Rusya
ABD’nin adımları Rusya’yı harekete geçirdi: Füze moratoryumunun sona ermesi ne anlama geliyor?

Rusya, ABD’nin Avrupa ve Asya-Pasifik’teki füze konuşlandırmalarını gerekçe göstererek 2019’dan bu yana uyguladığı orta ve kısa menzilli füze moratoryumunu sonlandırdığını duyurdu. Kremlin, artık hiçbir kısıtlamaları kalmadığını belirtirken, uzmanlar bu adımın Avrupa’da Soğuk Savaş dönemini andıran yeni bir gerilim dalgasını tetikleyeceği uyarısında bulunuyor.
Rusya, 2019’dan bu yana sürdürdüğü orta ve kısa menzilli füzelerin (RSMD) konuşlandırılmasına ilişkin tek taraflı moratoryumdan vazgeçtiğini duyurdu.
Rusya Dışişleri Bakanlığından 4 Ağustos’ta yapılan açıklamada, bu kararın Batı’nın adımlarına karşılık olarak alındığı belirtildi. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov ise dün yaptığı açıklamada, “Rusya’nın bu konuda artık hiçbir kısıtlaması kalmadı. Rusya artık kendini herhangi bir şeyle sınırlı görmüyor. Bu, Rusya’nın gerektiğinde ilgili adımları atma hakkını kendinde gördüğü anlamına geliyor,” ifadelerini kullandı.
Moskova, 2019’da Orta ve Kısa Menzilli Füzeler Anlaşması’nın (INF) sona ermesinin ardından tek taraflı moratoryum ilan etmiş ve başta ABD olmak üzere NATO üyelerine de benzer kısıtlamaları uygulama çağrısında bulunmuştu.
Ancak NATO, Rusya’nın 9M729 füzesini konuşlandırarak anlaşmayı zaten ihlal ettiğini öne sürerek bu teklifi “güvenilmez” olarak nitelendirmişti.
Moskova’yı harekete geçiren adımlar
Rusya Dışişleri Bakanlığı, moratoryumdan vazgeçme kararını Batılı ülkelerin attığı somut adımlara dayandırdı. Bakanlığın açıklamasında, “ABD ve müttefikleri, Amerikan yapımı karada konuşlu RSMD’leri çeşitli bölgelere yerleştirme planlarını açıkça belirtmekle kalmadı, aynı zamanda niyetlerini hayata geçirme konusunda önemli ilerleme kaydetti,” denildi.
Moskova’nın kararını gerekçelendirdiği adımlar şunlar:
— Yeni füzelerin geliştirilmesi: ABD, çeşitli orta ve kısa menzilli füzeler geliştiriyor, testlerini tamamlıyor ve bazılarının seri üretimine başlamış durumda.
— Altyapı hazırlığı: Pentagon, RSMD’lerin ileri düzeyde konuşlandırılması ve kullanılması için yurt dışında özel birlikler konuşlandırıyor ve altyapı hazırlıyor.
— Tatbikatlarda kullanım: ABD, müttefikleriyle düzenlediği tatbikatlarda bu sistemleri giderek daha sık kullanıyor. Örneğin, 2023’te Danimarka’nın Bornholm Adası’ndaki tatbikatta RSMD fırlatma kabiliyetine sahip Mk70 lançerleri kullanıldı. 2024’te ise Filipinler’e Mk41 lançerlerini içeren Typhon füze sistemleri sevk edildi.
— Almanya ile anlaşma: Temmuz 2024’te ABD ve Almanya, Washington’un 2026’dan itibaren Almanya’da uzun menzilli silahları geçici olarak, gelecekte ise kalıcı olarak konuşlandırması konusunda anlaştı.
Bakanlık, ABD’nin M142 HIMARS ve M270 MLRS gibi sistemleri de orta ve kısa menzilli füze lançeri olarak gördüğünü ve bu silahların Ukrayna da dahil olmak üzere müttefiklere önemli miktarda sevk edildiğini vurguladı.
Açıklamada, “Kolektif Batı’nın bu adımları, Rusya’ya komşu bölgelerde istikrarı bozan ve ülkemizin güvenliğine yönelik stratejik düzeyde doğrudan tehdit oluşturan füze potansiyelleri yaratmaktadır,” denildi.
“Soğuk Savaş benzeri kriz kapıda”
Rus uzmanlar, Moskova’nın kararının Avrupa’da gerilimi tırmandıracağı konusunda hemfikir. Rusya Bilimler Akademisi Dünya Ekonomisi ve Uluslararası İlişkiler Enstitüsünden (IMEMO) Sergey Oznobişçev, RBK gazetesine yaptığı değerlendirmede, “Bu durum, 1970’lerin sonlarında Avrupa’ya orta ve kısa menzilli füzelerin konuşlandırıldığı krizin yeni bir düzeyde tekrarına yol açacaktır,” dedi.
Oznobişçev, “Her iki tarafın da misilleme yaptığını düşündüğü bu karşılıklı önlemler sistemi, Soğuk Savaş döneminin bir özelliğidir. Şu anda gerilimin tırmandığı bir aşamadayız,” diye konuştu.
IMEMO’dan bir diğer uzman İlya Kramnik ise ABD’nin Avrupa’da fiilen RSMD konuşlandırdığını ve Rusya’nın buna cevapsız kalmayacağının aşikâr olduğunu belirtti. Kramnik’e göre bu karar, Rusya’nın muhtemelen “Oreşnik” hipersonik füze sistemini ve 9M729 seyir füzesini Avrupa’daki topraklarında konuşlandıracağı anlamına geliyor.
Uzman, “Kaliningrad Oblastı üç taraftan NATO ülkeleriyle çevrili ve savunmasız. Bu nedenle oraya büyük güçler yığmak tedbirsiz bir karar olur. Elbette orada da bir şeyler olacaktır ama Leningrad, Pskov ve Smolensk gibi diğer batı bölgelerinin de ilgili birlikleri alacağını ve kesinlikle Belarus topraklarında da bir şeyler ortaya çıkacağını düşünüyorum,” değerlendirmesinde bulundu.
Trump, Ukrayna’ya Moskova’yı vurma kabiliyetine sahip füzeler gönderecek
Anlaşmanın çöküşü ve moratoryumun başlangıcı
SSCB lideri Mihail Gorbaçov ve ABD Başkanı Ronald Reagan tarafından 1987’de imzalanan RSMD Anlaşması, menzili 500 ila 5 bin 500 kilometre arasında olan karada konuşlu balistik ve seyir füzelerinin imhasını öngörüyordu. Anlaşma, deniz ve hava bazlı füzeleri kapsamıyordu.
2018’de dönemin ABD Başkanı Donald Trump, Rusya’yı 9M729 (NATO kodu: SSC-8) füzesini test ederek anlaşmayı ihlal etmekle suçladı ve ülkesini anlaşmadan çekme niyetini açıkladı.
Çekilme süreci Şubat 2019’da başladı ve Rusya da buna karşılık verdi. Anlaşma, 2 Ağustos 2019’da resmen sona erdi.
Bu gelişmenin ardından Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ABD’nin Avrupa’da benzer füzeleri konuşlandırmadığı sürece moratoryuma bağlı kalacaklarını açıklamıştı.
Hatta Putin, iyi niyet göstergesi olarak, ABD’nin Avrupa’daki Aegis Ashore füze savunma sistemlerinin ve Rusya’nın Kaliningrad’daki 9M729 füzelerinin karşılıklı denetlenmesini teklif etmişti. Fakat bu teklifler Batı’da karşılık bulmadı.
Rusya
Rusya’nın buğday ihracatı temmuzda yüzde 17,7 geriledi

Rusya’nın buğday ihracatı 2026 yılının temmuz ayında yıllık bazda yüzde 17,7 azalarak 1,8 milyon tona geriledi. Rusya Tahıl Birliği, sevkiyattaki düşüşün ana nedeni olarak Azak ve Karadeniz bölgesindeki gergin durumu gösterdi. Birlik, Karadeniz’deki gemi ve liman altyapısına yönelik saldırıların tahıl tedarikinde kesintilere yol açabileceğini bildirdi.
Rusya, 2026 yılının temmuz ayında buğday ihracatını geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 17,7 azaltarak 1,8 milyon tona düşürdü.
Önceki yılın aynı döneminde bu miktar yaklaşık 2,2 milyon ton seviyesindeydi.
Rusya Tahıl Birliği Analiz ve İzleme Departmanı Direktörü Elena Tyurina’nın İnterfaks ajansına açıkladığı verilere göre Rusya ay boyunca ana tahıl ürünlerinin toplam ihracatını da geçen yılın temmuz ayındaki 3,248 milyon ton seviyesinden yüzde 37,6 düşürerek 2,026 milyon tona geriletti.
Günlük sevkiyat miktarı ise önceki yılın aynı dönemindeki 104 bin 800 tondan 65 bin 400 tona düştü.
Tyurina, göstergelerdeki düşüşün ana nedeni olarak Azak ve Karadeniz bölgesindeki gergin durumu işaret etti.
Ayın üçüncü on günlük diliminde sevkiyatlar 2025’in temmuz ayının aynı dönemine kıyasla yüzde 61,3 azalarak 685 bin tona geriledi. Tyurina, bu dönemde buğday sevkiyatının da yüzde 55,5 düşüşle 646 bin 500 tona indiğini belirtti.
Mısır ihracatı geçen yılki 521 bin 400 ton seviyesinden 146 bin 300 tona, arpa ihracatı ise 567 bin ton seviyesinden 101 bin 400 tona geriledi. Buğday ihraç eden şirket sayısı geçen yılın aynı dönemindeki 36 firmadan 20’ye düştü.
Önceki yıl 27 ülkeye buğday gönderen Rusya, bu yıl sevkiyatı 23 ülkeyle sınırlı tuttu. En büyük alıcı konumunu sürdüren Mısır’a yapılan teslimatlar yüzde 31,7 azalarak 344 bin tona geriledi.
Buna karşın Kenya’ya yapılan buğday ihracatı yaklaşık 1,8 kat artarak 194 bin 500 tona, Sudan’a yapılan ihracat ise yüzde 31 artışla 177 bin tona yükseldi. Tanzania, Nijerya, Libya ve Birleşik Arap Emirlikleri’ne yapılan teslimatlarda da artış kaydedildi.
Birlik verilerine göre, geçen yıl 38 limandan tahıl çıkışı yapılırken bu yıl temmuz ayında sevkiyat 21 liman üzerinden gerçekleştirildi.
Ana liman niteliğini koruyan Novorossiysk üzerinden yapılan işlem hacmi yüzde 23,7 azalarak 1 milyon tonun biraz üzerinde kaldı.
1 Ağustos itibarıyla Rus buğdayının Novorossiysk teslimli (FOB) ton fiyatı 232 dolar seviyesinde gerçekleşti.
Aynı dönemde Avrupa buğdayının ton fiyatı 267 dolara, ABD buğdayının ton fiyatı ise 272 dolara yükseldi.
Rusya Tahıl İhracatçıları ve Üreticileri Birliği, 31 Temmuz’da Reuters’a yaptığı açıklamada, mevcut sezonda Rus buğday teslimatlarındaki düşüşün küresel buğday ticaretinin yüzde 15’ine karşılık gelen 30 ila 35 milyon ton seviyesinde gerçekleşebileceğini bildirdi.
Birlik, Karadeniz’deki gemilere ve liman altyapısına yönelik saldırıların tahıl tedarikinde kesintilere neden olabileceği uyarısında bulundu.
Rusya
Putin ordunun tepe yönetiminde kadro değişikliklerine gitti

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Savunma Bakanlığı yönetimiyle gerçekleştirdiği toplantıda ordunun komuta kademesinde ve lojistik yapısında yapılan yeni atamaları açıkladı. Yapılan düzenlemelerle Merkez ve Doğu askeri birliklerinin başına yeni komutanlar getirilirken lojistik hizmetler tek elde toplandı. Toplantıda ayrıca kurulum süreci devam eden İnsansız Sistemler Birlikleri’nin başına geçecek isim de belirlendi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Savunma Bakanlığı yönetimiyle bir araya geldiği toplantıda askeri komuta kademesinde bir dizi kadro değişikliğine gidildiğini duyurdu.
Yapılan düzenlemeler silahlanma ve lojistik yönetim yapılarını kapsarken Merkez ve Doğu birlikler gruplarına yeni komutanlar atandı. Toplantıda ayrıca oluşturulma aşamasındaki İnsansız Sistemler Birlikleri’nin yöneticisi belirlendi.
Lojistik hizmetler tek elde toplandı
Putin, Savunma Bakanlığı bünyesinde silahlanmayla ilgili tüm hususların tek bir elde toplanması sürecinin tamamlanmak üzere olduğunu belirtti.
Daha önce bir birlik grubunun komutanlığını yürüten Aleksandr Sançik, bu alan kapsamındaki Savunma Bakan Yardımcılığı görevine getirilmişti.
Benzer bir ilkeyle tüm lojistik hizmetleri bünyesinde birleştiren yeni bir makam oluşturuldu. Devlet Başkanı, günümüz koşullarında bu görevin de “tam anlamıyla bir muharip görevi” olduğunu vurguladı. Bu alanın sorumluluğuna Valeriy Solodçuk atandı.
Putin, Solodçuk’a hitaben yaptığı konuşmada şu ifadeleri kullandı:
“Valeriy Nikolayeviç, söze özellikle yakın bir zamanda bakan yardımcılığı görevine getirilen Aleksandr Semyonoviç Sançik ile başladım. Kendisi de sizin gibi birlikleri yetkin bir şekilde sevk ve idare etmiş, başarısını kanıtlamış bir muharip subaydır.”
Putin, en yetenekli komutanlardan biri olarak nitelendirdiği Solodçuk’un teşkilatçılık becerilerini bu yeni görevinde de sergileyeceğine inandığını dile getirdi.
Merkez ve Doğu birliklerine yeni komutanlar
Devlet Başkanı, Merkez birlikler grubunun Donetsk Halk Cumhuriyeti’nin ele geçirilmesine yönelik en önemli görevleri yerine getirdiğini kaydetti. Bu birliğin komutanlığına, daha önce Doğu birlikler grubuna liderlik eden Andrey İvanayev getirildi.
Putin karar gerekçesini, “Andrey Sergeyeviç İvanayev’den bu göreve, bu sahaya geçmesini rica ediyorum. Andrey Sergeyeviç sadece kendi sorumluluk alanındaki durumu değil, iki komutanın yakın çalışması sebebiyle Merkez grubunun sorumluluk alanındaki durumu da biliyor” sözleriyle açıkladı.
Doğu birlikler grubunun komutan vekilliğine ise bu grubun kurmay başkanı Pyotr Bolgarev atandı. Devlet Başkanı, bu istikametteki muharebe çalışmalarının etkinliğinin sürmesini umduğunu belirtti.
İnsansız Sistemler Birlikleri’nin komutanı belirlendi
Putin, yeni bir askeri kuvvet sınıfı olarak İnsansız Sistemler Birlikleri’nin kurulması yönünde alınan kararı hatırlattı.
Bu yapının başına, son döneme kadar Merkez birlikler grubunun kurmay başkanlığı görevini yürüten Denis Lyamin getirildi.
Putin, Lyamin’e hitaben, “En nitelikli uzmanlardan biri olarak, bu yeni insansız sistemler kuvvet sınıfının kuruluşunu tamamlayacağınıza ve yakın gelecekte başına geçeceğinize olan inancımı ifade etmek istiyorum” dedi.
Toplantının sonunda Putin, tüm subaylara önceki görev yerlerindeki muharebe çalışmaları için teşekkür etti ve edindikleri tecrübenin yeni görevlerin yerine getirilmesinde yardımcı olacağını söyledi.
Rusya
Birleşik Rusya, Duma seçimlerinde 16 bölgeyi muhalefete bırakabilir

Birleşik Rusya’nın eylül ayında yapılacak Devlet Duması seçimlerinde 16 tek isimli seçim bölgesinde parlamenter muhalefetin zaferine göz yumabileceği bildirildi. Partinin bu bölgelerde muhalefetin tanınmış isimlerine karşı daha zayıf adaylar çıkardığı, bir bölgede ise adayını geri çektiği aktarıldı.
İktidardaki Birleşik Rusya partisi, eylülde yapılması planlanan Rusya Devlet Duması seçimlerinde parlamentodaki muhalefet partilerinin zafer kazanmasına izin vereceği 16 tek isimli seçim bölgesini belirledi.
Birleşik Rusya’dan bir kaynak ile Devlet Başkanı Vladimir Putin’in yönetim kuruluna yakın iki kaynağın aktardığına göre iktidar partisi, diğer partilerin tanınmış siyasetçilerinin karşısına daha zayıf adaylar çıkardı; bir bölgede ise adayını listeden tamamen çekti.
Seçim bölgelerinde uzlaşmaya varılması Rusya seçimleri için yeni bir uygulama değil. İktidar partisi ile parlamentodaki muhalefet arasında koltukların paylaşılmasına yönelik anlaşmalar, federal makamların parlamentonun alt kanadında karma seçim sistemini yeniden yürürlüğe koyduğu 2016 yılından bu yana uygulanıyor.
Bu sistemde milletvekillerinin yarısı parti listelerinden, diğer yarısı ise dar bölgelerden seçiliyor. Kremlin kaynakları, muhalefet saflarında nitelikli parlamenterlerin bulunduğunu ve yönetimin bu isimlerin yeni dönemde de parlamentoda yer almasını istediğini kaydediyor.
2016 yılında ilk olarak 40 bölgenin bu tür bir paylaşıma konu olması planlanmış, nihayetinde Birleşik Rusya parlamentodaki meslektaşlarına 18 bölgeyi bırakmıştı.
O dönemde parti yöneticileri pazarlıkları açıkça dile getirirken Rusya Federasyonu Komünist Partisi (RFKP) bu iddiaları reddetmişti. 2021 seçimlerinde ise Kremlin ve Birleşik Rusya bu uygulamadan vazgeçmeyi planlamış, ancak sonuçta iktidar partisi federal yönetime sadık siyasetçilerin yarıştığı beş bölgede aday göstermemişti.
Birleşik Rusya, 2026 seçimi için 225 tek isimli bölgenin tamamında aday belirlemiş olmasına karşın, daha sonra bir adayını geri çekti.
Tataristan Cumhuriyeti’ndeki 32 numaralı Moskovskiy bölgesinden aday gösterilmesi planlanan Aleksey Gruşin’in başvurusu iptal edildi. Partinin basın servisi bu durumu adayın gerekli belgeleri zamanında teslim edememesi nedeniyle “teknik bir gerekçe” olarak açıklasa da kaynaklar bu bölgenin muhalefetle uzlaşı sağlanan alanlar arasında yer aldığını doğruluyor.
Muhalefet partilerine ayrılan kontenjanlar
Kaynakların aktardığına göre Komünist Parti’ye (RFKP) dört seçim bölgesi ayrıldı. Bu bölgelerde Bilim Komisyonu Birinci Başkan Yardımcısı Oleg Smolin (Omsk bölgesi, 142 numaralı Moskalenskiy), Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) İşleri Komisyonu Başkanı Leonid Kalaşnikov (Samara bölgesi, 160 numaralı Tolyatti), Rusya Kahramanı kozmonot Oleg Novitskiy (İrkutsk bölgesi, 98 numaralı Bratsk) ve Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler Komisyonu Birinci Başkan Yardımcısı Sergey Kazankov (Mari El, 27 numaralı Mari) yarışıyor. Komünist Parti kaynakları, ilk üç adayın zaferinden emin olduklarını; Kazankov’un ise önceki seçimleri yüzde 50,36 oyla kazandığını hatırlatıyor. Birleşik Rusya bu isimlerin karşısına yerel şirket yöneticileri, hastane başhekimleri ve şehir konseyi üyeleri gibi nispeten zayıf adaylar çıkardı.
Rusya Liberal Demokrat Partisi’ne (LDPR) de benzer şekilde dört bölgenin bırakılması planlanıyor. Anlaşmaya göre LDPR adayları Maria Harçenko (Arhangelsk bölgesi, 77 numaralı Kotlas), Ruslan Yusupov (Tataristan, 32 numaralı Moskovskiy), Andrey Kramar (Donetsk Halk Cumhuriyeti, 15 numaralı Gorlovka) ve Andrey Skoblov (St. Petersburg, 214 numaralı Kuzeydoğu) iktidar partisinden güçlü bir rekabet görmeden yarışacak. Yusupov’un seçim bölgesinde Birleşik Rusya aday çıkarmazken, Ukrayna’daki askeri operasyonda yer alan plaj ragbisi antrenörü Pavel Kalaşkin bağımsız aday oldu.
Adil Rusya partisi adaylarının da dört tek isimli bölgede zafer kazanması öngörülüyor. Finansal Piyasalar Komisyonu Başkanı Anatoliy Aksakov (Çuvaşistan, 42 numaralı Kanaş), Rekabetin Korunması Komisyonu Başkanı Valeriy Gartung (Çelyabinsk bölgesi, 190 numaralı Korkino), İnşaat ve Konut Komisyonu Başkan Yardımcısı Aleksandr Aksenenko (Novosibirsk bölgesi, 139 numaralı İskitim) ve Devlet Duması Başkan Yardımcısı Aleksandr Babakov (Smolensk bölgesi, 176 numaralı Smolensk) bu isimler arasında yer alıyor. Birleşik Rusya bu bölgelerde özel şirket müdürleri ve yerel gazete başyazarları gibi isimleri aday gösterdi.
Diğer partiler ve bağımsız adaylar
Yeni İnsanlar partisi adına St. Petersburg 217 numaralı Güneydoğu bölgesinde yarışan Oksana Dmitriyeva’nın şansı yüksek görülüyor.
Birleşik Rusya bu bölgede altı kez olimpiyat şampiyonu olan ve önceki seçimlerde Dmitriyeva’ya yenilen Kent Meclisi Üyesi Lyubov Yegorova’yı yeniden aday gösterdi.
Rodina partisinin lideri Aleksey Juravlyov da Başkurdistan’daki 6 numaralı Neftekamsk bölgesinde iktidar partisinden ciddi bir direnişle karşılaşmayacak.
Ayrıca iki bağımsız adayın yarışında da iktidar partisinin engel çıkarmaması planlanıyor. Adil Rusya’dan ayrılan Yaroslavl bölgesinin eski valisi Anatoliy Lisitsın (Yaroslavl, 193 numaralı bölge) ve Lipetsk Bölge Vali Yardımcısı Sergey Kurbatov (Lipetsk, 115 numaralı bölge) bu listede bulunuyor.
Lisitsın başlangıçta Birleşik Rusya’dan aday olmak istemiş ancak Kremlin içindeki muhalefet nedeniyle bağımsız kalmıştı.
Kremlin ve iktidar partisine yakın kaynaklar, rekabete açık bölge sayısının 15 tane daha artabileceğini kaydediyor. Bölgesel politika uzmanı Vitaliy İvanov, uzlaşma mantığının arkasında muhalif siyasetçilerin yerel yönetimlerle kurduğu güçlü ilişkiler, üst düzey bürokratların ricaları ve vali seçimlerinde elde edilen tavizlerin bulunduğunu ifade ediyor.
İvanov, Birleşik Rusya’nın 225 bölgenin tamamını kontrol etmesinin hedeflenmediğini, sistemde federal dengelerin gözetildiğini vurguluyor.
Dünya Basını1 hafta önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi7 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Dünya Basını1 hafta önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Dünya Basını1 hafta önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Avrupa1 hafta önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’
Dünya Basını2 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü
Asya1 hafta önceÇin, ileri düzey çip üretimi açısından kritik önemedeki yerli litografi makinelerinin seri üretimine başladı
Diplomasi1 hafta önceABD, Rusya ve Ukrayna’ya hava ateşkesi sunacak








