Diplomasi
Polonya, Venezuela’dan kripto parayla petrol alırken 424 milyon dolar kaybetti

Polonya devlet enerji grubu Orlen, Venezuela’dan kripto para aracılığıyla petrol ithal etme girişimi sırasında en az 424 milyon dolar kayba uğradı. İsviçre ve Dubai üzerinden yürütülen operasyonda 230 milyon dolarlık avans aracı şirketlere teslim edilmesine rağmen sevkiyat gerçekleşmedi.
Polonya devlet enerji grubu Orlen, kripto para birimiyle yaklaşık 6 milyon varil Venezuela petrolü satın alma girişimi neticesinde en az 424 milyon dolar kaybetti.
İngiliz ekonomi gazetesi Financial Times’ın yürüttüğü araştırmaya dayandırdığı haberine göre, aracılar üzerinden aktarılarak USDT cinsine çevrilen fonların ardından petrol sevkiyatı gerçekleşmedi.
Gazetenin ulaştığı verilere göre, Orlen’in İsviçre merkezli ticaret kolu Orlen Trading Switzerland (OTS), Kasım 2023’te Dubai merkezli Hannon International şirketiyle 345 milyon dolarlık Merey 16 tipi ham petrol alımı için sözleşme imzaladı.
İşlemden 25 ila 30 milyon dolar kar sağlamayı hedefleyen OTS, Dubai merkezli aracı kuruluşa 230 milyon dolar avans aktardı.
Venezuela tarafı ödemeyi sadece kripto para birimi USDT ile kabul edeceğini bildirdi. Hannon, para birimini dönüştürmek amacıyla Dubai’deki diğer aracı kuruluşlara transferler gerçekleştirdi.
Bu kuruluşlardan biri 135 milyon dolar tahsil etmesine karşın, Hannon’un verilerine göre satıcıya yalnızca 85 milyon USDT iletti. Farklı bir şirkete gönderilen 30 milyon dolar ise Venezuela’ya hiç ulaşmadı.
Hannon temsilcileri Ocak 2024’te bizzat Venezuela’ya giderek aracılara on milyonlarca USDT erişimi barındıran USB bellekler teslim etti. Bir komisyoncuya önce 60 milyon USDT, ardından 50 milyon USDT daha verildi; ancak petrol yine teslim edilmedi.
Aynı dönemde Orlen’in kiraladığı üç süpertanker, Aralık 2023’te Jose terminaline vardı ve haftalarca yükleme yapılmadan bekledi. Teslimat süresi 19 Aralık’ta dolarken, Orlen gemilerin rıhtımdaki bekleme süresi nedeniyle ilave maliyetlerle karşılaştı.
OTS, Ocak ayında Hannon ile 1 milyon varillik ham petrol için yeni bir mutabakata varmayı denedi ancak ham maddedeki kirlilik sebebiyle anlaşmadan çekildi.
Taraflar daha sonra 1 milyon varil akaryakıt sevkiyatı üzerinde anlaştı. Mart ayında Orlen’in bir gemisi, kararlaştırılan miktarın yarısını oluşturan yaklaşık 500 bin varillik yükü alabildi.
OTS, 28 Mart’ta ilk sözleşmeyi tek taraflı feshetti. Şirket içi hesaplamalara göre Hannon ile yürütülen operasyonların lojistik maliyeti 72 milyon dolara ulaştı.
Financial Times, Orlen’in Hannon’a devrettiği 230 milyon doları tahsil etmek amacıyla tahkim sürecini sürdürdüğünü aktarıyor.
Hannon, OTS’nin doğrudan işlem yapamaması nedeniyle aracı rolü üstlenerek USDT üzerinden petrol temin etmeye çalıştığını savunuyor.
Orlen ise üçüncü tarafların sürece dahil olup olmamasından bağımsız olarak, Hannon’un yükümlülüğünü yerine getirmek zorunda olduğunu belirtiyor.
Varşova Savcılığı, OTS operasyonlarının finanse edildiği 600 milyon dolarlık nakit havuzunun denetiminde ihmal olup olmadığını tespit etmek üzere Orlen’in eski yöneticileri hakkında soruşturma yürütüyor.
OTS’nin eski yöneticisi Samer Awad ve diğer eski idareciler, yöneltilen kötü yönetim suçlamalarını reddediyor.
Sözleşmenin iptalinden sonra, Orlen’in daha önce kiraladığı gemilerden biri yüksek yoğunluklu ağır Venezuela petrolünü yüklemeyi başardı.
Polonya hükümetinin tespitlerine göre Orlen’in toplam zararı en az 1,6 milyar zlotiyi (424 milyon dolar) buluyor.
Hükümet, bu meblağın nakliye, hukuk ve kötü yönetimden kaynaklanan diğer tüm harcama kalemlerini içerdiğini vurguluyor. Olay, Polonya tarihindeki en büyük şirket krizleri arasında yer alıyor.
Öte yandan, ABD Başkanı Donald Trump Ağustos sonunda Venezuela ile bir anlaşma sağlandığını, söz konusu mutabakatın bu ülkenin 65 milyar varili aşkın petrol rezervinin ABD denetimine geçmesini öngördüğünü duyurmuştu.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise mutabakatın Washington yönetimine istikrarlı hammadde arzı ile uygun fiyatlı petrole erişim sağlayacağını; Venezuela tarafına yaklaşık 100 milyar dolarlık özel yatırım çekeceğini, binlerce yüksek ücretli istihdam yaratacağını ve ülke ekonomisinin yeniden toparlanmasını destekleyeceğini kaydetti.
Diplomasi
APEC Zirvesi öncesi bilinmesi gerekenler

Ticaret, teknoloji ve güvenlik alanındaki gerilimler, Shenzhen’de titizlikle hazırlanan APEC zirvesinin gündemine damga vurabilir.
Çin, bu hafta ülkenin güneyindeki teknoloji merkezi Shenzhen’de 33. Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Forumu’na ev sahipliği yapıyor. Liderler zirvesi çarşamba ve perşembe günleri düzenlenecek. Konuklar arasında ABD Başkanı Donald Trump ve Japonya Başbakanı Sanae Takaichi de bulunuyor. Zirve kapsamında çok sayıda ikili ve çok taraflı görüşmenin yapılması bekleniyor. Bunlar arasında Trump, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in katılacağı ilk üçlü zirve de yer alıyor.
Trump, Cumhuriyetçi Partinin bu ay ABD’de yapılan ara seçimlerde aldığı ağır yenilginin ardından Çin’e gelecek. Analistlere göre etkinlikler, Xi’yi ve Çin’i küresel siyasetin merkezine yerleştirecek şekilde titizlikle planlanacak. Ancak zirve öncesindeki gündem, ABD’li teknoloji devi Nvidia’da patlak veren skandalın gölgesinde kaldı. Skandal, CEO Jensen Huang’ın istifasına yol açarken şirketin gelişmiş yapay zekâ çiplerinin Çin’e nasıl ulaştığına ilişkin tartışmaları da alevlendirdi.
Nikkei Asia APEC toplantıları hakkında bilinmesi gereken beş önemli konuyu derledi:
APEC nedir, gündeminde neler var?
APEC, ticaret ve ekonomi konularını görüşmek üzere 21 üyeyi bir araya getiren bir forum. Üyeleri, dünya gayrisafi yurt içi hasılasının yaklaşık yüzde 60’ını ve küresel ticaretin yarısını oluşturuyor. Bir başka çok taraflı platform olan G20 ile karşılaştırıldığında APEC, ağırlıklı olarak Asya ekonomilerinden oluşuyor. Forumun sekretaryası Singapur’da bulunuyor. Bölgenin en büyük ekonomilerinden biri olan Hindistan ise APEC üyesi değil.
Üye ekonomilerin liderleri her yıl bir araya geliyor ve toplantıların sonunda genellikle ortak bir bildiri yayımlanıyor. Ancak son yıllarda ABD ile Çin arasındaki gerilimler müzakereleri zorlaştırıyor. Trump’ın gümrük tarifesi politikalarının yol açtığı aylar süren ticari çalkantıların ardından, geçen yıl Güney Kore’de düzenlenen zirvenin ortak bildirisinde Dünya Ticaret Örgütüne ve çok taraflı ticaret sistemine destek veren herhangi bir ifadeye yer verilmemişti.
APEC’in bir diğer önemli boyutu da iş dünyasıyla kurduğu işbirliği. Salı ve çarşamba günleri, yaklaşık 2 bin kişinin katılımıyla geleneksel CEO Zirvesi düzenlenecek. Xi Jinping de zirvenin açılış konuşmasını yapacak.
ABD’li iş dünyası liderleri geçmişte bu zirvelere geniş katılım gösteriyordu. Ancak hazırlık sürecini bilen bir kaynağa göre bu yıl takvim uyuşmazlıkları nedeniyle çok sayıda Amerikalı iş insanının toplantıya katılmaması bekleniyor.
Çin’le uzun süredir güçlü bağları bulunan Tesla ve SpaceX’in patronu Elon Musk’ın zirveye katılması bekleniyor. Buna karşılık, geçen yılki zirvenin yıldız isimlerinden biri ve yapay zekâ devriminin önde gelen temsilcilerinden Nvidia’nın eski CEO’su Jensen Huang’ın toplantıda yer alması düşük bir ihtimal olarak görülüyor. Huang, Çin adına casusluk yaptığından şüphelenilen bir kadınla ilişkisi de dahil olmak üzere evlilik dışı ilişkilerine dair haberlerin ardından geçen hafta görevinden ayrılmıştı.
Zirve kapsamında gerçekleştirilecek ikili görüşmeler de yakından takip edilecek.
Trump ve Xi, geçen yılki APEC Zirvesi’nden kısa süre önce Güney Kore’de ticari ateşkes üzerinde anlaşmıştı. İki lider, Shenzhen’de bu uzlaşmayı sürdürmeye çalışacak.
Çin, APEC’e üçüncü kez ev sahipliği yapıyor. Resmî gündemde temiz enerji, tedarik zincirlerinde işbirliği, yapay zekâ ve serbest ticaret bulunuyor.
APEC İcra Direktörü Eduardo Pedrosa, bu haftaki toplantılardan somut sonuçlar çıkacağı konusunda iyimser. Üyelerin yıl boyunca 300 hazırlık toplantısı gerçekleştirdiğini belirten Pedrosa, “Çok taraflılık canlılığını koruyor ve iyi işliyor” dedi.
Trump ve Xi’nin bu yılki üçüncü görüşmesinden ne çıkacak?
İki taraf ticari ateşkesi ocak ayına kadar uzattı. Ancak eylül ayında açıklanan ve karşılıklı 60 milyar dolarlık ticarete uygulanan gümrük vergilerinin düşürülmesini öngören plan henüz sonuçlandırılmadı. Her iki ülkedeki şirketler de bu konuda alınacak kararı endişeyle bekliyor.
Devam eden anlaşmazlıklar nedeniyle daha kapsamlı uzlaşmalara varılması yönündeki beklentiler düşük.
Çin’in nadir toprak elementleri ihracatına uyguladığı lisans zorunluluğu, ABD’li üreticiler üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor. Xi’nin ise Trump’tan Tayvan’ın “bağımsızlığına” karşı çıkmasını ve adaya silah satışlarından kaçınmasını istemeyi sürdürmesi bekleniyor.
Pekin ayrıca ileri teknolojilere yönelik ihracat kontrollerini gündeme getirebilir. Yarı iletken çiplerin ABD düzenlemeleri ihlal edilerek Çin’e ulaştırılıp ulaştırılmadığına ilişkin soru işaretlerinin ortaya çıkmasının ardından Washington’daki Çin karşıtı şahinler, daha sıkı kısıtlamalar getirilmesi için baskı yapıyor.
Bunlardan ayrı olarak, iki tarafın yapay zekâ alanında ilk ikili diyalog toplantısını gerçekleştirmesi bekleniyor. Bu görüşmelerin amacı, yapay zekâdan kaynaklanabilecek ortak risklere karşı önlem almak.
ABD ve Çin daha önce yapay zekâyla bağlantılı acil durumlarda kullanılmak üzere bir doğrudan iletişim hattı kurulması konusunda anlaşmıştı.
Johns Hopkins Üniversitesi Amerika, Çin ve Küresel İlişkilerin Geleceği Enstitüsünde kıdemli araştırmacı olan Samm Sacks, Pekin ile geçmişte kurulan geleneksel doğrudan iletişim hatlarının pek başarılı olmadığını, ancak taraflar arasında resmî bir iletişim kanalına ihtiyaç duyulduğunu söyledi.
Sacks, “Hangi yapay zekâ olaylarının bilgi paylaşımı kapsamına girdiğini, hangilerinin girmediğini tanımlamak için daha fazla çalışma yapılması gerekiyor” dedi.
Trump-Xi-Putin üçlü zirvesinden neler bekleniyor?
Çin, Beyaz Saray Sözcüsü Olivia Wales’in cuma günü gazetecilere Trump’ın “dünyadaki nükleer silahların azaltılmasını görüşeceğini” söylemesinin ardından, üçlü zirvenin perşembe günü gerçekleştirileceğini açıkladı.
Wales, aynı zamanda “Herhangi bir anlaşmaya varılmasını beklemiyoruz” dedi.
Wall Street Journal’ın haberine göre Putin ise görüşmenin Rusya’nın Ukrayna’daki savaşını sona erdirme konusunu ele almak için kullanılmasını önerdi.
Trump, Putin ile son olarak Ağustos 2025’te Alaska’da bir araya gelmiş ve Ukrayna’daki savaşı görüşmüştü.
Analistler, gerçekleşmesi halinde üçlü zirveden somut sonuçlar çıkmasını beklemiyor. Ancak görüşmenin siyasi mesajlar vermek için önemli bir platform oluşturabileceğini düşünüyor.
ABD’nin deneyimli diplomatlarından ve The Asia Group’un yönetici ortaklarından Kurt Tong’a göre zirve, Xi’ye Çin’i diplomatik girişimlerin merkezinde yer alan bir aktör olarak sunma fırsatı verecek.
Öte yandan Tong, Trump’ın bu görüşmeye farklı bir açıdan yaklaşabileceğini belirtti. Ona göre Trump, Putin ile ilişkilerini güçlendirerek Rus lideri taviz vermeye ikna edebileceğini ve böylece Ukrayna’daki savaşın sona ermesini sağlayarak bu başarıyı hem kendisine hem de Xi’ye mal edebileceğini düşünüyor olabilir.
Yeni Amerikan Güvenliği Merkezi (CNAS) kıdemli araştırmacısı Jake Stokes ise zirvenin zamanlaması ve düzenleneceği ortamın yanlış mesajlar verebileceği uyarısında bulundu.
Stokes, “Görüşmenin yaratacağı görüntü ve atmosferin bazı yönleri, Trump’ın Amerika’nın geleneksel dostları ve müttefikleriyle ilişkilerini geliştirmekten ziyade otoriter rakipleriyle ilişkilerini iyileştirmeye daha fazla ilgi duyduğu izlenimini veriyor” dedi.
Pekin ile gerilim yaşayan Japonya zirveye nasıl yaklaşacak?
Japon hükümeti, Başbakan Sanae Takaichi’nin Shenzhen’e gideceğini cuma günü nihayet doğruladı. Takaichi, Çin ziyaretinden önce Filipinler’in başkenti Manila’ya uğrayarak Güneydoğu Asya Uluslar Birliğinin (ASEAN) yıllık toplantısına katılacak.
Takaichi, seyahatinin ilk durağı olan Filipinler ile ikinci durağı Çin’de birbirinden oldukça farklı diplomatik ortamlarla karşılaşacak.
Filipinler, Japonya’nın yakın ortaklarından biri. Çin ile Japonya arasındaki ilişkiler ise 1972’de diplomatik ilişkilerin normalleşmesinden bu yana en düşük seviyelerinden birinde bulunuyor.
Takaichi’nin 7 Kasım 2025’te parlamentoda yaptığı ve Tokyo ile Pekin arasında diplomatik ilişkilerin donmasına yol açan açıklamalarının üzerinden bir yıldan biraz fazla zaman geçti.
Takaichi, Çin’in Tayvan’a saldırdığı ve ABD ordusunun deniz ablukasını güç kullanarak kırmak için müdahale ettiği varsayımsal bir senaryoyu değerlendirerek, bunun Japonya açısından “ülkenin varlığını tehdit eden bir durum” oluşturabileceğini iddia ederek müdahale edeceklerini söylemişti. Ayrıca Japonya son savunma belgesinde Çin’i bir kez daha “tehdit” olarak nitelendirdi.
Takaichi’nin Shenzhen’de Çin tarafından soğuk karşılanacağı neredeyse kesin. Pekin’in Japon lideri mümkün olduğunca yalnızlaştırmaya çalışması bekleniyor.
Takaichi ile Xi arasında planlanmış herhangi bir ikili görüşme bulunmuyor. Bununla birlikte iki liderin selamlaşması ya da kısa bir sohbet gerçekleştirmesi ihtimali var.
Takaichi açısından böyle bir temas bile diplomatik kazanım sayılabilir.
Shenzhen’de Takaichi’nin karşı karşıya kalacağı tek sınav Çin ile ilişkiler olmayacak. Japon hükümeti, Rusya ile de giderek derinleşen gerilimler yaşıyor.
Daha genel olarak Takaichi’nin bu fırsatı, Japonya’nın ikili ilişkiler ve bölgesel meselelerdeki tutumunu vurgulamak için kullanması bekleniyor.
Zirveyi hangi diğer jeopolitik sorunlar zorlaştırabilir?
Bölgenin birçok noktasında anlaşmazlıklar devam ediyor.
Japonya örneğinde olduğu gibi Çin’in Filipinler’e nasıl yaklaşacağı da yakından izlenecek. Güney Çin Denizi’nde, Filipinler’in Batı Filipin Denizi olarak adlandırdığı sularda deniz yetki alanlarına ilişkin gerilimler giderek tırmanıyor.
Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr., ASEAN toplantılarına ev sahipliği yaptıktan sonra Shenzhen’e gidecek. Ancak Xi ile baş başa bir görüşme yapıp yapmayacağı henüz belli değil.
Bir diğer önemli gündem maddesi de ev sahibi Çin’in Tayvan’la ilgili vereceği mesajlar olacak.
Tayvan, “Çin Taypesi” adı altında APEC’in tam üyesi konumunda.
Tayvan lideri Lai Ching-te, Çin’de geniş ticari faaliyetleri bulunan bilgisayar üreticisi Acer Group’un kurucusu Stan Shih’i APEC toplantısına temsilcisi olarak atadı.
Lai’nin Sözcüsü Karen Kuo, Pekin’e “ev sahibi olarak sorumluluklarını yerine getirmesi” çağrısında bulunarak Tayvan heyeti için “eşitlik, onur ve güvenlik” garantisi verilmesini istedi.
Çin Dışişleri Bakanlığı ise “Tayvan bölgesinin” katılımının “Tek Çin ilkesi ile ilgili APEC mutabakat zabıtlarının kural ve teamüllerine uygun biçimde” ele alınacağını açıkladı.
APEC üyesi olmayan Kuzey Kore meselesi de zirvenin gündemini etkileyebilecek konular arasında bulunuyor. Pyongyang, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi yaptırımlarına rağmen nükleer silah ve balistik füze geliştirme faaliyetlerini sürdürüyor.
Trump ile Kuzey Kore lideri Kim Jong Un’un, Trump’ın ilk başkanlık döneminde gerçekleştirdikleri bir dizi görüşmenin ardından yeniden bir araya gelebilecekleri yönünde spekülasyonlar ortaya çıkmıştı. Ancak her iki taraf da böyle bir görüşme planlandığını reddetti.
Diplomasi
BM’de “otonom silah” zirvesi

ABD ve Rusya’nın, Cenevre’de başlayan Birleşmiş Milletler toplantısında yapay zekalı otonom silahlara hukuki bağlayıcılığı olan kısıtlamalar getirilmesine yönelik müzakerelere karşı çıkması bekleniyor. Belirli Konvansiyonel Silahlar Sözleşmesi’ne taraf 128 devletin çoğu bağlayıcı düzenlemeyi desteklerken, Washington beş yıllık yetkiyle tavsiye niteliğinde bir belge öneriyor.
ABD ve Rusya’nın, Cenevre’de bu hafta düzenlenen toplantıda yapay zekalı otonom silahlara hukuki bağlayıcılığı olan kısıtlamalar getirilmesine yönelik müzakerelere karşı çıkması bekleniyor.
Reuters haber ajansı, diplomatik kaynaklara dayandırdığı haberinde iki ülkenin mevcut hukuk kurallarını yeterli gördüğünü aktardı.
Birleşmiş Milletler (BM) öncülüğündeki toplantı bugün başladı.
Katılımcılar, insan müdahalesi olmadan güç kullanabilen ölümcül otonom silah sistemlerine yasak ve kurallar getirecek bir anlaşma için müzakereleri başlatıp başlatmamaya karar verecek.
Reuters’ın verilerine göre Belirli Konvansiyonel Silahlar Sözleşmesi’ne taraf 128 devletin çoğu, hukuki bağlayıcılığı olan bir düzenlemeyi destekliyor.
ABD, Rusya ve İsrail ise mevcut uluslararası insancıl hukuk normlarını yeterli görerek daha önce bu yaklaşıma karşı çıkmıştı.
Ajans, Moskova’nın bu toplantı öncesinde tutumunu henüz kamuoyuna açıklamadığını belirtti.
Moskova gözlemci Avrupa Birliği’nin söz almasını engellemeyi planlıyor
Üst düzey bir Batılı diplomat, Rusya’nın görüşmelere gözlemci olarak katılan Avrupa Birliği’nin (AB) konuşma yapmasını da engellemeyi planladığını söyledi.
Washington yönetimi, bağlayıcı kurallar yerine tavsiye niteliğindeki ilkeleri tercih ediyor.
ABD, hukuki bağlayıcılığı olmayacak bir belge üzerinde müzakere yürütülmesi için beş yıllık bir yetki süresi verilmesini önerdi.
Mevcut toplantının başkanı ise bağlayıcı bir protokol üzerinde uzlaşılması için iki yıllık bir yetki süresi öneriyor.
Reuters’a konuşan iki diplomat, görüşmelerin zorlu geçeceğini ancak hafta sonuna kadar bir uzlaşıya varılabileceğini söyledi.
Diplomatlardan biri, bağlayıcı bir anlaşma, tavsiye niteliğinde bir belge ya da her iki yaklaşımın birleşimi dahil tüm seçeneklerin değerlendirildiğini belirtti.
Düzenleme yanlıları, otonom sistemlerin öngörülemez biçimde hareket edebileceği ve ölümcül hata riskini artırabileceği uyarısında bulunuyor.
Uluslararası Kızılhaç Komitesi, mevcut insancıl hukukun bu tür silahların yarattığı özgül riskleri yeterince kapsamadığı görüşünde.
Washington ve Moskova eylül ayındaki metni birlikte yumuşattı
Future of Life Institute adlı kuruluşun askeri yapay zeka düzenlemeleri birimi yöneticisi Anna Hehir, ABD ve Rusya’nın eylül ayında olduğu gibi sonuç belgesini yumuşatmaya çalışacağını öngördü.
Hehir, tam otonom sistemlerin Ukrayna’da ilk kez kullanıldığına dair basında yer alan haberlere de işaret etti.
The Washington Post gazetesi daha önce, kapalı kapılar ardındaki görüşmelere katılan üç kişiye ve incelediği belgelere dayanarak Rus ve Amerikan heyetlerinin otonom silahlara yönelik şartları yumuşatmak için ortak çaba harcadığını yazmıştı.
Cenevre’de 31 Ağustos ile 4 Eylül arasında yapılan oturumlarda, sistemlerin öngörülebilirliği ve güvenilirliği, etik kaygıların gözetilmesi ve yapay zekanın seçtiği hedeflerin saldırı öncesinde insan tarafından doğrulanması gibi hükümler taslaktan çıkarılmıştı.
Gazetenin verilerine göre taraflar, müzakerelerin son aşamasında yaklaşık onar hukukçuyu devreye soktu ve yaklaşık 15 saat içinde bu değişikliklerin yapılmasını sağladı.
Üzerinde uzlaşılan metin hukuki bağlayıcılık kazanmadı.
Diplomasi
Paşinyan: Ermenistan’ı 20 yıl içinde AB’de görüyorum

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, ülkesini önümüzdeki 20 yıl içinde Avrupa Birliği bünyesinde gördüğünü açıkladı. Muhalefetteki Cumhuriyetçi Parti’den Artak Zakaryan ise 10 yıl sonra AB’nin kalmayabileceğini savunarak Paşinyan’ı dış güçlerin talimatlarını uygulamakla suçladı.
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, ülkesinin önümüzdeki 20 yıl içinde Avrupa Birliği (AB) üyesi olacağını öngördü.
Aravot gazetesinin aktardığına göre Paşinyan, bu değerlendirmeyi Dublin Uluslararası ve Avrupa İşleri Enstitüsü’nde uzmanlarla yaptığı toplantıda dile getirdi.
Tartışmanın sonunda kendisine Ermenistan’ı 20 yıl sonra nasıl hayal ettiği soruldu.
Paşinyan soruyu “Ermenistan’ı Avrupa Birliği bünyesinde görüyorum” sözleriyle yanıtladı.
Paşinyan’dan dengeli dış politika vurgusu
Başbakan konuşmasının önceki bölümünde ülkesinin dış politika çizgisini anlattı.
Moderatör, Ermenistan’ın dış politika yönelimini değiştirip değiştirmediğini sordu.
Paşinyan, Erivan’ın başka bir ortakla yakınlaşmak adına mevcut ortaklarından uzaklaşma arayışında olmadığını belirtti.
Ermenistan hükümetinin başı şöyle konuştu:
“Ermenistan dün neredeyse, bugün de orada. Ermenistan gelecekte de aynı yerde, kendi yerinde olacak. Hiçbir ortaktan uzaklaşmak ve başka ortaklara yaklaşmak istemiyoruz. Biz yalnızca dengeli ve dengeleyici dış politikamızı uyguluyoruz.”
Muhalefet: Paşinyan üçüncü tarafların talimatını uyguluyor
Muhalefetteki Ermenistan Cumhuriyetçi Partisi temsilcisi Artak Zakaryan, Paşinyan’ın öngörüsüne itiraz etti.
Zakaryan, AB’nin o zamana kadar varlığını sürdüremeyebileceğini savunarak ülkenin önümüzdeki yirmi yılda birliğe katılacağından şüphe duyduğunu dile getirdi.
Muhalif siyasetçi şu ifadeleri kullandı:
“Büyük ihtimalle 10 yıl sonra Avrupa Birliği diye bir yapı kalmayacak, ama o 20 yıl sonra Ermenistan’ı AB içinde görüyor. Aslında Nikol’un ne söylediğinin bir önemi yok. Bu yıllar boyunca her türlü yalanı söyledi ya da yazdı. Gerçekte ise bambaşka, çoğu zaman da söylediklerinin tam tersi işler yaptı.”
Zakaryan’a göre Paşinyan bağımsız bir siyasetçi değil ve kendisini kontrol eden üçüncü tarafların talimatlarını Ermenistan’da hayata geçiriyor.
Zakaryan, “Ermenistan’ı temel güvenlik bölgesinden dikkatlice çıkarmaya ve onu pantürkizm zincirinin bir halkası olarak Türk devletlerinin nüfuz ve kontrol alanına yerleştirmeye çalışıyorlar” iddiasında bulundu.
Ermeni halkının bu politikanın sürmesine izin vermesi halinde 10 ila 15 yıl içinde ülke nüfusunun yapısında ciddi bir değişim yaşanacağını öngören Zakaryan, bunun iç ve dış politikanın kökten gözden geçirilmesine yol açacağını ileri sürdü.
Erivan’ın AB süreci 2013’ten bugüne nasıl ilerledi?
Ermenistan, 2010 yılından beri üzerinde çalışılan AB Ortaklık Anlaşması’nı 2013 yılında imzalamaktan vazgeçmişti.
Erivan bunun yerine daha sonra Avrasya Ekonomik Birliği’ne (AEB) dönüşen Gümrük Birliği’ne katılma niyetini açıklamıştı.
Kasım 2017’de Brüksel’de Ermenistan ile AB arasında Kapsamlı ve Genişletilmiş Ortaklık Anlaşması (CEPA) imzalandı.
1 Mart 2021’de yürürlüğe giren bu belge mevcut ilişkilerin temelini oluşturdu.
Şubat 2023’te ise ülkede Azerbaycan sınırı boyunca gözlem yapan sivil AB misyonu göreve başladı.
Mart 2025’te Ermenistan parlamentosunun ülkenin AB’ye katılım sürecini başlatan yasayı kabul etmesiyle yeni bir aşamaya geçildi.
Erivan aynı zamanda AEB üyeliğini sürdürürken, Paşinyan ülkenin hiçbir ortağından uzaklaşmadığını düzenli olarak dile getiriyor.
Amerika1 hafta önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Asya2 hafta önceÇin Komünist Partisi’nden ‘demir şapkalı prenslere’ tasfiye uyarısı
Dünya Basını2 hafta önceTarihçi Emmanuel Todd: Fransa’da asıl tehdit Rusya değil Macron yönetimidir
Asya2 hafta önceBangladeş’te konfeksiyon işçilerinin ücret isyanı
Dünya Basını2 hafta önceDemokrasi namına: AB’nin iç düşmana karşı savaşı
Ortadoğu2 hafta önceEisenkot’tan koalisyon için üç şart
Görüş2 hafta önceMar-A-Lago’da ‘Mavi Dalga’ Korkusu: Ara Seçim ABD’ye Neler Getirecek?
Asya2 hafta önceÇin Afrika silah pazarında Fransa ve Batılı ülkelerin yerini alıyor











