Diplomasi
AB, ABD’yi “şantaj” ile suçladı

AB temsilcisi Teresa Ribera, Trump yönetimine sert bir saldırı başlattı ve Washington’un, AB’yi teknoloji kurallarını yumuşatmaya zorlamak için “şantaj” yaptığını iddia etti.
Ticaret Bakanı Howard Lutnick pazartesi günü Brüksel’de yaptığı açıklamada, AB’nin dijital kurallarını yeniden gözden geçirirse ABD’nin çelik ve alüminyum gümrük vergileri konusundaki yaklaşımını değiştirebileceğini söylemişti.
Avrupalı yetkililer, bu açıklamayı AB’nin Dijital Piyasalar Yasası (DMA) dahil olmak üzere amiral gemisi niteliğindeki teknoloji düzenlemelerini hedef aldığı şeklinde yorumladı.
Avrupa Komisyonu’nun İspanyol üyesi Ribera çarşamba günü POLITICO’ya verdiği röportajda, “Bu şantajdır. Onların niyetinin bu olması, bizim bu tür bir şantajı kabul edeceğimiz anlamına gelmez,” dedi.
Komisyonun başkan yardımcısı olarak Ursula von der Leyen’den sonra ikinci sırada yer alan Ribera, AB’nin dijital kurallarının ticaret müzakereleriyle hiçbir ilgisi olmaması gerektiğini söyledi.
Donald Trump’ın ekibi, temmuz ayında İskoçya’daki golf tesisinde von der Leyen ile imzaladığı çerçeve ticaret anlaşmasını revize etmek istiyor.
Bu müdahale, devam eden ticaret görüşmelerinde hassas bir dönemde gerçekleşti. Washington, DMA’yı ayrımcı buluyor çünkü düzenleme getirdiği Microsoft, Google veya Amazon gibi büyük teknoloji platformları neredeyse tamamı Amerikan.
Ayrıca, yasadışı çevrimiçi ifadeleri kısıtlamayı amaçlayan Dijital Hizmetler Yasasına (DSA) da itiraz ediyor ve bu yasanın X gibi sosyal ağları kısıtlamak için tasarlandığını düşünüyor.
Ribera, kuralların egemenlik meselesi olduğunu ve ticaret müzakerelerinin kapsamına alınmaması gerektiğini söyledi.
AB yetkilisi, “Onların pazarları için belirledikleri kurallara saygı duyuyoruz: dijital pazar, sağlık sektörü, çelik, ne olursa olsun… otomobiller, standartlar. Bu onların sorunu. Bu onların düzenlemesi ve egemenliği. Burada da durum aynı,” dedi.
Ribera, AB teknoloji şefi Henna Virkkunen ile birlikte, büyük dijital platformların davranışlarını denetleyen ve adil rekabeti korumayı amaçlayan DMA’yı denetliyor.
Pazartesi günü AB yetkilileri ve bakanlarla görüştükten sonra Lutnick’in yaptığı yorumlara sert bir şekilde tepki göstererek, “Avrupa dijital kuralları müzakereye açık değil,” dedi.
Virkkunen salı günü bu görüşü yineledi. Pazartesi günü, dijital omnibus önerisini de içeren AB’nin basitleştirme paketini Amerikalı meslektaşlarına sundu.
Paket, bürokrasiyi azaltmak için AB merkezli bir girişim olarak sunuldu, fakat bazıları tarafından ABD’li büyük teknoloji şirketlerinin düzenleme konusundaki endişelerini giderme girişimi olarak yorumlandı.
Neden bu kadar sert bir açıklama yaptığı sorulduğunda Ribera, Lutnick’in sözlerinin “DMA’ya doğrudan bir saldırı” olduğunu söyledi.
Komisyon temsilcisi, “Avrupa’da iyi işleyen bir dijital pazarı savunmak benim sorumluluğum,” diye ekledi.
Ribera’nın taviz vermeyen tepkisine rağmen, DMA konusunda AB ülkeleri arasında dayanışma ince çatlaklar göstermeye başladı.
Lutnick, pazartesi günkü toplantının ardından, bazı AB ticaret bakanlarının, bloğun dijital kurallarının gözden geçirilmesi fikrine Komisyon kadar dirençli olmadığını söyledi.
“Birçok bakan görüyorum… bazıları diğerlerinden daha açık fikirli,” diyen ABD’li bakan, Avrupa’nın ABD yatırımlarını istiyorsa düzenleme modelini değiştirmesi gerektiğini söyledi.
En az bir Avrupalı katılımcı bu görüşe katılıyor gibi görünüyordu. Toplantının kenarında konuşan Almanya’dan Katherina Reiche, gazetecilere AB’nin dijital kurallarının daha da gevşetilmesinden yana olduğunu söyledi.
Reiche, özellikle Dijital Piyasalar Yasası ve Dijital Hizmetler Yasasına atıfta bulunarak, “Almanya, dijital dünyada rol oynamak için fırsatlar istediğimizi açıkça belirtti,” dedi.
Washington’un AB’nin dijital kurallarını zayıflatmak için yaptığı lobi çalışmaları, ABD’nin yabancı yargı bölgelerindeki dijital yasaları zayıflatmak için yaptığı daha geniş kapsamlı küresel çabaların bir parçası.
Bu ay, Güney Kore, Trump yönetiminin lobi çabalarına boyun eğmiş ve kendi dijital rekabet rejimi önerisini geri çekmişti.
ABD Ticaret Temsilcisi, 2026 raporunu hazırlıyor ve önümüzdeki haftalarda bir başka danışma turu başlatacak. Bu arada Komisyon, “Dijital Adalet Uygunluk Kontrolü” ve devam eden DMA incelemesi kapsamında kuralların değerlendirilmesini zorlukla sürdürüyor.
Fakat Washington’un salvoları ve AB ülkelerinin saflarını bozmasıyla, soru sadece incelemenin ne dediği değil, DMA’nın ticaret savaşından sağ çıkıp çıkamayacağı gibi görünüyor.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını5 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını1 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü











