıl çok sayıda yangınla karşılaştıklarını ancak hepsinin üstesinden geldiklerini hatırlatan yetkili, “Tüm taleplere yanıt vereceğimizi düşünüyorum, yerine getiremesek bile..” dedi.
AB üyesi ülkeler arasında İspanya ve Fransa orman yangınlarından en ağır şekilde etkilenen ülkeler oldu.
Avrupa Orman Yangın Bilgi Sistemi’nin (EFFIS) 27 Temmuz verilerine göre İspanya’da 207 bin hektar, Fransa’da ise 90 bin hektardan fazla alan yangınlar nedeniyle kül oldu. Her iki ülkede de yangınlar halen devam ediyor.
Financial Times’ın aktardığına göre Yunanistan’ın Girit Adası’ndaki orman yangınları iki itfaiye görevlisinin hayatını kaybetmesine ve 8 bin kişinin tahliye edilmesine yol açtı.
Kuvvetli rüzgarlar nedeniyle yangınlar Kiklad Adaları’na da sıçrarken, burada da birkaç köy tahliye edildi.
Zuber, yangınların Yunanistan’a da sıçrayacağını ve Ağustos başında İtalya için tehdit oluşturacağını belirtti. ERCC verilerine göre 2026 yazı, yangın yoğunluğu açısından rekor seviyedeki 2025 yılını geride bırakabilir.
Zuber, geçen yıl yangın sezonunda 19 yardım talebi aldıklarını ve bu rekoru kırmayı beklediklerini ekledi.
World Weather Attribution araştırma grubunun verilerine göre insan kaynaklı iklim değişikliği nedeniyle Fransa’daki aşırı hava olaylarının olasılığı en az iki kat, İspanya’da ise en az 20 kat arttı.
Zuber, tehdidin boyutu nedeniyle Avrupa Birliği’nin 12 Canadair amfibi yangın söndürme uçağı sipariş ettiğini, ancak ilk teslimatların 2028’den önce beklenmediğini söyledi.
Londra Ekonomi ve Siyaset Bilimi Okulu’ndan bilim insanı Thomas Smith, “İklim ısınmaya devam ettikçe yangınları tetikleyen aşırı hava koşulları daha sık ve şiddetli hale geliyor. Bu da bu yaz gözlemlediğimize benzer büyük ve yoğun orman yangınlarının olasılığını artırıyor” açıklamasında bulundu.
Avrupa Orta Vadeli Hava Tahmin Merkezi ise önümüzdeki on yıllarda yangın riskinin hem ılıman kuşak ormanlarında hem de kuzey ormanlarında artacağını öngörüyor.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron daha önce ülkesinin İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana en ağır durumla karşı karşıya olduğunu ve benzeri görülmemiş orman yangınlarıyla mücadele ettiğini açıklamıştı.
AFP haber ajansı daha sonra Fransa’nın güneybatısındaki Gironde bölgesinde bulunan Atom ve Alternatif Enerji Komiserliği’ne (CEA Cesta) bağlı nükleer araştırma merkezi yakınlarında yangınlar çıktığını duyurdu.
Avrupa
Polonya’da Morawiecki’nin yeni hareketi ilk adımını atıyor

Hukuk ve Adalet’ten (PiS) kopan Mateusz Morawiecki’nin siyasi çevresi tarafından düzenlenen ilk büyük etkinlik, Varşova’nın Praga semtinde yapılacak.
Bu etkinlik, eski başbakan ve onlarca müttefikinin “milliyetçi-muhafazakâr” PiS ile yollarını ayırmasından sadece birkaç gün sonra gerçekleşiyor.
Bu hamle, Morawiecki’nin Avrupa Parlamentosu’ndaki (AP) Avrupa Muhafazakârları ve Reformistleri (ECR) grubunun başkanlığından da istifa etmesine yol açtı.
Kömür ateşinde pişirilmiş Kiełbasa sosislerinin önemli bir yer tutacağı için “Morawiecki’nin barbeküsü” olarak adlandırılan ve onun Rozwój Plus (Kalkınma Plus) hareketi tarafından düzenlenen konferans, Polonya muhafazakâr siyasetinde önemli bir an olacak.
Etkinlik, yeni ortaya çıkan hareketin kilit isimlerini, eski dünya satranç şampiyonu Garry Kasparov ve Polonya silahlı kuvvetlerinin eski başkomutanı General Rajmund Andrzejczak gibi konuklarla bir araya getirecek.
Etkinlik, Morawiecki’nin kampına mevcut PiS liderliğinden farklı bir siyasi vizyon sunma fırsatı verecek.
Morawiecki bu hafta şunları söyledi:
“Polonyalılar, güçlü bir Polonya için verilen mücadeleye, cüzdanlarına, işlerine, konutlarına, kalkınmaya, kimliklerine, kültürlerine, Hıristiyan inancına ve Sejm’de asılı duran haçın savunulmasına önem veriyorlar. Bunlar bizim ilkelerimiz, bu bizim inancımız.”
Tartışmalar demografi, güvenlik ve tarih politikası üzerine odaklanacak. Bu konular, Polonya-Ukrayna ilişkilerindeki son gerginlikler nedeniyle giderek daha hassas hale geliyor.
Morawiecki, Rozwój Plus’ı “uzman ve düşünce kuruluşu” olarak tanımlıyor ama bu oluşumun siyasi hedefleri giderek daha net hale geliyor.
Çarşamba günü kurulan yeni bir parlamento grubu, 40 milletvekili ve bir senatörü bir araya getirerek, müttefiklerine parlamentoda resmi bir platform ve PiS’e karşı mücadele edebilecekleri bir üs sağlıyor.
PiS’li siyasetçi ve Przemysław Czarnek’in başbakanlık kampanyasının sözcüsü Mateusz Kurzejewski, Euractiv’e verdiği demeçte, “Bu bizim için bir tehdit. Sonuçta bu, zafer şansımızı azaltan bir girişim ama bu şansı tamamen ortadan kaldırmıyor. Bu nedenle sıkı çalışmaya devam edeceğiz,” dedi.
Öte yandan Morawiecki’nin Polonya’nın sağını yeniden şekillendirip şekillendiremeyeceği henüz belirsiz.
Onet tarafından yaptırılan bir SW Research anketi, ankete katılanların %32,9’unun eski başbakanın liderliğindeki bir partiye oy vermeyi düşünebileceğini ortaya koydu.
En güçlü potansiyel destek, halihazırda sağda yer alan seçmenlerden geliyor. Şu anda PiS’e yakın olan katılımcıların %14’ü Morawiecki’yi desteklemeyi düşünebileceğini söylerken, daha sağdaki Konfederasyon’a yakın olanların %7,1’i de aynı görüşü paylaştı.
Bu girişim, iktidar kampından da sınırlı bir destek alabilir. Şu anda Donald Tusk’un AB yanlısı Yurttaş Koalisyonu’nu, Sol’u, Polonya 2050’yi veya Polonya Halk Partisi’ni destekleyen seçmenlerin yaklaşık %7,4’ü, Morawiecki liderliğindeki bir partiye oy vermeyi göz ardı etmeyeceklerini belirtti.
Başbakan Tusk’un hükümetindeki kaynaklar, PiS’teki bölünmenin kısa vadede iktidar koalisyonuna yardımcı olabileceğine inanıyor.
Bir kaynak Euractiv’e verdiği demeçte, “Özellikle de bu durum hastane skandalının etkisini hafifletmeye yardımcı olduğu için. Bugün artık kimse bundan bahsetmiyor ve neyse ki yeni bir açıklama da yapılmadı,” dedi.
Tartışma, Varşova’daki bir hastanenin şu anda ülkeyi yöneten Sivil Koalisyon’a mensup siyasetçiler için özel bir kabul süreci uyguladığı ve bu sayede söz konusu kişilerin diğer hastalardan önce VIP salonuna girip tedavi görmelerine imkân sağladığı iddialarıyla ilgili.
Ayrıca, Tusk’un partisiyle bağlantılı olduğu belirtilen ve hastanenin acil servisini yöneten doktorun maaşı konusunda da sorular gündeme geldi.
Fakat aynı kaynak, Morawiecki’nin ayrılmasının Sivil Koalisyon üzerinde uzun vadede pek bir etkisi olmayabileceği konusunda uyarıda bulundu.
PiS’in son derece sadık bir seçmen kitlesine sahip olduğunu, Rozwój Plus’a yönelik coşkunun ise geçici olabileceğini savundular.
Bir başka kaynak, “Rzeczpospolita için yapılan IBRiS anketine bakın. PiS seçmenlerinin yüzde 70’i, ideal partilerine oy verdiklerini söylüyor. Bu çekirdek seçmen kitlesi, PiS’in mevcut seçmenlerinin yaklaşık yüzde 70’ini oluşturuyor,” dedi.
PiS içinde de benzer bir görüş hakim. Buradaki siyasetçiler, Morawiecki’nin yeni bir partiyi ayakta tutmak için çok küçük olabilecek bir seçmen kitlesinin peşinde olduğunu savunuyor.
Kurzejewski Euractiv’e verdiği demeçte şunları söyledi:
“İnsanlar, PiS’ten dışlanan siyasetçilere oy vermek istemiyor. Hukuk ve Adalet Partisi seçmenlerine gelince, onlar da kendilerine ihanet edenlere oy vermek istemiyor. İşte bu yüzden bu proje, Rozwój Plus’ın seçim barajını aşamayacağı anlamına geliyor.”
Dolayısıyla bugün yapılacak etkinlik, Morawiecki’nin merak ve kurumsal desteği kalıcı bir siyasi güce dönüştürebilip dönüştüremeyeceğinin –ya da ayrılmasının Polonya’nın kalabalık sağ kanadında kısa ömürlü bir başka kopma hareketi olup olmayacağının– erken bir testi olacak.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’












