Diplomasi
Modi, Washington’u petrol ve doğalgazda “bir numaralı tedarikçi” haline getirecek

ABD Başkanı Donald Trump perşembe günü yaptığı açıklamada Hindistan Başbakanı Narendra Modi’nin kendisine gümrük vergilerinin hafifletilmesi, daha fazla ABD petrolü, gazı ve savaş uçağı satın alınması ve ticaret konusundaki anlaşmazlığı henüz sona erdirmeyen potansiyel imtiyazlar hakkında konuşmayı teklif ettiğini söyledi.
Bu teklif iki liderin Beyaz Saray’daki görüşmelerinde, Trump’ın Hindistan’daki Amerikan işletmelerinin içinde bulunduğu ortamı eleştirmesinden ve ABD’nin ithalatına vergi koyan her ülkeye karşılıklı gümrük vergisi uygulanmasını öngören bir yol haritası açıklamasından birkaç saat sonra ortaya çıktı.
Trump, “Başbakan Modi kısa bir süre önce Hindistan’ın, Hindistan pazarına erişimimizi kısıtlayan haksız ve çok güçlü gümrük vergilerinde indirime gittiğini açıkladı. Ve bunun gerçekten büyük bir sorun olduğunu söylemeliyim” dedi.
Liderler ticari kaygıları giderecek bir anlaşma için çalışma konusunda mutabık kaldılar. Hindistan Dışişleri Bakanı Vikram Misri toplantı sonrasında yaptığı açıklamada böyle bir anlaşmanın önümüzdeki yedi ay içinde yapılabileceğini söyledi. Trump yönetiminden üst düzey bir yetkili de bu yıl içinde bir anlaşmaya varılabileceğini söyledi.
Trump, Modi ile düzenlediği ortak basın toplantısında liderlerin anlaşmalarından bazılarının hedefe yönelik olduğunu söyledi: Hindistan, savaş uçakları da dahil olmak üzere ABD savunma teçhizatı alımlarını “milyarlarca dolar” artırmak istiyor ve Washington’u petrol ve doğalgazda “bir numaralı tedarikçi” haline getirebilir.
Modi de Delhi’nin 2030 yılına kadar Washington ile ticaretini iki katına çıkarmak istediğini söyledi. Liderler tarafından da ele alınan nükleer enerji konusunda uzun zamandır planlanan işbirliği, devam eden yasal zorluklarla karşı karşıya .
Trump, “Hindistan’a nihayetinde F-35 hayalet savaş uçakları sağlamanın yolunu da açıyoruz” dedi.
Hintli yetkili Misri daha sonra F-35 anlaşmasının bu noktada bir teklif olduğunu ve resmi bir sürecin devam etmediğini söyledi. Beyaz Saray herhangi bir anlaşmaya ilişkin yorum talebine yanıt vermedi.
Trump’ın ilk döneminde Modi ile sıcak bir ilişkisi olmasına rağmen, prşembe günü yine Hindistan’ın gümrük vergilerinin “çok yüksek” olduğunu söyledi ve daha önce çelik ve alüminyuma uyguladığı vergilerin metal üreticisi Hindistan’ı özellikle sert bir şekilde etkilemesine rağmen bunları karşılama sözü verdi.
Trump basın toplantısında “Hindistan ile karşılıklı olarak hareket ediyoruz” dedi ve ekledi: “Hindistan ne talep ederse biz de onu talep ediyoruz.”
Modi diğer yandan Hindistan’ın çıkarlarını koruma sözü verdi.
Oval Ofis’te Trump’ın yanında oturan Modi, “Çok takdir ettiğim ve Başkan Trump’tan öğrendiğim bir şey var ki o da ulusal çıkarları en üstte tutması,” dedi. “Ben de onun gibi Hindistan’ın ulusal çıkarlarını her şeyin üstünde tutuyorum” diye vurguladı.
Birbirlerini öven iki lider, Çin ile rekabete üstü kapalı bir gönderme yaparak Hint Pasifik bölgesinde güvenlik işbirliğini derinleştirme ve yapay zeka gibi teknolojilerde ortak üretime başlama konusunda anlaştı.
Hediye
Görüşmeden önce Hindistan’ın attığı adımlar sorulduğunda bir kaynak bunu Trump için ticari gerilimi düşürmek üzere tasarlanmış bir “hediye” olarak nitelendirdi. Trump’ın bir yardımcısı Başkan’ın Hindistan’a savunma ve enerji satışlarının ABD’nin ticaret açığını azaltacağını düşündüğünü söyledi.
Kasım ayında ABD Adalet Bakanlığı tarafından rüşvet iddiasıyla suçlanan milyarder Gautam Adani ‘nin durumunun görüşmelerde gündeme gelip gelmediği net değil. Adani, Modi’nin batı eyaleti Gujarat’tan geliyor ve Adani Grubu dünya çapında birçok önemli altyapı projesi yürütüyor.
Muhalifler ve eleştirmenler sık sık Adani’nin limandan enerjiye uzanan imparatorluğunun hızlı yükselişinin kısmen Modi’nin BJP’si ve müttefikleri tarafından yönetilen yönetimlerle yakın ilişkilerinden ve onlardan gördüğü olumlu muameleden kaynaklandığını iddia ediyor. İkili defalarca uygunsuzluğu reddetti.
Perşembe günü bir muhabirin Trump ile Adani konusunu görüşüp görüşmediğine ilişkin sorusuna sinirlenen Modi, ülkelerin bu tür konuları görüşmek üzere bir araya gelmediğini söyledi.
Tarife gündemi baskın
Bir düşünce kuruluşu olan Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nin Hindistan programı başkanı Richard Rossow, Reuters’a, tarifelerin iki ülke ilişkilerine hakim olmaya devam edeceğini söyledi.
“Bu bir boks maçı olacak” dedi. “Hindistan birkaç darbe almaya hazır ama bunun da bir sınırı var” diye ekledi.
ABD’nin Hindistan ile 45,6 milyar dolar ticaret açığı var. Dünya Ticaret Örgütü verilerine göre ABD’nin ticaret ağırlıklı ortalama gümrük vergisi oranı yaklaşık %2,2 iken Hindistan’ınki %12.
Trump izinsiz göç konusunda Hindistan’dan daha fazla yardım istiyor. Hindistan, teknoloji endüstrisinde çalışma vizesiyle çalışan çok sayıda kişi ve ABD’de yasadışı olarak bulunan diğerleri de dahil olmak üzere, ABD’ye gelen göçmenlerin önemli bir kaynağı.
Trump, ABD’nin 2008 yılında Hindistan’ın finans başkenti Mumbai’de meydana gelen ve 160’tan fazla kişinin öldüğü aşırılık yanlısı saldırılarla ilgili bir şüphelinin iadesini onayladığını söyledi.
Elon Musk görüşmesi ve Çin gündemi
Modi perşembe günü Elon Musk ile başbakanın Beyaz Saray’ın karşısında kaldığı Blair House’da bir araya geldi. Musk, Trump’ın önemli bir müttefiki ve Starlink şirketinin Güney Asya pazarına girme teklifi gündeme gelebilir.
Hindistan, Trump’ın yönetimindeki pek çok kişinin ABD’nin en büyük rakibi olarak gördüğü Çin’i engelleme stratejisi açısından kritik önem taşıyabilir. Hindistan, komşusu Çin’in askeri yığınağına karşı temkinli ve aynı pazarların çoğu için rekabet ediyor.
ABD-Hindistan Stratejik Ortaklık Forumu lobi grubu başkanı Mukesh Aghi’ye göre Modi, Trump’ın Çin ile Hindistan’ı dışlayan bir anlaşma yapmasından da endişe ediyor.
Trump perşembe günü yaptığı açıklamada Hindistan-Çin sınırındaki çatışmaların çözümüne yardımcı olmayı umduğunu söyledi.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi4 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını2 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü










