Bizi Takip Edin

Diplomasi

Pentagon, “Avrupalı al” planına karşı AB’ye baskı yapıyor

Yayınlanma

Pentagon, AB’nin kıtayı yeniden silahlandırma çabası kapsamında yerli silah üreticilerini kayırması halinde Avrupa ülkelerine misilleme yapacağı tehdidinde bulundu.

POLITICO’da yer alan habere göre ABD Savunma Bakanlığı, Amerikan silah üreticilerinin Avrupa pazarına erişimini kısıtlamaya yönelik her türlü AB girişimine itiraz etti ve bunun karşılıklı bir tepkiyi tetikleyeceği uyarısında bulundu.

Yönetim, AB’nin yürütme organının Avrupa silah tedarik kuralları hakkında hükümetlerden ve endüstriden geri bildirim talep etmesinin ardından, bu ayın başlarında Avrupa Komisyonu’nun danışma sürecine katkıda bulunarak daha önce bildirilmemiş açıklamalarda bulundu.

Pentagon, AB savunma tedarik yasalarının planlanan güncellemesinden önce, “ABD, ABD sanayisinin AB üye devletlerinin ulusal savunma tedariklerini destekleme veya başka şekillerde bu tedariklere katılma yeteneğini sınırlayacak Direktifte yapılacak herhangi bir değişikliğe şiddetle karşı çıkmaktadır,” diye yazdı ve şöyle devam etti:

“Avrupa’nın en büyük savunma şirketleri ABD pazarından büyük ölçüde yararlanmaya devam ederken, Amerikan şirketlerini pazardan zorla çıkaran korumacı ve dışlayıcı politikalar yanlış bir tutumdur.”

POLITICO’ya göre Washington’un yorumları, ABD’nin Avrupa’ya yaklaşımındaki bir paradoksu ortaya koyuyor: Trump yönetimi Avrupalılara defalarca kıtanın konvansiyonel savunmasının büyük bir kısmını üstlenmelerini istediğini söylerken, ABD bunun Amerikan savunma şirketlerinin zararına olmasını istemiyor.

POLITICO daha önce, ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Christopher Landau’nun aralık ayında kapalı kapılar ardında yapılan bir toplantıda, Avrupa’daki NATO müttefiklerini Amerikan silah tedarikçileri yerine kendi savunma sanayilerini öncelikli tutmakla eleştirdiğini bildirmişti.

AB’nin “Made in Europe” yasa tasarısı sızdırıldı

Dışişleri Bakanlığı, Komisyon’un anketine Trump yönetiminin katkısını Pentagon ile ortaklaşa imzaladı.

Son birkaç yıldır, Avrupa Komisyonu, Rusya ile olası bir çatışmaya hazırlık yaparken, bloğun silah depolarında ve tedarik sözleşmelerinde Avrupa silahlarının payını artırmaya çalışıyor.

On yıllardır, kıta, F-35 savaş uçaklarından HIMARS topçu sistemlerine ve Patriot hava savunma sistemlerine kadar Amerikan askeri teçhizatına büyük ölçüde bağımlı.

Bloğun ithal ettiği silahların neredeyse üçte ikisi ABD tarafından tedarik ediliyor.

Trump yönetiminin bu kadar güçlü tepkisi, Komisyon’un daha geniş kapsamlı “Avrupa’dan Satın Al” endüstriyel çabalarını da zorlaştırma tehdidi oluşturuyor.

Bu durum, Trump döneminde giderek daha güvenilmez bir ortak haline gelen ABD’den bağımsızlaşmak için Avrupa ülkelerinin ne kadar ileri gitmeye hazır olduklarını test edecek.

AB’nin yürütme organının, daha fazla “Avrupa’dan satın al” kuralı için daha geniş ve tartışmalı bir baskı ortasında, üçüncü çeyrekte 2009 tedarik direktifinin güncellenmiş halini sunması bekleniyor.

Yeni metnin yerli üreticileri kayırmak için bağlayıcı kurallar içereceği henüz belli değil.

Britanya “Made in Europe” hamlesinden endişeli

AB, 150 milyar avroluk silah kredisi SAFE programı ve Ukrayna’nın yakın zamanda kabul edilen 90 milyar avroluk kredi ile yapabileceği silah alımları gibi projelerde halihazırda yerel şirketleri kayırıyor.

AB fonları, ekipmanın değerinin en az yüzde 65’i Avrupa’dan temin edildiği takdirde askeri teçhizat alımında kullanılabilir.

Pentagon, yaptığı açıklamada, gelecekteki ihale mevzuatına güçlü bir “Avrupa’dan satın al” maddesi eklenmesi halinde ABD’nin misilleme yapacağı uyarısında bulundu.

Savunma Bakanlığı şunları yazdı:

“Üye ülkelerin ulusal ihale kanunlarında Avrupa tercihli önlemler uygulanırsa, ABD, [Karşılıklı Savunma İhale Anlaşmaları] kapsamında veya bu anlaşmalarla bağlantılı olarak sağlanan ‘Amerika’dan satın al’ kanunlarına ilişkin tüm mevcut genel muafiyetleri ve istisnaları gözden geçirecektir.”

Bu, ABD’nin Avrupalı şirketlerin erişimini engelleyeceği anlamına geliyor.

27 AB başkentinden yaklaşık 19’u, Avrupalı şirketlerin Pentagon’un bazı ihalelerine katılabilmelerini sağlayan bu tür anlaşmaları Washington ile imzalamış durumda.

ABD, “Bundan sonra, gelecekteki istisnalar sözleşme bazında ve yalnızca NATO’nun birlikte çalışabilirlik ve standardizasyon gerekliliklerini desteklemek için gerekli görüldüğünde değerlendirilecektir,” diye vurguladı.

Pentagon, malzeme alımlarını öncelikle Amerikan şirketlerinden yapsa da, İtalyan Leonardo ve İsveçli Saab gibi Avrupalı firmalar da ABD’ye satış yapıyor.

Washington’a göre, ulusal alımlar için Avrupa’dan satın alma maddesi başkentin özgürlüğünü kısıtlayacak, NATO’yu zayıflatacak ve Avrupa ülkelerinin geçen yıl kararlaştırılan ittifak kapasitesi hedeflerine ulaşma yeteneğini tehlikeye atacak.

ABD yönetimi ayrıca, bunun geçen yaz imzalanan ABD-AB ticaret anlaşması kapsamındaki AB taahhütlerine aykırı olacağını iddia ediyor.

Bu anlaşmada Avrupa Komisyonu daha fazla Amerikan silahı satın almayı taahhüt etmişti.

Trump yönetimi şöyle yazdı:

“Avrupa tercihi ifadesi halihazırda AB programlarında yer alıyor, fakat bu ifadenin Direktife dahil edilmesi, üye ülkelerin egemenlikleri ve ulusal bütçeleri üzerinde bir dönüm noktası olacaktır.”

Pentagon ve Dışişleri Bakanlığı’nın mesajı, ABD Ticaret Odası tarafından da yinelendi.

Ton daha yumuşak olsa da, kuruluş katkısında “Avrupalı” tercihine karşı uyarıda bulundu.

Diplomasi

UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Yayınlanma

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.

FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.

Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.

UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.

Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.

Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.

Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.

Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.

Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.

Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.

Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.

En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.

POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

Yayınlanma

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.

Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.

Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.

Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.

ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.

Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.

Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.

Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.

Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.

Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.

GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.

Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Yayınlanma

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.

Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.

The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.

ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.

Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu

Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.

Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.

Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.

Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.

Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English