Asya
Japonya Başbakanı Kishida’nın ‘sefalet ayı’

Japonya’da Yokosuka Asya-Pasifik Çalışmaları Konseyi’nde hükümet ilişkileri özel danışmanı olan Michael MacArthur Bosack, The Japan Times’ta bu ayın Başbakan Fumio Kishida için “berbat bir ay” olduğunu yazdı.
Makaleye göre, Kishida, ekim ayına girerken, zaten düşüş eğiliminde olan kamuoyu onayı ve kendisine herhangi bir siyasi sermaye geri kazandıramayan bir Kabine değişikliği ile karşı karşıyaydı. İktidardaki Liberal Demokrat Parti’nin ara seçimlerde zayıf bir performans göstermesinden vergi planına yönelik eleştirilere, skandala yol açan bir istifaya ve parlamento zeminine taşan parti içi hoşnutsuzluğa kadar uzanan darbeler bu ay da gelmeye devam etti.
Tüm bunların birleşince Kishida yönetimini aşağı çekmeye devam ettiği kaydedilen yazıda, bu gelişmelerin yönetimin karar alma mekanizmasını etkileyeceği ve siyasi manzarada dalgalanma etkileri yaratacağı öngörülüyor.
Yerel seçimler
Bu ay Nagasaki ve Kochi vilayetlerindeki Japon seçmenler boş parlamento koltuklarını doldurmak için sandık başına gitti. LDP yöneticileri her iki yarışın da çekişmeli geçeceğinden şüpheleniyordu ve haklı çıktılar. LDP Nagasaki’de zafer kazanırken Kochi’de kaybetti.
Toplam 465 parlamento koltuğundan iki tanesinin kaybedilmesi genel seçimlerin habercisi sayılmasa da, bu durum Kishida’nın LDP’yi tüm koltuklar söz konusu olduğunda zafere taşıyabileceğine dair parti içi güveni sarstı. Erken seçim konusunda zaten temkinli davrananlar, LDP’nin Eylül 2024’te yapılacak bir sonraki parti başkanlığı seçimine kadar seçimin ertelenmesi gerektiği yönündeki görüşlerinde daha da sertleştiler.
Ekonomik sıralamada düşüş
Bu ayın başlarında Uluslararası Para Fonu, Japon ekonomisinin dünyada 4. sıraya gerileyeceğini öngören “Dünya Ekonomik Görünümü” raporunu yayınladı. Çin 2010 yılında Japonya’nın yerini 2. ekonomi olarak aldı ve tahminler doğru çıkarsa 1968’den bu yana ilk kez Almanya gayri safi yurtiçi hasılada Japonya’yı geride bırakmış olacak.
Bosack’a göre, Japonya’nın on yıllardır süren ekonomik durgunluğu bir sır olmasa da, bu projeksiyon bunun yüzleştirici kanıtlarını sunuyor ve bu durum “hem parti içi rakiplere hem de muhalefet partilerine LDP’nin uzun süredir devam eden ekonomik platformunu ve Kishida yönetiminin yakın vadeli mali önceliklerini hedef almaları için cephane sunuyor.”
Eleştirmenlerin muhtemelen bu verileri kullanarak Japonya’nın LDP’nin eskimiş politikaları ve Kishida’nın etkisizliği nedeniyle geri kaldığını iddia edeceklerini söyleyen Bosack, halkın yönetime olan güveni zaten azalmışken bunun karşı konulması zor bir söylem olduğunu vurguluyor.
Hararetli vergi tartışmaları
Mevcut parlamento oturumunda Kishida, ekonomiyi canlandırmak ve halktan biraz onay almak umuduyla bazı basit ekonomik teşvik paketlerini yürürlüğe koyma niyetinde olduğunun sinyallerini vermişti. Hatta bir erken seçime gitmek ve hükümetin tepesinde kendisine yeniden bir temel oluşturmak için kamuoyundaki sarsıntıdan yararlanabileceğine dair spekülasyonlar bile vardı.
Ancak bu teşvik paketini hayata geçirmek hiç de kolay olmadı. Kishida bu ay LDP’ye düşük gelirli hanelere mali yardımlarla eşleştirilmiş gelir vergisi indirimlerini takip etmesi için rehberlik etti, ancak bu politika aktörlerinin çoğunu tatmin etmedi. İktidardaki LDP-Komeito koalisyonu içindeki en güçlü eleştirmenler, artan tüketici fiyat endeksini ele almak için acil bir önlem sunmak üzere tüketim vergisinde bir indirimin gerekli olduğunu savunuyor. Diğer muhalifler ise iktidar koalisyonunun Japon ekonomisini yönetme konusundaki işlevsizliğine dikkat çekiyor.
Bu tartışmalar henüz sona ermiş değil. LDP’nin uygun ekonomik tedbirler üzerinde parti içi müzakerelerini tamamlaması ve daha sonra parlamentoya ulaşmadan önce Komeito ile koordine edilmesi gerekiyor. Bu arada yönetimin de devam eden parlamento oturumu sırasında tartışmalarla ilgili soruları yanıtlaması gerekiyor.
Ağır toplar konuşuyor
Bosack, yakın geçmişte ilk kez LDP’nin önde gelen bir üyesinin parlamentoda başbakanı eleştirdiğini yazdı: “Shinzo Abe’nin eski fraksiyonunu yöneten beş üyeli konseyden biri olan Hiroshige Seko, parlamentonun genel kurul oturumundaki zamanını Kishida’yı etkisiz liderlikten dolayı sorgulamak için kullandı. Başbakanın ekonomi politikalarına karşı çıktı ve söz ve eylemlerindeki zayıflığa işaret etti.”
LDP’nin o zamandan bu yana Seko’ya sözleri için özür dilemesi yönünde baskı yaptığı ancak kamuoyuna yansıyan bu hoşnutsuzluk gösterisinin asıl sorunun sadece bir belirtisi olduğu söyleniyor. Bosack’a göre, LDP içinde liderlik değişimine hazır olanlar var ve “Kishida’nın kararlılık yerine uzlaşma yoluyla parti birliğini koruma çabası onu kimseyi tatmin etmeyen çözümlerle baş başa bıraktı.”
Meclis Başkanı’nın dramı
Makalede, Meclis Başkanı ile ilgili sorunlar ise ‘dram’ diye nitelendiriliyor:
“Japonya’da meclis başkanlığı makamı yüksek profilli ancak büyük ölçüde törensel bir makamdır; dolayısıyla bu makama yeni birinin atanması basit ve dramatik olmamalıydı. Sorun şu ki, görevdeki Hiroyuki Hosoda’nın LDP için yararlı olmayan kendi bagajı vardı ve yerine gelen Fukushiro Nukaga bu ay eleştirileri gidermek için çok az şey yaptı.
Hosoda, kısa bir süre önce dağılan Birleşme Kilisesi ile olan ve ele alınmamış etkileşimleri nedeniyle zaten endişe konusuydu ve ayrıca yaşa bağlı sağlık endişeleri nedeniyle istifa etti. Ancak siyasetten tamamen çekilmek yerine yeniden seçilmek istediğini açıkladı. Bu durum Kishida için başka bir baş ağrısı yarattı çünkü yüksek profilli bir siyasi sorumluluğu yönetmeye devam etmesi gerekiyor.
Bu arada Nukaga, çok yaşlı bir meclis başkanına sahip olma konusundaki endişeleri gidermek için çok az şey yaptı; sonuçta Hosoda ile aynı yaşta. Dahası, meclis başkanı olarak ilk resmi icraatlarından birinde, parlamentonun toplanması sırasında konuşmasını içeren parşömeni geleneksel olarak açılış törenine başkanlık eden İmparator’a uzatarak benzeri görülmemiş bir usul hatası yaptı. Her ne kadar İmparator Naruhito bunu önemsememiş olsa da, olay medyada geniş yer buldu ve özellikle Hosoda’nın pek de nazik olmayan çıkışının ardından Nukaga’nın bu iş için yeterliliğine dair soruları davet eden uğursuz bir başlangıç oldu.”
Kabine değişikliği daha da kötüleşiyor
Geçtiğimiz ay gerçekleşen kabine değişikliği Kishida’ya anketlerde herhangi bir destek sağlamadı, bunun yerine LDP’nin parti içi siyasetinin bir başka ürünü olduğu yönünde eleştirilere davetiye çıkardı. Kabine düzeyinde yapılan atamalar, kadın atama sayısında rekor kırdığı için ilk etapta övgü toplasa da, alt kabine düzeyindeki onlarca pozisyonda hiç kadın bulunmaması hem yerel hem de uluslararası kaynaklardan eleştiri aldı.
Bosack, kabineye ilişkin algıların, yönetimin kabine değişikliği sonrası ilk istifasının ardından daha da kötüleşmesinin muhtemel olduğu görüşünde. Parlamentoda eğitim bakan yardımcısı olarak görev yapan Taro Yamada, kendisinden otuz yaş küçük bir kadınla evlilik dışı ilişki yaşadığının ortaya çıkmasının ardından istifa etmişti. Basında yeni atanan yetkili hakkında “skandal niteliğinde ifşaatlar” yayınlanmasının ardından Yamada bakan yardımcılığından istifa etmişti.
Bundan sonra ne olacak?
Kishida’nın bu noktada yasama ile ilgili ana görevi ekonomik teşvik paketini hayata geçirmek. Bosack’a göre, son dönemde yaşanan sıkıntılar göz önüne alındığında, Kishida’nın ya da iktidar koalisyonunun bu noktada başka bir şeyle uğraşmak istemesi pek olası değil:
“O halde hedef kasım sonu ya da aralık başında parlamento oturumunu tamamlamak. Bu sayede Kishida, Japonya ile bölgesel örgüt arasındaki ilişkilerin 50. yıldönümünü anmak üzere ASEAN liderlerini ağırlayacağı 16-19 Aralık tarihleri arasındaki üç günlük etkinlikle odağını yeniden küresel diplomasiye kaydırma şansı bulacak. Zaten plan da bu gibi görünüyor. Kishida’nın daha fazla darbe almadan o noktaya varıp varamayacağı ise bambaşka bir konu.”
Asya
Japonya, petrol stoklarını yönetmek için “Asya IEA’sı” önerdi

Japonya, stratejik petrol rezervlerini yönetmek ve bölgeyi savaş veya iklim değişikliğinden kaynaklanan enerji şoklarına karşı korumak amacıyla Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) “Asya versiyonunun” kurulmasını önerdi.
Başbakan Sanae Takaiçi salı günü, 1973 petrol piyasası şokuna yanıt olarak kurulan ve merkezi Paris’te bulunan kuruluşa benzer bir şekilde, acil durum stoklarından yapılacak dağıtımları denetleyecek bölgesel bir görev gücünün oluşturulmasını önerdi.
Takaiçi, Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi’nin (KYG) Japon versiyonu olan Asya Sıfır Emisyon Topluluğu’nun (AZEC) Filipinler’de düzenlenen toplantısında, “Asya Petrol Güvenliği Görev Gücü” olarak adlandırılacak bu yeni yapıyı “IEA’nın Asya versiyonuna eşdeğer” olarak gördüklerini belirtti.
Ayrıca, Japonya’daki atıl petrol tanklarının Asya’nın geri kalanı için ham petrol stoklarını depolamak üzere kullanılmasını öngören paralel bir plan da önerdi.
IEA, Japon hükümetine bölgesel bir sistem için bir çerçeve konusunda danışmanlık yapıyor ve Tokyo’da yeni bir ofis açmayı planlıyor.
Bu öneriler, petrol şokundan özellikle ağır bir darbe alan Güneydoğu Asya genelinde petrol stoklarını artırmayı amaçlıyor.
Japonya, Şubat ayında ABD ve İsrail’in İran’a saldırısından önce 250 günlük petrol tüketimine denk gelen bir stok bulunduruyordu.
Fakat petrol türevli nafta ve plastikler konusunda Güneydoğu Asya’ya bağımlı olması, Japon üreticilerin renkli mürekkepten cerrahi eldivenlere kadar çeşitli ürünlerde kıtlıkla karşı karşıya kalmasına neden oldu.
Takaiçi, Orta Doğulu petrol şirketlerinin tedarikte önemli bir rol oynayacağına işaret ederek, planın Körfez ülkelerinin küresel pazarlara erişim için Hürmüz Boğazı’na olan bağımlılığını azaltarak “bu ülkelerin iktisadi ve enerji direncini artırmayı” amaçladığını söyledi.
Danışmanlık şirketi Energy Aspects’in kurucu ortağı Amrita Sen, “Bu, Orta Doğu için varoluşsal bir mesele. Tüketicilerinin bulunduğu yerlerde depolama alanlarına sahip olmaları gerekiyor. Bu [kesintinin] bir daha yaşanmamasını sağlamak istiyorlar,” dedi.
Japonya, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Kuveyt ile halihazırda ortak stoklama anlaşmalarına sahip.
Bu anlaşmalar kapsamında, acil durumlarda öncelikli erişim hakkı karşılığında petrol depolama tankları kiralanıyor.
Takaiçi, Japonya’nın fazla depolama kapasitesinin, Filipinler’in ısrarla savunduğu ortak bir Güneydoğu Asya stokunu destekleyebileceğini ve bunun Manila’ya altyapı inşa etme maliyetinden tasarruf sağlayacağını belirtti.
Neredeyse tüm petrol ihtiyacını Orta Doğu’dan temin eden Filipinler’deki yetkililer, Singapur, Endonezya ve Malezya’nın bu öneri kapsamında petrol stoklarını sürdürmeyi kabul ettiğini ve BAE’nin de katılım konusunda ilgi gösterdiğini söylüyor.
Filipinler Cumhurbaşkanı Ferdinand Marcos Jr salı günü yaptığı açıklamada, Manila’nın stratejik petrol rezervlerini oluşturmakta olduğunu, “fakat stoklamanın yeterli olmadığını” belirtti.
Manila’da düzenlenen Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) liderler zirvesinin yan etkinliği olarak gerçekleştirilen AZEC toplantısında, “Sürdürülebilir ve kalıcı enerji güvenliği, petrol tüketen ve üreten ülkelerin uyumlu bir şekilde hareket etmesini gerektirir,” dedi.
Japonya Ekonomi Bakanlığı tarafından kurulan ve Cakarta merkezli bir düşünce kuruluşu olan ASEAN ve Doğu Asya Ekonomik Araştırma Enstitüsü’nün yaptığı bir araştırmaya göre, Güneydoğu Asya’nın elindeki petrol stoklarının 30 günlük tüketime denk geldiği tahmin ediliyor; oysa IEA, 90 günlük net ithalat miktarına eşdeğer bir stok tutulmasını tavsiye ediyor.
Enstitü, ASEAN’ın 11 üye ülkesinde 60 günlük ek stok biriktirmenin yıllık maliyetinin yaklaşık 2,2 milyar dolar olacağını tahmin etti ve ulusal stoklar, ithalatçı-ihracatçı ortak stokları ile “biletleme” sistemi aracılığıyla yönetilen uluslararası depolamadan oluşan karma bir sistem önerdi.
Japonya ve Güney Kore, IEA’nın Asya’daki tek üyeleri. IEA, 90 günlük net ithalata eşdeğer rezervlere sahip olan ve rezerv verilerini paylaşmaya istekli olan OECD ülkelerine açık.
Asya
Moğolistan Cumhurbaşkanı Khurelsukh yolsuzluk iddiaları sonrası istifa etti

Moğolistan Cumhurbaşkanı Ukhnaagiin Khurelsukh, bir demiryolu ihalesinden maddi çıkar sağladığı iddialarının ardından istifa ettiğini duyurdu. Tavan Tolgoi ile Gashuunsukhait arasındaki hattın gizli ihalesinde siyasetçilerin 110 milyon dolar rüşvet aldığı öne sürülürken, soruşturmada 286 milyar tugriklik avans transferi tespit edildi.
Moğolistan Cumhurbaşkanı Ukhnaagiin Khurelsukh, devlet demiryolu projesinden maddi çıkar sağladığı yönündeki iddiaların ardından istifa ettiğini açıkladı.
Associated Press haber ajansının aktardığına göre Khurelsukh, yürütülen soruşturmada işbirliği yapacağını belirtti.
İddialar, Tavan Tolgoi ile Gashuunsukhait arasındaki demiryolu hattının inşası için düzenlenen ve gizlilik kararı alınan ihaleye dayanıyor.
Mongolia Daily gazetesinin haberine göre Bodi Group şirketinin kazandığı ihalede siyasetçilerin toplam 110 milyon dolar rüşvet aldığı öne sürülüyor.
Muhalefet mecliste araştırma komisyonu istedi
Parlamentodaki muhalefet partileri, soruşturmanın yürütülebilmesi için 16 Kasım’da Cumhurbaşkanı ve iddialarda adı geçen diğer yetkililerin istifasını talep etmişti.
Demokratik Parti milletvekilleri, konunun incelenmesi amacıyla geçici bir meclis araştırma komisyonu kurulmasını önerdi.
42 milletvekilinin desteklediği girişimde, Moğolistan Ulusal Güvenlik Konseyi’nin 2019 yılından bu yana yayımladığı tüm tavsiyelerin gizliliğinin kaldırılması da istendi.
Söz konusu talebin 19 ve 20 Kasım’da yapılacak meclis genel kurul oturumlarında ele alınması planlanıyor.
Eski belediye başkanı Cumhurbaşkanını suçlamıştı
Habere göre eski Ulan Batur Belediye Başkanı Khishgeegiin Nyambaatar, birkaç gün önce katıldığı bir yayında rüşvet alanlar arasında Cumhurbaşkanı Khurelsukh’un da yer aldığını öne sürmüştü.
Moğolistan yolsuzlukla mücadele kurumu, 110 milyon dolarlık nakit ödemeye dair herhangi bir kanıta rastlamadığını bildirdi.
Kurum yetkilileri, soruşturma kapsamında 286 milyar tugrik tutarında avans ödemesi transferlerinin tespit edildiğini açıkladı.
Başbakan Yardımcısı Nyamtaishiryn Nomtoibayar ise bu ödemelerin kömür alım anlaşmalarıyla ilgili olduğunu savundu.
Asya
IEA: Çin’in güneş enerjisi tedarik zincirinin %90’undan fazlası zarar bildiriyor

Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) son raporuna göre, Çin’in önde gelen güneş enerjisi fotovoltaik (PV) üreticilerinin %90’ından fazlası net zarar bildiriyor.
IEA, Renewables 2026 (Yenilenebilirler 2026) başlıklı raporunda yenilenebilir enerji üretim tedarik zincirlerini ele alan bir bölümde, 2025 seviyelerine kıyasla şu anda %10-30 oranında artan güneş modülü fiyatlarının, Çin güneş enerjisi üretim sektöründe kârlılığı yeniden tesis etmek için yeterli olmadığını savunuyor.
Rapora göre, Çin’in önde gelen güneş enerjisi üreticileri ve polisilikon üreticilerinin kümülatif net zararı, 2024’teki yaklaşık 4,4 milyar dolardan geçen yıl neredeyse 5,5 milyar dolara yükseldi.
Ayrıca 2024’ten bu yana 70’in üzerinde şirket iflas veya tasfiye başvurusunda bulundu.
Raporda bunun yanı sıra, 2026’nın ilk üç çeyreği boyunca net kâr marjlarının negatif seyretmesine rağmen, zararların istikrar kazanmaya başladığına dair işaretler olduğu belirtiliyor.
Raporda, “Son çeyreklerde, analiz edilen şirketlerin ortadaki %50’si -%5 ile -%15 arasında net kâr marjı bildirdi; bu aralık, 2024’te kaydedilen %0 ile -%30 arasındaki aralıktan daha dar,” denilirken, iyileşmelerin enerji depolama sistemi entegrasyonu gibi daha yüksek marjlı iş segmentlerine çeşitlendirme yapan şirketlerde yoğunlaştığı da ekleniyor.
Devam eden konsolidasyona rağmen, IEA raporu, güneş enerjisi tedarik zincirlerinin 2031 yılına kadar, özellikle polisilikon ve levha (wafer) üretiminde, Çin’de yüksek düzeyde yoğunlaşmaya devam edeceğini öngörüyor.
Ajans, konsolidasyon aşamasının bilançoları daha sağlam, üretim kapasitesi daha kaliteli ve teknoloji portföyleri daha rekabetçi olan üreticilerin lehine işleyeceğini ve bunun da daha zayıf üreticilerin piyasadan çekilmesini veya devralınmasını hızlandıracağını öngörüyor.
Rapor, konsolidasyonun etkisinin tedarik zinciri genelinde farklılık göstereceğini ve Çin’deki fazla üretim kapasitesinin çoğunluğunu şu anda oluşturan hammadde tedarik aşamalarının daha fazla uyum sağlaması gerekeceğini öngörüyor.
Rapora göre, Çin dışında, belirli güneş enerjisi üreticileri, devam eden küresel üretim kapasitesi fazlasına rağmen kârlı kalmayı başarıyor.
IEA, bu üreticiler için medyan net kâr marjlarının 2023 yılından bu yana genel olarak %10-15 aralığında istikrarlı kaldığını ve kârlılıklarının temelinde teknolojik farklılaşma, yerelleştirme stratejileri ve korunan pazarlara erişimin yattığını açıklıyor.
Raporda ayrıca, Çin dışında, özellikle Hindistan’da güneş enerjisi üretim merkezlerinin ortaya çıktığına dikkat çekiliyor.
IEA, bu merkezlerin öncelikle hücre ve modüllere odaklandığını belirtiyor çünkü bu segmentler, üretim sürecinin baş aşamalarında daha az polisilikon ve levha üretimi gerektiriyor.
Raporda şunlar yazıyor:
“Ticaret engelleri ve sanayi politikaları da yeni üretim kapasitelerinin yerleştirilmesini giderek daha fazla etkiliyor. Fakat mevcut düşük fiyat ortamında, yeni üreticilerin hedef pazarlarında teknolojik farklılaşma, politika desteği, yerel içerik avantajları veya güçlü iç talep gibi net rekabet avantajlarına ihtiyacı var.”
IEA’nın tahminlerine göre, mevcut iflas hızının devam ettiği ve önemli yeni yatırımların yapılmadığı bir senaryoda, küresel polisilikon üretim kapasitesi 2031 yılına kadar %45’e varan oranda daralabilir.
Piyasa koşulları iyileşir ve yatırım faaliyetleri yeniden başlarsa, bu azalma yaklaşık %15 ile sınırlı kalabilir.
Levha üretiminde de önümüzdeki yıllarda bir konsolidasyon yaşanması bekleniyor; piyasa koşullarına bağlı olarak 2031 yılına kadar kapasitenin tahmini %10-35 oranında azalacağı öngörülüyor.
Güneş pili ve modül üretim kapasitesinin ise %5-15 oranında düşeceği tahmin ediliyor.
IEA’nın raporunda ayrıca, güneş enerjisi üretim şirketlerinin giderek komşu büyüme pazarlarına, özellikle de batarya depolama sektörüne yönelme eğiliminin devam ettiği belirtiliyor.
Raporda, bu değişimin potansiyel olarak daha yüksek kâr marjlarına sahip, daha hızlı büyüyen bir segmente erişim imkânı sunduğu belirtilse de, “genişlemenin talebi yeniden aşması durumunda güneş enerjisi sektöründeki kapasite fazlası dinamiklerinin batarya tedarik zincirine aktarılma riski” olduğu konusunda da uyarıda bulunuluyor.
Amerika2 hafta önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Asya2 hafta önceRusya’nın ‘Doğu’ya yönelişi’ hız kazanıyor: Putin, Çin sınırında yeni demiryolu hattını onayladı
Asya2 hafta önceBangladeş’te konfeksiyon işçilerinin isyanı sürüyor
Asya2 hafta önceKazakistan, Drujba hattı üzerinden petrol sevkiyatını yeniden başlatmak istiyor
Dünya Basını2 hafta önceŞam’da bir okul: Modern Suriye tarihi silinirken
Dünya Basını2 hafta önceSırp Profesör Simić: Sandıktan çıkan irade Batı blokuna yöneliş değil
Görüş1 hafta önceEl koy, sil, inkâr et: İsrail’in kendi kayıtlarıyla savaşı, Mavi Marmara’dan Gazze’ye – 2
Ortadoğu2 hafta önceHaredi müttefiklerinden Netanyahu’ya destek gelmedi












