Bizi Takip Edin

Diplomasi

Endonezya ve ABD gümrük vergilerini yüzde 19’a düşürecek ticaret anlaşmasını imzaladı

Yayınlanma

Endonezya ve ABD, uzun süredir beklenen karşılıklı ticaret anlaşmasını perşembe günü imzaladı. Anlaşmaya göre, Endonezya’dan ABD’ye ihraç edilen malların büyük bölümüne yüzde 19 oranında gümrük vergisi uygulanacak. Anlaşma kapsamında palm yağı, kahve ve kakao dâhil bazı temel emtialar bu vergiden muaf tutulacak.

Buna karşılık, ABD menşeli ürünlerin yüzde 99’undan fazlası Endonezya’ya gümrüksüz girebilecek. Güneydoğu Asya’nın en büyük ekonomisine sahip ülkesi ayrıca, Washington’ın Cakarta ile olan yaklaşık 16 milyar dolarlık ticaret açığını azaltma hedefi doğrultusunda, ABD’den on milyarlarca dolarlık ihracat ürünü satın almayı ve ABD’ye 10 milyar dolarlık yatırım yapma arayışına girmeyi kabul etti.

İki ülkenin devlet başkanları Prabowo Subianto ve Donald Trump, Washington’da gerçekleştirilen Board of Peace toplantısı kapsamında anlaşmayı imzalamalarının ardından yayımladıkları ortak açıklamada, söz konusu anlaşma ile “ABD-Endonezya İttifakı için YENİ BİR ALTIN ÇAĞA Doğru İlerlediği” belirtildi.

Beyaz Saray tarafından yapılan ayrı bir açıklamada ise, “Amerika Birleşik Devletleri ile Endonezya Cumhuriyeti arasında Karşılıklı Ticaret Anlaşması’nın tarihsel önemini hatırlatan iki lider, her iki ülkenin gösterdiği hızlı ve istikrarlı çabalardan duydukları memnuniyeti dile getirmiş ve bu anlaşmanın uygulanmasına yönelik güçlü kararlılıklarını teyit etmiştir” denildi.

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, anlaşmanın “ticaret engellerini azaltmaya yardımcı olurken Amerikan halkının ekonomik ve ulusal güvenlik çıkarlarını ilerleteceğini” ifade etti.

Endonezya Ekonomik İşlerden Sorumlu Koordinasyon Bakanı Airlangga Hartarto ise anlaşma kapsamında iki ülkenin bir ticaret ve yatırım konseyi kuracağını açıkladı.

Airlangga, “Fiyat artışlarının aşırı olması ya da iki ülke arasındaki ilişkilere zarar verdiğinin değerlendirilmesi hâlinde, tüm yatırım ve ticaret meseleleri ticaret ve yatırım konseyinde ele alınacaktır” dedi.

Anlaşmaya göre Endonezya, uluslararası anlaşmalar çerçevesinde de dâhil olmak üzere, coğrafi işaretlerin korunması veya tanınması konusunda “şeffaflık ve adaleti” güvence altına almakla yükümlü olacak.

Airlangga, ilave yatırımların “mühendislik, tedarik ve inşaat projelerinin yanı sıra mavi amonyak ve diğer enerji girişimlerinin geliştirilmesini” kapsayacağını söyledi.

Anlaşma uyarınca Endonezya, ABD’nin “önemli çıkarlarını tehlikeye atabilecek” üçüncü ülkelerle yapılacak yeni dijital ticaret anlaşmalarını ABD’ye bildirmekle de yükümlü olacak.

Tarife dışı diğer hükümler arasında, ABD ürünlerinin Endonezya’ya girişinde yerli içerik zorunluluklarından muafiyet ile zorunlu helal sertifikasyonu ve helal olmayan ürün etiketlemesine ilişkin düzenlemeler de bulunuyor.

Karşılıklı gümrük vergisine tabi olmayacak emtialara ek olarak, tekstil ve hazır giyim ürünleri de tarife-kota mekanizması kapsamında tercihli muamele görecek.

Anlaşmada, Endonezya’nın ayrıca ABD ve ABD’ye bağlı bölgelerin “kritik mineral ve enerji kaynaklarını araştırmasına, maden aramasına, çıkarmasına, rafine etmesine, işlemesine, taşımasına, dağıtmasına ve ihraç etmesine” imkân tanıması gerektiği belirtiliyor.

Airlangga, anlaşmanın daha önce ABD’nin Endonezya’daki kaynak geliştirme faaliyetlerine katılımını kısıtlayan hükümleri ortadan kaldırdığını ifade etti.

ABD ise buna karşılık, nükleer reaktör geliştirilmesi, Güney Çin Denizi politikası ve sınır güvenliği işbirliğine ilişkin hükümleri yürürlükten kaldırmayı kabul etti.

İmza töreni öncesinde konuşan Airlangga, Endonezya ile ABD’nin toplam değeri 38,4 milyar dolar olan 11 mutabakat zaptı imzaladığını, ancak bu toplam tutarın nasıl hesaplandığının net olmadığını söyledi.

“Bu kapsamda enerji, buğday ve soya fasulyesi gibi tarım ürünleri ile teknoloji alımları yer alıyor” dedi.

Yatırım Bakanı Rosan Roeslani ise anlaşmanın ayrıca 50 adet Boeing uçağının satın alınmasını ve ABD’den yıllık 15 milyar dolar değerinde doğal gaz ve ham petrol ithalatını içerdiğini belirtti.

Rosan, “Petrol ve doğal gaz dâhil olmak üzere çeşitli sektörlerde birden fazla yatırım planını da ele aldık” dedi.

Endonezya, Washington’ın geçen yıl nisan ayında “karşılıklı” gümrük vergilerini açıklamasının ardından tarife müzakerelerini sonuçlandırdı. İlk etapta Endonezya mallarına yüzde 32 oranında vergi uygulanması öngörülmüş, ancak yedi tur müzakere ve anlaşmanın teknik unsurlarını nihai hâle getiren hukuki taslak çalışmalarını da içeren dokuz tur teknik görüşme sonrasında bu oran yüzde 19’a düşürülmüştü.

Airlangga, anlaşmanın her iki ülkede de onaylanmasının ardından 90 gün içinde yürürlüğe gireceğini, Endonezya’da bunun Temsilciler Meclisi ile “istişare” sürecini gerektirdiğini sözlerine ekledi.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Rubio, UCM’ye karşı kampanya için Yunanistan’ın desteğini arıyor

Yayınlanma

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Trump yönetiminin Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne (UCM) karşı yürüttüğü kampanyada Yunanistan’ın desteğini istedi.

Bir diplomatın Rapporteur’e verdiği bilgiye göre Rubio, Yunan mevkidaşı Giorgos Gerapetritis ile yaptığı görüşmede UCM konusunu gündeme getirerek, mahkemenin “aktivist” yaklaşımını eleştirdi.

Diplomatın verdiği bilgiye göre, Rubio, Yunanistan’ın UCM’nin kuruluş antlaşması olan Roma Statüsü’nden çekilmesini istiyor.

Lahey merkezli mahkeme, soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçlarıyla suçlanan kişileri yargılamak üzere 2002 yılında kurulmuştu.

Fakat diplomat, AB’nin UCM’ye yönelik yasal taahhütleri göz önüne alındığında, Atina için böyle bir adımın imkansız olacağını belirtti.

Tüm AB üye devletleri UCM’nin tarafı. Geçen ay AB dışişleri bakanları mahkemeye olan desteklerini yeniden teyit etmişti.

Bununla birlikte diplomat, ABD’nin UCM’ye karşı gerginliği daha da tırmandırması durumunda Yunanistan’ın sessiz kalmayı tercih edebileceğine dikkat çekti.

Rapporteur’ün konuyla ilgili olarak ulaştığı ABD Dışişleri Bakanlığı, olayı yalanlamadı.

Washington’un UCM’ye karşı tutumu yeni değil. Eski ABD Başkanı Bill Clinton, Roma Statüsü’nü imzalamış olsa da, halefi George W. Bush, 2002 yılında BM’ye ABD’nin bu antlaşmaya taraf olmayı planlamadığını bildirmişti.

O zamandan beri Washington, UCM’nin ABD vatandaşları üzerindeki yargı yetkisini, bu yetkinin meşru olmadığını düşündüğü durumlarda reddediyor.

Ne var ki Donald Trump daha da ileri giderek, “haydut” olarak nitelendirdiği UCM’ye karşı kapsamlı yaptırımlar uyguladı.

Rubio, geçen cuma yaptığı açıklamada, “Ya UCM tehditlerine son verecek ya da biz UCM’yi ortadan kaldıracağız” demiş ve şöyle devam etmişti:

“Çoğu UCM üyesi olan ve savunmaları için ABD’li askerlere güvenen müttefiklerimizi, mahkemeyi dizginlemeye çağırıyoruz.”

ABD’nin kararı Brüksel’den sert bir tepki gördü. AB Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, 10 Ekim’de yaptığı açıklamada, “AB, UCM’nin temel bir parçası olduğu kurallara dayalı uluslararası düzene olan sarsılmaz bağlılığını yeniden teyit eder,” demişti.

Öte yandan Yunanistan Dışişleri Bakanlığı’ndan bir yetkili, konunun görüşüldüğü iddiasını yalanladı.

Atina, Rubio’nun ziyaretini olumlu bir ışıkta sunmuştu; zira Rubio, Yunanistan’ı bölgedeki güvenilir bir müttefik olarak övmüştü.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Ukrayna’da askeri Starlink terminallerine hız kısıtlaması getirildi

Yayınlanma

Ukrayna semalarındaki Starlink askeri terminallerinde hız sınırı getirilmesi nedeniyle ordunun operasyonları aksadı. Saatte 160 kilometreyi aşan hareketlerde başlayan bağlantı kesintisinin daha sonra 60 kilometre seviyesine kadar genişletildiği öne sürüldü.

Ukrayna semalarında uydu interneti sağlayan Starlink terminallerinin çalışmasının 14 Ekim gecesi sınırlandırıldığı ortaya çıktı.

Uygulanan kısıtlamanın ardından Ukrayna ordusunun yürüttüğü bazı önemli askeri görevlerin sekteye uğradığı kaydedildi.

Gelişmeyi Ukrayna Savunma Bakanlığı eski Danışmanı Serhiy Sternenko kendi Telegram kanalından duyurdu.

Sternenko, araç ve teçhizatların hareket hızının saatte 160 kilometreyi aşması halinde bağlantının kesilmeye başladığını ifade etti.

Kısıtlamanın arka planına değinen Sternenko, SpaceX şirketinin bu adımı ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin talebi doğrultusunda atmış olabileceğini dile getirdi.

Sternenko, sivil kullanım amaçlı standart uydu haberleşme terminallerinin ise kesintisiz çalışmayı sürdürdüğünü aktardı.

Eski danışman ayrıca, Trump’ın Ukrayna’nın savunma kabiliyetine darbe vurmak için her fırsatı kolladığını ve bu adımla bunu gerçekleştirdiğini öne sürdü.

Starlink terminallerine yönelik kısıtlamayı Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin savunmada teknolojik gelişmelerden sorumlu kadrosuz danışmanı Serhiy Beskrestnov da doğruladı.

Beskrestnov, kısıtlamanın askeri, istihbari ve hükümet ihtiyaçları için geliştirilen daha korunaklı Starshield sistemini kapsadığını ve hız sınırının saatte 100 mil, yani yaklaşık 160 kilometre olarak belirlendiğini açıkladı.

Ukrayna savunma kuvvetlerinin söz konusu hız kısıtlamaları hakkında önceden uyarılmadığını belirten Beskrestnov, bu durumun bir dizi kritik operasyonun aksamasına yol açtığını bildirdi.

Beskrestnov, yaşanan bu gelişmenin bir tesadüf olamayacağını ve doğrudan mevcut siyasi tabloyla bağlantı taşıdığını savundu.

Kısıtlamanın saatte 60 kilometreye kadar düşürüldüğü iddia edildi

Sternenko daha sonra Ukraynalı askerlerin beyanlarına dayandırdığı yeni bir paylaşımda, terminal operatörlerine yönelik kısıtlamaların daha da sıkılaştırıldığını aktardı.

Yeni bildirimlere göre bağlantı kaybı hızının saatte 60 ila 70 kilometre seviyesine kadar indiği öne sürüldü.

Kiev ile Washington yönetimleri arasındaki kriz, Ukrayna’nın Rusya’daki petrol rafinerilerine düzenlediği saldırılardan Trump’ın rahatsızlık duymasıyla derinleşti.

Axios’un 10 Ekim’de Ukraynalı bir yetkiliye dayandırdığı haberde, ABD özel temsilcilerinin Kiev yönetimini uyardığı aktarılmıştı.

Haberde, Kiev’in Washington’ın taleplerine kulak asmaması durumunda ABD liderinin Ukrayna’ya yönelik istihbarat paylaşımını tamamen durdurabileceği uyarısında bulunulduğu kaydedilmişti.

Trump ise 13 Ekim’de yaptığı açıklamada, ABD’nin Ukrayna’ya istihbarat verilerini aktarmayı sürdürdüğünü ifade etti. Buna karşılık Zelenskiy aynı gün içinde yaptığı açıklamada, füze fırlatmalarına ilişkin istihbarat bilgilerini ortaklarından yine alamadıklarını dile getirdi.

Starlink sistemi, 2022’de başlayan çatışmaların hemen ardından Ukrayna genelinde faaliyete geçti.

Uydu ağı, cephe hattındaki Ukrayna haberleşme omurgasının temelini oluşturuyor ve özellikle insansız hava araçlarının yönlendirilmesinde yaygın şekilde kullanılıyor.

SpaceX CEO’su Elon Musk, Starlink’in Ukrayna ordusunun omurgası haline geldiğini belirterek “Bağlantıyı kesmem durumunda cephe hatlarının tamamı çöker” ifadelerini kullanmıştı.

11 Ekim’de Zelenskiy’nin haddini aştığını savunan Musk, Trump’a destek vererek Ukrayna’nın yeni bir devlet başkanı seçmesi gerektiğini kaydetmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Alman istihbaratının 2 bin belgesi ve Mossad bağlantılı şirket trafiği

Yayınlanma

Eski BND Başkanı August Hanning, kuruma ait yaklaşık 2 bin gizli belgeyi sızdırdığı iddiasıyla tutuklanırken sızan e-postalar, Hanning ile eski Mossad Direktörü Danny Yatom arasındaki para karşılığı bilgi paylaşımı ve ticari ortaklıkları ortaya çıkardı.

Almanya Federal İstihbarat Teşkilatını (BND) 1998-2005 döneminde yöneten August Hanning, kuruma ait yaklaşık 2 bin gizli belgeyi ele geçirdiği ve bunları yabancı bir ülkenin istihbarat görevlileriyle yürüttüğü temaslarda kullandığı iddiasıyla 6 Ekim’de tutuklandı.

Vatana ihanet ve yabancı bir istihbarat kuruluşu adına casusluk yapmakla suçlanan eski istihbarat şefinin, belgeleri eski BND çalışanı Manfred D.’den temin ettiği ileri sürülüyor.

Savcılık, sızdırılan evrak arasında üst düzey Alman yetkililere sunulan kurum içi bilgilendirme notlarının da yer aldığını aktarırken, söz konusu gizli verilerin hangi ülkeye aktarıldığı Berlin yönetimi tarafından henüz kamuoyuna açıklanmadı.

The Cradle’dan Jake Green’in özel haberine göre, ele geçirilen elektronik posta yazışmaları, tutuklanan Hanning ile eski Mossad Direktörü Danny Yatom arasındaki kapsamlı ilişkileri açığa çıkardı.

Yazışmalar, iki eski istihbarat yöneticisinin kamu görevlerinin ardından ticari faaliyetler, siyasi nüfuz arayışları ve istihbarat bağlantılarını bir araya getiren süreklilik arz eden bir temas ağı kurduğunu ortaya koyuyor.

Bu durum, kişisel bağlantıların ve resmi yetkilerden kaynaklanan bilgi erişiminin özel kazanç amacıyla kullanılmasının Alman istihbarat mekanizmasını savunmasız bıraktığı tartışmalarını beraberinde getiriyor.

Yazışmalarda 10 bin avroluk istihbarat notu ve seçim kampanyası teklifleri yer alıyor

İncelenen e-postalara göre Hanning, 2018 yılında Yatom’a gönderdiği iletide, kimliği açıklanmayan bir aday hakkında “üst düzey Alman yetkililerden ve istihbarat kurumlarından edinilen bilgilere dayalı genel bir değerlendirme” hazırlayabileceğini iletti.

Eski BND başkanı, bu raporu 10 bin avro karşılığında 13 Temmuz tarihine kadar tamamlama taahhüdünde bulundu.

İki isim arasındaki temaslar sonraki süreçte Almanya’daki siyasi süreçleri de kapsayacak biçimde genişledi. Yatom, Eylül 2021’deki Almanya federal seçimleri öncesinde Hanning’den önde gelen adaylarla temas kurmasını talep etti.

Eski Mossad şefi, bir “siyasi kampanya şirketi” diye nitelediği CIY Global’in imkanlarını Alman siyasetçilere tanıtmayı hedeflediğini kaydetti ve aynı yazışmada bir siber güvenlik şirketine ilişkin belgeleri aktarma niyetinden söz etti.

MI6, eski BND Başkanı’nın gizli bilgileri sızdırmasından endişe ediyor

Siber güvenlik şirketindeki ortaklık ve Avrupa’daki gözetim operasyonları

Yatom ve Hanning arasındaki ortaklık siyasi lobi girişimlerinin ötesine geçerek siber güvenlik sektörüne de uzandı.

Hanning’in, Yatom’un ilişkili olduğu World Health Energy Holdings adlı siber güvenlik şirketinde danışman olarak görev yaptığı belirtiliyor.

Eski istihbarat mensuplarının kurduğu veya yönettiği bu tip şirketler, İsrail menşeli gözetim, siber istihbarat ve siyasi nüfuz kabiliyetlerine uluslararası pazarda ticari bir zemin kazandırıyor.

İsrail merkezli özel gözetim teknolojilerinin Avrupa’daki operasyonel varlığı, son dönemde Polonya, İspanya ve Yunanistan’daki skandallarla adli kayıtlara girdi.

Polonyalı savcılar, 12 Ekim’de yaptıkları açıklamada, önceki hükümet döneminde siyasi muhalifleri hedef alan Pegasus casus yazılımıyla toplanan verilerin ülke dışına aktarıldığını ve üretici NSO Group’un teknik altyapıya erişimi sürdürdüğünü duyurdu.

İspanya’da ise 2022 tarihli CatalanGate araştırmasıyla aralarında siyasetçi, avukat ve sivil toplum temsilcilerinin yer aldığı en az 65 kişinin Pegasus veya Candiru yazılımlarıyla hedef alındığı saptandı; Citizen Lab araştırmacıları operasyonu İspanyol makamlarıyla ilişkilendiren kuvvetli kanıtlar yayımladı.

Yunanistan’da gazeteci Thanasis Koukakis ile Avrupa Parlamentosu üyesi Nikos Androulakis’i hedef alan dinleme sürecinde de eski İsrail istihbarat mensubu Tal Dilian’ın kurucusu olduğu Intellexa bağlantılı Predator yazılımının kullanıldığı belirlendi.

Almanya’da yürütülen casusluk soruşturmasında, Hanning’in Yatom ile kurduğu ücretli raporlama, seçim adayı temasları ve ticari ortaklık trafiği, yaklaşık 2 bin gizli belgenin nihai varış noktasına dair henüz kesin hukuki bir kanıt sunmuyor.

Bununla birlikte ortaya çıkan yazışmalar, Alman soruşturma makamlarına gizli devlet sırlarının İsrail istihbaratıyla ilişkili ticari ağlara ulaşıp ulaşmadığını değerlendirmek adına somut bir inceleme alanı sağlıyor.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English