Zelenskiy 70 milyar euro istedi, AB liderleri seçenekleri erteledi

Avrupa Birliği’nde Ukrayna’ya verilecek 70 milyar euroluk yeni kredi ile 2028-2034 bütçesine yönelik müzakereler üye ülkeler arasındaki anlaşmazlığı derinleştirdi. Almanya, İsveç ve Hollanda yeni finansmanı desteklerken, aralarında Macaristan ve Slovakya’nın bulunduğu ülkeler hem bütçe kesintilerine hem de yeni kredi yükümlülüğüne karşı çıkıyor.

Avrupa Birliği (AB) içinde, Ukrayna’ya 70 milyar euroluk ek finansman sağlanması ve birliğin 2028-2034 yıllarını kapsayan yedi yıllık yeni bütçesinin (Çok Yıllı Mali Çerçeve – MFF) onaylanması süreçlerinde görüş ayrılıkları derinleşiyor.

Rapporteur sitesine konuşan diplomatlar, konuyu “Ukrayna ile MFF arasında büyük bir mücadele yaklaşıyor” sözleriyle tanımlarken, söz konusu iki başlığın birlik içindeki temel anlaşmazlık alanları haline geleceğini belirtiyor.

Kiev’in en büyük mali destekçileri konumundaki Almanya, İsveç ve Hollanda, birlik bütçesindeki harcama kesintilerine karşı çıkan ancak Ukrayna’ya yönelik yeni kredinin finansmanına katılmayı reddeden ülkelere yönelik baskıyı artırıyor.

Diğer taraftan aralarında Macaristan, Slovakya, Çekya ve Bulgaristan’ın da bulunduğu 17 üye devlet, bölgesel kalkınma ile tarım sübvansiyonlarının kesintiye uğramadan korunmasını talep ediyor.

Bu gruptaki Macaristan, Slovakya, Çekya ve Bulgaristan, Ukrayna için açılacak yeni bir kredinin mali yükümlülüğünü üstlenmeyi kesin bir dille reddediyor.

Finlandiya’nın Avrupa İşlerinden Sorumlu Bakanı Joakim Strand ise Rapporteur’a yaptığı açıklamada, Kiev’e verilen desteğin birlik bütçesi müzakerelerinden bağımsız yürütülmesi gerektiğini savundu.

Strand, “Çok yıllık AB bütçesini yıl sonuna kadar hatta mart ayı sonuna kadar uzlaştıramasak bile Ukrayna her halükarda desteğe ihtiyaç duyacak. Çok yıllık AB bütçesine ne olursa olsun Ukrayna’yı destekleme imkanını korumalıyız” dedi.

Avrupa Komisyonu, 2028-2034 dönemini kapsayacak şekilde yaklaşık 2 trilyon euroluk bir bütçe taslağı hazırlamıştı.

Politico’nun aktardığına göre taslak, savunma ve rekabet gücünün artırılması gibi yeni öncelikler lehine tarım ve bölgesel kalkınma fonlarından yüz milyarlarca euronun kaydırılmasını öngörüyor.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ekim ayındaki zirvede ülkesinin 2027 yılındaki askeri harcamalarının 155 milyar euroya ulaşacağını belirterek Avrupalı liderlerden 70 milyar euroluk ilave kaynak talep etmişti.

Politico’nun iki Avrupalı diplomata dayandırdığı bilgilere göre Avrupa Komisyonu ve birlik ülkeleri, Kiev’e finansman temin etmek için farklı seçenekler üzerinde duruyor.

Bu seçenekler arasında dondurulan Rus varlıklarının kullanılması, AB dışındaki müttefiklerden kaynak aktarılması, birlik bütçesinde kullanılmayan fonların devreye sokulması ve daha önce uzlaşılan 90 milyar euroluk borca ek yeni bir kredi tahsis edilmesi var.

İki günlük zirvenin sonunda AB liderleri sunulan finansman seçeneklerinin hiçbirini kabul etmedi. Ukrayna ve uzun vadeli bütçeye ilişkin temel kararların alınması kasım ve aralık aylarında yapılacak toplantılara ertelendi.

Avrupa Birliği Konseyi eylül ayında, 2024-2027 yıllarını kapsayan ve toplam hacmi 50 milyar euroya ulaşan Ukrayna Kolaylığı (Ukraine Facility) mekanizması çerçevesinde Kiev’e yaklaşık 3 milyar euroluk sekizinci düzenli ödemeyi onaylamıştı.

Avrupa Komisyonu, yolsuzlukla mücadele reformları kapsamındaki iki koşulun karşılanmaması nedeniyle Ukrayna’nın söz konusu programdan 680 milyon euroluk kaynağı kaybetme riskiyle karşı karşıya olduğu uyarısında bulunmuştu.