Pentagon, “Avrupalı al” planına karşı AB’ye baskı yapıyor

Pentagon, AB’nin kıtayı yeniden silahlandırma çabası kapsamında yerli silah üreticilerini kayırması halinde Avrupa ülkelerine misilleme yapacağı tehdidinde bulundu.

POLITICO’da yer alan habere göre ABD Savunma Bakanlığı, Amerikan silah üreticilerinin Avrupa pazarına erişimini kısıtlamaya yönelik her türlü AB girişimine itiraz etti ve bunun karşılıklı bir tepkiyi tetikleyeceği uyarısında bulundu.

Yönetim, AB’nin yürütme organının Avrupa silah tedarik kuralları hakkında hükümetlerden ve endüstriden geri bildirim talep etmesinin ardından, bu ayın başlarında Avrupa Komisyonu’nun danışma sürecine katkıda bulunarak daha önce bildirilmemiş açıklamalarda bulundu.

Pentagon, AB savunma tedarik yasalarının planlanan güncellemesinden önce, “ABD, ABD sanayisinin AB üye devletlerinin ulusal savunma tedariklerini destekleme veya başka şekillerde bu tedariklere katılma yeteneğini sınırlayacak Direktifte yapılacak herhangi bir değişikliğe şiddetle karşı çıkmaktadır,” diye yazdı ve şöyle devam etti:

“Avrupa’nın en büyük savunma şirketleri ABD pazarından büyük ölçüde yararlanmaya devam ederken, Amerikan şirketlerini pazardan zorla çıkaran korumacı ve dışlayıcı politikalar yanlış bir tutumdur.”

POLITICO’ya göre Washington’un yorumları, ABD’nin Avrupa’ya yaklaşımındaki bir paradoksu ortaya koyuyor: Trump yönetimi Avrupalılara defalarca kıtanın konvansiyonel savunmasının büyük bir kısmını üstlenmelerini istediğini söylerken, ABD bunun Amerikan savunma şirketlerinin zararına olmasını istemiyor.

POLITICO daha önce, ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Christopher Landau’nun aralık ayında kapalı kapılar ardında yapılan bir toplantıda, Avrupa’daki NATO müttefiklerini Amerikan silah tedarikçileri yerine kendi savunma sanayilerini öncelikli tutmakla eleştirdiğini bildirmişti.

Dışişleri Bakanlığı, Komisyon’un anketine Trump yönetiminin katkısını Pentagon ile ortaklaşa imzaladı.

Son birkaç yıldır, Avrupa Komisyonu, Rusya ile olası bir çatışmaya hazırlık yaparken, bloğun silah depolarında ve tedarik sözleşmelerinde Avrupa silahlarının payını artırmaya çalışıyor.

On yıllardır, kıta, F-35 savaş uçaklarından HIMARS topçu sistemlerine ve Patriot hava savunma sistemlerine kadar Amerikan askeri teçhizatına büyük ölçüde bağımlı.

Bloğun ithal ettiği silahların neredeyse üçte ikisi ABD tarafından tedarik ediliyor.

Trump yönetiminin bu kadar güçlü tepkisi, Komisyon’un daha geniş kapsamlı “Avrupa’dan Satın Al” endüstriyel çabalarını da zorlaştırma tehdidi oluşturuyor.

Bu durum, Trump döneminde giderek daha güvenilmez bir ortak haline gelen ABD’den bağımsızlaşmak için Avrupa ülkelerinin ne kadar ileri gitmeye hazır olduklarını test edecek.

AB’nin yürütme organının, daha fazla “Avrupa’dan satın al” kuralı için daha geniş ve tartışmalı bir baskı ortasında, üçüncü çeyrekte 2009 tedarik direktifinin güncellenmiş halini sunması bekleniyor.

Yeni metnin yerli üreticileri kayırmak için bağlayıcı kurallar içereceği henüz belli değil.

AB, 150 milyar avroluk silah kredisi SAFE programı ve Ukrayna’nın yakın zamanda kabul edilen 90 milyar avroluk kredi ile yapabileceği silah alımları gibi projelerde halihazırda yerel şirketleri kayırıyor.

AB fonları, ekipmanın değerinin en az yüzde 65’i Avrupa’dan temin edildiği takdirde askeri teçhizat alımında kullanılabilir.

Pentagon, yaptığı açıklamada, gelecekteki ihale mevzuatına güçlü bir “Avrupa’dan satın al” maddesi eklenmesi halinde ABD’nin misilleme yapacağı uyarısında bulundu.

Savunma Bakanlığı şunları yazdı:

“Üye ülkelerin ulusal ihale kanunlarında Avrupa tercihli önlemler uygulanırsa, ABD, [Karşılıklı Savunma İhale Anlaşmaları] kapsamında veya bu anlaşmalarla bağlantılı olarak sağlanan ‘Amerika’dan satın al’ kanunlarına ilişkin tüm mevcut genel muafiyetleri ve istisnaları gözden geçirecektir.”

Bu, ABD’nin Avrupalı şirketlerin erişimini engelleyeceği anlamına geliyor.

27 AB başkentinden yaklaşık 19’u, Avrupalı şirketlerin Pentagon’un bazı ihalelerine katılabilmelerini sağlayan bu tür anlaşmaları Washington ile imzalamış durumda.

ABD, “Bundan sonra, gelecekteki istisnalar sözleşme bazında ve yalnızca NATO’nun birlikte çalışabilirlik ve standardizasyon gerekliliklerini desteklemek için gerekli görüldüğünde değerlendirilecektir,” diye vurguladı.

Pentagon, malzeme alımlarını öncelikle Amerikan şirketlerinden yapsa da, İtalyan Leonardo ve İsveçli Saab gibi Avrupalı firmalar da ABD’ye satış yapıyor.

Washington’a göre, ulusal alımlar için Avrupa’dan satın alma maddesi başkentin özgürlüğünü kısıtlayacak, NATO’yu zayıflatacak ve Avrupa ülkelerinin geçen yıl kararlaştırılan ittifak kapasitesi hedeflerine ulaşma yeteneğini tehlikeye atacak.

ABD yönetimi ayrıca, bunun geçen yaz imzalanan ABD-AB ticaret anlaşması kapsamındaki AB taahhütlerine aykırı olacağını iddia ediyor.

Bu anlaşmada Avrupa Komisyonu daha fazla Amerikan silahı satın almayı taahhüt etmişti.

Trump yönetimi şöyle yazdı:

“Avrupa tercihi ifadesi halihazırda AB programlarında yer alıyor, fakat bu ifadenin Direktife dahil edilmesi, üye ülkelerin egemenlikleri ve ulusal bütçeleri üzerinde bir dönüm noktası olacaktır.”

Pentagon ve Dışişleri Bakanlığı’nın mesajı, ABD Ticaret Odası tarafından da yinelendi.

Ton daha yumuşak olsa da, kuruluş katkısında “Avrupalı” tercihine karşı uyarıda bulundu.