Avrupa
Bulgaristan seçimlerinde Radev liderliğindeki koalisyon fark attı

Bulgaristan’da yapılan erken genel seçimlerde, eski Cumhurbaşkanı Rumen Radev liderliğindeki “İlerici Bulgaristan” koalisyonu sandıktan ezici bir zaferle çıktı. İlk verilere göre Radev’in koalisyonu oyların yaklaşık yüzde 38’ini alırken, Avrupa entegrasyonu yanlısı Boyko Borisov’un GERB ittifakı ikinci sırada kaldı.
Bulgaristan’da düzenlenen erken genel seçimlerde, eski Cumhurbaşkanı Rumen Radev liderliğindeki “İlerici Bulgaristan” koalisyonu oyların büyük çoğunluğunu alarak yarışı ilk sırada tamamladı.
Alpha Research ve Market Links araştırma şirketlerinin yayımladığı sandık çıkış anketlerine göre, Radev’in koalisyonu parlamentoda güçlü bir üstünlük sağladı.
Alpha Research verilerine göre İlerici Bulgaristan yüzde 37,5 oy alırken, Market Links bu oranı yüzde 38,9 olarak duyurdu. Eski Başbakan Boyko Borisov liderliğindeki ve Avrupa entegrasyonu taraftarı tutumuyla bilinen iktidar koalisyonu GERB-SDS ise yüzde 16,2 (Alpha Research) ve yüzde 15,4 (Market Links) oy oranlarıyla ikinci sırada yer aldı.
Üçüncü sırayı ise yüzde 14,3 ve yüzde 13,6’lık oranlarla “Değişime Devam — Demokratik Bulgaristan” (PP-DB) ittifakı takip etti.
Parlamentonun yeni yapısında barajı aşan diğer oluşumlar arasında Delyan Peevski’nin “Yeni Başlangıç” ittifakı (yüzde 8,4 ve yüzde 7,5), Kostadin Kostadinov liderliğindeki “Yeniden Doğuş” partisi (yüzde 4,9 ve yüzde 5,1) ile “BSP/Birleşik Sol” koalisyonu (her iki ajansta da yüzde 4,1) bulunuyor.
Bulgaristan’da parlamentoya giriş için yüzde 4’lük seçim barajı uygulanıyor.
Milletvekili dağılımı tahminlerine göre, 52. Halk Meclisi’nde İlerici Bulgaristan’ın 105 ile 110 arasında sandalye kazanması öngörülüyor. GERB-SDS’nin 44-46, PP-DB’nin ise 40 sandalyeye sahip olması beklenirken; Yeni Başlangıç’ın 24, Yeniden Doğuş’un 14 ve Birleşik Sol’un 11 milletvekili çıkarması tahmin ediliyor.
Seçmen katılımının, Nisan 2021’den bu yana yapılan son yedi oylamanın tamamından daha yüksek olması bekleniyor. Alpha Research ve Market Links verileri, katılım oranının saat 19:00 itibarıyla yüzde 46,7 ile yüzde 47,2 seviyelerinde gerçekleştiğini gösterdi.
Başkent Sofya’da oyunu kullandıktan sonra açıklamalarda bulunan Rumen Radev, Rusya ile karşılıklı saygı ve eşitliğe dayalı, pratik ilişkiler geliştirme niyetinde olduğunu ifade etti. Radev, “Sonunda demokratik, modern ve Avrupalı bir Bulgaristan yoluna ihtiyacımız var” dedi.
Buna karşılık GERB lideri Boyko Borisov, Ukrayna’ya verdikleri desteği ve partisinin Avrupa entegrasyonu konusundaki hamlelerini vurguladı.
Borisov, “GERB partisi ülkeyi avro bölgesine soktu, orası şu an çok güçlü bir çıpa. Bu çıpanın bizi tutacağını ve doğuya kaymamıza izin vermeyeceğini umuyorum” açıklamasında bulundu.
Seçim öncesinde Financial Times, sosyolojik verilere dayanarak Radev’in galibiyetine dair öngörüler paylaşmış ve Radev’in NATO içinde bir risk oluşturabileceği yorumlarına yer vermişti.
Avrupa Parlamentosu Milletvekili Valerie Hayer, Financial Times’a yaptığı değerlendirmede, “Radev’in Putin ve Rusya’ya yaklaşımı bilindiğinde, kritik bir dönemde Kremlin yanlısı bir hükümet kurulması riski bulunuyor; o, Putin’in Avrupa’daki truva atı olacaktır” ifadelerini kullanmıştı.
Rumen Radev, ekonomik politikalar ve yolsuzluk iddiaları nedeniyle başlayan protestoların ardından Ocak ayı ortasında cumhurbaşkanlığı görevinden ayrılmıştı.
2017’den bu yana ülkeyi yöneten ve 2021’de yeniden seçilen Radev, anayasal kısıtlamalar nedeniyle üçüncü dönem için aday olamamıştı. Bir ay önce Başbakan Rosen Jelyazkov’un da görevinden ayrılmasıyla Bulgaristan, 1 Ocak 2026’da gerçekleşmesi planlanan avro bölgesine giriş süreci öncesinde geçici hükümetle yönetilmeye başlanmıştı.
Ülkedeki protestolar, Kasım ayı ortasında açıklanan ve emeklilik kesintilerinde yüzde 2, temettü vergisinde ise yüzde 10 artış öngören 2026 bütçe taslağının ardından patlak vermişti.
1 Aralık’ta Sofya’da düzenlenen ve polis çatışmalarına sahne olan geniş katılımlı eylemlerin ardından hükümet geri adım atarak önlemleri yumuşatsa da, göstericilerin talepleri kabinenin istifası yönünde genişlemişti.
Avrupa
Andy Burnham, AB ile yeni bir anlaşma imzalayacak

Birleşik Krallık Başbakanı Andy Burnham, Brexit’in “işe yaramadığını” ve AB ile yeni bir anlaşma imzalayacağını açıklayacak.
Bu, başbakanın Brexit’i eleştiren bir dizi açıklamasının en sonuncusu olacak. Geçen cumartesi günü Galler İşçi Partisi konferansında, AB’den ayrılmakla Birleşik Krallık’ın “kazandıklarından daha fazlasını kaybettiğini” söylemişti.
Burnham, bu hafta düzenlenecek bir zirvede Avrupalı liderlerle bir araya gelerek, gıda ve tarım, emisyon ticareti ve gençlik hareketliliği programı da dahil olmak üzere, GSYİH’yi %0,4 oranında –yaklaşık 17 milyar sterlin– artırabileceğini söylediği anlaşmaları güvence altına almayı planlıyor.
City of London’da düzenlenen Lord Mayor’ın ziyafetinde konuşacak olan Burnham’ın, Boris Johnson’ın kontrolü geri alma vaadinin yerine getirilmediğini ve ülkenin, işletmeler için engeller yaratan ve ekonomik potansiyeline zarar veren gereksiz yere sert bir Brexit ile baş başa kaldığını savunması bekleniyor.
Burnham yemekte şunları söyleyecek:
“Bu, ‘İmparatorun Yeni Giysileri’ masalı gibi; kimse apaçık gerçeği söylemeye cesaret edemiyor. Eh, ben gördüğüm gibi söylüyorum. Açıkçası, imparatorun üzerinde hiçbir şey yok. Bize sunulan Brexit işe yaramadı. Kazandıklarımızdan daha fazlasını kaybettik.”
Burnham, aşağıdaki şartlar sağlanırsa AB ile bir anlaşma imzalayacağını söyleyecek:
- Anlaşma, İşçi Partisi’nin seçim bildirgesi ve hükümetin kırmızı çizgileriyle uyumlu olmalı.
- Brexit anlaşmasını iyileştirmeli ve halkın 2016’da oy verirken beklediği şeye yaklaştırmalı.
- İnsanların günlük yaşamlarında gerçek, somut iyileştirmeler sağlayarak sözde “Makerfield testi”ni geçmeli
“Bu bir kazan-kazan durumu,” diye konuşması beklenen Burnham, “Bu, yeni yaklaşımımızı ortaya koyuyor. Çatışmacı değil. Artık köprüleri yakmak yerine yapıcı ve olumlu bir tutum sergiliyoruz; ortak zorluklarla yüzleşmek için bir araya gelebileceğimizi gösteriyoruz,” diyecek.
Fakat AB ilişkileri bakanı Hamish Falconer, pazar günü BBC’ye verdiği demeçte, Birleşik Krallık’ın blokla yapılacak yeni bir anlaşma kapsamında “toplantılarda söz hakkı”na sahip olabileceğini ama AB gıda politikaları konusunda oy hakkı olmayacağını söyledi.
Falconer, gelecekteki bir Birleşik Krallık hükümetinin bu yakın uyumu tersine çevirmesi ihtimaline karşı bir “çıkış maddesi”nin bulunabileceğini de ekleyerek, AB’nin gelecekteki bir Reform Partisi veya Muhafazakâr Parti hükümetinin anlaşmayı feshetme olasılığından “endişeli” olduğunu açıkladı.
Daha önce “Farage maddesi” olarak anılan çıkış maddesi, Birleşik Krallık’taki siyasi manzara değişmesi durumunda cuma günü yapılacak herhangi bir resetlemenin geri alınmasından doğabilecek maliyetlere karşı koruma sağlamak üzere tasarlanmıştı.
Sınırlardaki altyapı maliyetleri büyük ölçüde Eurotunnel dahil olmak üzere özel şirketler tarafından karşılandı ama gıda denetimleri, tüm balık denetimlerinin yapıldığı Calais limanı ve Boulogne-sur-Mer’de Fransız personel tarafından gerçekleştiriliyor.
Öte yandan, 2022’de Partygate skandalı nedeniyle istifa eden eski Muhafazakâr Parti başbakanı Johnson, Burnham’ın bu konuda yeni bir oylama zorlaması halinde İngiltere’nin “kesinlikle” Brexit lehine oy vereceğini söyledi.
The Telegraph gazetesine verdiği demeçte Johnson şunları söyledi:
“Brexit meselesini siyasi önceliğiniz olarak tırmandırmak delilik. Bu konuda hem kendini hem de partisini tehlikeye atacak ve bu konudan uzaklaşması gerekiyor çünkü kazanamayacak, çünkü gerçek şu ki, insanlar aptal değil.”
Avrupa
AB liderleri, Ukrayna politikasını “E5” grubuna devretti

AB liderleri, cuma günü Dublin’de düzenlenen gayri resmi zirvede, Ukrayna barış görüşmelerinde Avrupa’nın tek bir temsilci yerine AB kurumları ile Fransa, Almanya, Birleşik Krallık, İtalya ve Polonya (E5) tarafından temsil edileceği konusunda mutabık kaldılar.
Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, cuma günü (13 Kasım) yapılan toplantının ardından gazetecilere yaptığı açıklamada, “Liderler bugün, Ukrayna’daki barış müzakereleri için Avrupa ekibimizin, Avrupa Birliği kurumları ve ‘İstekliler Koalisyonu’nun E5’inden oluşacağı konusunda mutabık kaldılar,” dedi.
Costa, bu düzenleme kapsamında AB’nin Ukrayna’nın “Avrupa’daki geleceği, yeniden inşası ve refahı” konusunda öncülük edeceğini, güvenlik garantilerinin ise “NATO ile yakın koordinasyon içinde, İstekliler Koalisyonu çerçevesinde ele alınması gerektiğini” belirtti.
Costa, “Avrupa, Ukrayna’nın geleceğini ve kıtamızın güvenliğini şekillendiren tüm tartışmalarda net ve birleşik bir sesle konuşmalıdır,” diye ekledi.
Bu karar, Fransa, Almanya ve Birleşik Krallık’ın İtalya ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in genel sekreteri Björn Seibert ile birlikte masada yer aldığı mevcut düzenlemeyi büyük ölçüde resmileştiriyor.
Cuma günü erken saatlerde, üst düzey bir diplomat bu düzenlemeyi “ideal değil” olarak nitelendirmişti.
Karar, dışişleri sorumlusu Kaja Kallas’ın masada yer alıp almayacağı konusunu da belirsiz bırakıyor.
Diplomat, AB başkentlerinin Kallas’ın görüşmelere katılmasını desteklediğini ama bunun “mümkün olmadığını” belirtti.
Kallas ise zirveye vardığında rolünü savundu ve Rusya’nın, Avrupa’nın güvenlik mimarisi ve NATO’nun rolü üzerine bir tartışma başlatarak saldırganlığından dikkati başka yöne çekmeye çalışarak “tuzak kurduğunu” söyledi:
“Güvenlik mimarisiyle ilgili Rusya’nın taleplerini tartışmaya başlarsak, Rusya’nın bizim için kurduğu tuzağa düşeriz. Ateşkesin olmadığı gerçeğinden dikkatimizi başka yöne çevirir ve bunun yerine Rusya’nın iddialarını dinlemeye başlarız. Burada bir saldırgan ve bir mağdur var; saldırganın ise herhangi bir güvenlik endişesi yok.”
Rusya aşırı taleplerde bulunmakla suçlanırken Kallas’ın tutumu da aynı derecede katı görünüyor.
La Stampa’ya göre Kallas, “En önemli şey, üzerinde anlaştığımız hususlara uymak: önce ateşkes, ardından barış anlaşması ve ancak ondan sonra diğer müzakereler,” dedi.
Meslektaşları, onun Moskova ile müzakere masasına oturmak için fazla sert bir tutum sergilediğini düşündü.
La Stampa’nın haberine göre, Kallas “fazla Rus karşıtı” olarak görülüyor ve maksimalist tutumları, bir anlaşmanın sağlanması için gerekli uzlaşmaların önünde engel teşkil ediyor.
Bir Avrupalı diplomat ise Politico’ya, onun “muhtemelen seçilebilecek en kötü kişi” olduğunu söyledi.
Kallas ise tutumunu yumuşatmadı. Ruslar hakkında, “Karşı tarafta güçlü birini istemiyorlar çünkü kendi maksimum taleplerini kabul ettirmek istiyorlar. Rusya maksimalist taleplerini sürdürürse, biz de taleplerimizi sürdürmeli ve buradan yola çıkarak müzakere etmeliyiz,” dedi.
Kallas’ın başkan yardımcısı olarak görev yaptığı Komisyon’un başkanı Von der Leyen, onu desteklemeyi reddetti. “Bizi kimin temsil edeceğine biz karar veririz ve bugün de öyle yaptık,” dedi.
Mevcut formatın savunucusu olan Merz ise istediğini elde etti. Dublin’de yaptığı açıklamada, “E3 formatı çok etkili olduğunu kanıtladı. Bu arada, İtalya ve Polonya’yı da her zaman dahil ediyoruz,” dedi.
Öte yandan gazeteci Leonid Ragozin, X’te yazdığı yazıda, başkentler bloğunun “Kallas’ınkiyle aynı nedenden ötürü, öncelikle İngiltere yüzünden (ki o da AB üyesi değil) baştan başarısız bir girişim” olduğunu belirtti.
Ragozin, “Amaç Rusya ile görüşmekse, o zaman Rusya’nın konuşacağı biri olmalı,” dedi.
Merz, ntv’ye verdiği demeçte, bazı Avrupalı liderlerin Trump’ın Shenzhen’deki APEC zirvesinde Putin ile yapacağı görüşmenin, Ağustos 2025’te Alaska’da gerçekleşen zirveye atıfta bulunarak “ikinci bir Anchorage” haline gelmesinden korktuğunu belirtti ve Trump’ı sürprizlerden kaçınmaya ve Avrupa ile Ukrayna’nın yanında kalmaya çağırdı.
Steve Witkoff ise barış görüşmeleri için “programda başka bir toplantı daha var” dedi ama tarih vermedi.
Politico’nun zirveden önce yayınladığı haberine göre, liderler en az üç gruba ayrılmıştı: Biri Costa’yı destekleyen grup; diğeri koltuklarını Brüksel’e devretmek istemeyen Fransa ve Almanya’dan oluşan grup; ve “hepsinden daha yalnız olan grup”, yani AB Dışişleri Şefi Kaja Kallas’ın destekçileri.
Liderler müzakerecilerin değil ülkelerin adlarını verdiler ve bu seçim, halihazırda ulusal güvenlik danışmanları düzeyinde çalışan ekibi büyük ölçüde resmileştiriyor.
Kyiv Post‘un haberine göre, 10-11 Kasım tarihlerinde Abu Dabi’de düzenlenen ve Avrupalıların ABD ve Ukrayna heyetleriyle bir araya geldiği ama Rus heyetiyle görüşmediği toplantıda, Birleşik Krallık’ı Ulusal Güvenlik Danışmanı Jonathan Powell, Almanya’yı Şansölye Friedrich Merz’in dış politika danışmanı Günter Sautter, Fransa’yı Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un diplomatik danışmanı Emmanuel Bonne ve İtalya’yı Başbakan Giorgia Meloni’nin danışmanı Fabrizio Saggio temsil etti.
AB kurumları, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in genel sekreteri Bjorn Seibert’i ve Costa’nın danışmanı Anna-Maria Boura’yı gönderirken, NATO ise Genel Sekreter Mark Rutte’nin ofisini yöneten Geoffrey van Leeuwen’i gönderdi.
Euronews’in haberine göre, İtalya ile birlikte eski E3’ü Avrupa’nın beş en büyük askeri gücü olan E5’e genişleten Polonya’nın bir sonraki turda yer alması bekleniyor.
Varşova’nın koltuğunu kimin alacağı ise henüz belli değil.
Avrupa
Gagauzya’da başkanlık seçimi ikinci tura kaldı

Moldova’ya bağlı Gagauzya Özerk Bölgesi’nde 15 Kasım’da yapılan başkanlık seçiminin ilk turunda kazanan çıkmadı ve Aleksandr Stoyanoglo ile Fyodor Gagauz ikinci tura kaldı. Bağımsız aday Stoyanoglo yüzde 38,44, sosyalist aday Gagauz ise yüzde 24,22 oy alırken katılım yüzde 37,6’da kaldı.
Moldova’ya bağlı Gagauzya Özerk Bölgesi’nde 15 Kasım’da yapılan başkanlık seçiminin ilk turunda kazanan çıkmadı.
Tüm tutanakların sayımına dayanan ilk sonuçlara göre, eski Moldova Başsavcısı Aleksandr Stoyanoglo ile sosyalist aday Fyodor Gagauz ikinci tura yükseldi.
Özerk bölge halkı, parti finansmanı davasında mahkum edilen Yevgeniya Gutsul’un yerine geçecek ismi, Kişinev’in önceki seçimlere Rusya’nın müdahale ettiği yönündeki suçlamalarının gölgesinde seçiyor.
İkinci tur 29 Kasım’da yapılacak
Bağımsız aday olarak yarışan Stoyanoglo, oyların yüzde 38,44’ünü aldı.
Sosyalist Parti’nin adayı Fyodor Gagauz ise seçmenlerin yüzde 24,22’sinin oyunu topladı.
Başkanlık (başkan) koltuğu için toplam sekiz adayın yarıştığı seçimde katılım oranı yüzde 37,6 olarak kaydedildi.
İlk turda seçilmek için geçerli oyların yarısından fazlasını almak gerekiyordu.
İkinci turun 29 Kasım’da yapılması bekleniyor.
Stoyanoglo, 2024 yılında Moldova cumhurbaşkanlığı seçimlerinde de ikinci tura kalmış ve mevcut Cumhurbaşkanı Maya Sandu’ya yenilmişti.
Sandu seçimlere Rusya’nın müdahale ettiğini savunuyor
Cumhurbaşkanı Sandu, oylamadan beş hafta önce Gagauzya’daki önceki seçimleri doğrudan Rusya’nın müdahale kampanyasıyla ilişkilendirdi.
8 Ekim’de Kişinev’deki güvenlik forumunda konuşan Sandu, Moldova’yı “Rusya’nın seçimlere müdahale laboratuvarı” olarak nitelendirdi.
Sandu, Moskova’da yaşayan iş insanı İlan Şor’un, Gutsul’un kazandığı “2023’teki Gagauzya seçimlerini satın aldığını” öne sürdü.
Sandu’ya göre aynı ağ, 2024’teki cumhurbaşkanlığı seçimleri ile Avrupa entegrasyonu referandumunu ve ardından 2025’teki parlamento seçimlerini de etkilemeye çalıştı.
Moldova savcılığı ise Gutsul davasındaki Rusya bağlantısını paranın kaynağı üzerinden tanımladı.
Soruşturma makamlarının iddiasına göre Gutsul, Şor Partisi’nde çalıştığı 2019 ile 2022 yılları arasında Moldova’ya sistematik biçimde kayıt dışı para sokulması sürecine katıldı.
Kişinev’deki mahkeme, Ağustos 2025’te Gutsul’u partinin ve seçim adayının yasa dışı finansmanı davasında yedi yıl hapis cezasına çarptırdı.
İstinaf mahkemesi Mayıs 2026’da bu kararı onadı.
Moskova müdahale suçlamalarını reddediyor
Moskova, Moldova siyasetine müdahale ettiği yönündeki suçlamaları reddediyor.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Gutsul hakkındaki kararın açıklanmasının ardından hükmü “siyasi saikli karar örneği” diye tanımladı ve Moldova yönetimini parlamento seçimleri öncesinde rakiplerine baskı yapmakla suçladı.
Peskov, 2024 sonbaharında da Moskova’nın Moldova’daki cumhurbaşkanlığı seçim kampanyasına müdahale ettiği iddialarını ayrıca yalanlamıştı.
Bu seçimde gözlemci kuruluş Promo-LEX, oy gizliliğinin ihlal edildiğini, başkalarının yerine oy kullanma girişimleri olduğunu ve oy satın alma şüphesi taşıyan vakalar yaşandığını bildirdi.
Gözlem misyonu, yerel saatle 22.00 itibarıyla teyit edilmiş 41 ihlal vakası kayda geçirdi.
Gagauzya’da başkanlık seçimiyle eş zamanlı olarak Halk Meclisi seçimleri de düzenlendi.
67 tutanaktan 66’sının incelenmesinin ardından açıklanan ilk verilere göre, 132 adaydan 13’ü kendi seçim çevrelerinde oyların yarısından fazlasını aldı.
Bu 13 adayın 10’unu bağımsızlar, üçünü ise sosyalistler oluşturuyor.
Buna göre ikinci tur oylama hem özerk bölgenin yeni başkanını hem de 35 sandalyeli meclisteki dağılımın büyük bölümünü belirleyecek.
Amerika1 hafta önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Asya2 hafta önceÇin Komünist Partisi’nden ‘demir şapkalı prenslere’ tasfiye uyarısı
Dünya Basını2 hafta önceTarihçi Emmanuel Todd: Fransa’da asıl tehdit Rusya değil Macron yönetimidir
Asya2 hafta önceBangladeş’te konfeksiyon işçilerinin ücret isyanı
Dünya Basını2 hafta önceDemokrasi namına: AB’nin iç düşmana karşı savaşı
Ortadoğu2 hafta önceEisenkot’tan koalisyon için üç şart
Görüş2 hafta önceMar-A-Lago’da ‘Mavi Dalga’ Korkusu: Ara Seçim ABD’ye Neler Getirecek?
Asya2 hafta önceÇin Afrika silah pazarında Fransa ve Batılı ülkelerin yerini alıyor










