Diplomasi
Zalujniy, Zelenskiy ile yaşadığı görüş ayrılıklarını ilk kez açıkladı

Ukrayna’nın eski Genelkurmay Başkanı ve Londra Büyükelçisi Zalujniy, Devlet Başkanı Zelenskiy ile savaşın stratejisine dair yaşadığı derin görüş ayrılıklarını kamuoyuyla paylaştı. Associated Press ajansına konuşan Zalujniy, 2023 yılındaki karşı taarruzun başarısızlığını kaynak yetersizliğine dayandırırken, askeri karargahına düzenlenen baskını “gözdağı verme girişimi” olarak nitelendirdi.
Ukrayna’nın eski Genelkurmay Başkanı ve halihazırda Ukrayna’nın Londra Büyükelçisi olan Valeriy Zalujniy, Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ile yaşadığı anlaşmazlıklar hakkında ilk kez konuştu.
Associated Press (AP) ajansına mülakat veren Zalujniy, aralarındaki çatışmanın Rusya’nın askeri müdahalesinden kısa süre sonra başladığını ve savaşın yürütülmesine ilişkin stratejik farklılıklardan kaynaklandığını belirtti.
Güvenlik servisinin baskını ilişkileri kopma noktasına getirdi
Zalujniy’nin ifadelerine göre, ikili arasındaki ilişkiler 2022 yılı sonunda, Devlet Başkanlığı ofisinde yapılan bir toplantının hemen ardından kritik bir eşiğe ulaştı.
O dönemde Ukrayna Güvenlik Servisi (SBU) personelinin, Zalujniy’nin komuta merkezinin bulunduğu binada arama yaptığını kaydeden eski Genelkurmay Başkanı, bu olayı “bir gözdağı verme eylemi” olarak tanımladı.
Baskın sırasında Devlet Başkanlığı Ofis Başkanı’nı arayarak komuta merkezini korumak amacıyla asker görevlendirmeye hazır olduğunu bildirdiğini ifade etti.
Güvenlik güçlerinin ne aradığına dair kendisine bilgi verilmediğini belirten Zalujniy, SBU Başkanı Vasiliy Malyuk ile iletişime geçtiğini ancak Malyuk’un operasyon hakkında bilgisi olmadığını söylediğini aktardı.
Zalujniy daha sonra, baskından iki gün önce güvenlik servisinin Kiev’deki bir mahkemeden arama izni talep ettiğini tespit ettiğini bildirdi.
Mahkeme belgelerine göre, söz konusu izin savaş öncesinde kapalı bir striptiz kulübünün bulunduğu adres için alınmıştı.
Eski Genelkurmay Başkanı, bu iznin bir bahaneden ibaret olduğunu ve istihbarat birimlerinin ülkenin ana askeri karargahının yerini karıştırmasının mümkün olmadığını vurguladı. Devlet Başkanlığı Ofisi ise konuya ilişkin açıklama yapmayı reddetti.
Karşı taarruz kaynak yetersizliği nedeniyle başarısız oldu
2023 yılındaki Ukrayna karşı taarruzu da taraflar arasında tartışma konusu oldu. Zalujniy, operasyonun Zelenskiy ve diğer yetkililerin “gerekli kaynakları tahsis etmemesi” nedeniyle başarısız olduğunu belirtti.
Planın NATO ortaklarının desteğiyle hazırlandığını ifade eden Zalujniy; stratejinin, Zaporojye bölgesinin bir kısmının ve nükleer santralin kurtarılması ile Azak Denizi’ne ilerlenmesi için büyük kuvvetlerin tek bir noktada toplanmasını öngördüğünü kaydetti.
Bu stratejinin Kırım’ın kara yolu ikmal hattını kesmeyi amaçladığını belirten Zalujniy, başarı için büyük kuvvet yoğunlaşması ve taktiksel baskın etkisinin şart olduğunu vurguladı.
Ancak Zalujniy’e göre, bunun yerine askerler geniş bir cephe hattına yayıldı ve bu durum vuruş gücünü zayıflattı.
Söz konusu karşı taarruz, askeri uzmanlar tarafından aşırı iddialı olması ve Rus kuvvetlerine savunma hattını güçlendirme imkanı tanıyan geç başlangıcı nedeniyle eleştirilmişti.
Askeri stratejideki temel sorunlar devam ediyor
Zalujniy, Ukrayna’nın askeri stratejisindeki temel sorunun, mevcut asker sayısı ile gerçekçi olmayan beklentiler ve yeni teknolojilerin sistemsiz şekilde uygulanması olduğunu belirtti.
Şubat 2024’teki görevden alınmasının ardından askeri karar alma süreçlerinde yer almadığını not eden Zalujniy, görevden ayrıldıktan sonra Zelenskiy ile iki kez görüştüğünü ve bu görüşmelerin “dostane” geçtiğini ifade etti.
Kamuoyu araştırmaları, Zalujniy’nin muhtemel bir devlet başkanlığı seçiminde Zelenskiy’nin en güçlü rakiplerinden biri olduğunu gösteriyor.
Ipsos verilerine göre katılımcıların yüzde 23’ü Zalujniy’yi desteklerken, Zelenskiy’e destek yüzde 20 seviyesinde kalıyor.
Siyasi analist Vladimir Fesenko, birçok Ukraynalının Zalujniy’yi sistemi değiştirebilecek bir figür olarak gördüğünü belirterek, “İnsanlar sadece Zalujniy için değil, aynı zamanda Zelenskiy’e karşı ve onu başkanlık dönemindeki başarısızlıklardan sorumlu tutarak oy verecekler” değerlendirmesinde bulundu.
Zalujniy’e kampanya hazırlıkları konusunda yardım etmek isteyen danışmanların başvuruları sürerken, AP kaynaklarına göre 2025 baharında Donald Trump’ın 2016’daki kampanya direktörü Paul Manafort’un da kendisiyle iletişime geçtiği bildirildi.
Zalujniy ise savaş sona ermeden herhangi bir seçim kampanyasına katılımı tartışmayacağının altını çizdi.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını5 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını1 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü










