AB, ABD’yi “şantaj” ile suçladı

AB temsilcisi Teresa Ribera, Trump yönetimine sert bir saldırı başlattı ve Washington’un, AB’yi teknoloji kurallarını yumuşatmaya zorlamak için “şantaj” yaptığını iddia etti.

Ticaret Bakanı Howard Lutnick pazartesi günü Brüksel’de yaptığı açıklamada, AB’nin dijital kurallarını yeniden gözden geçirirse ABD’nin çelik ve alüminyum gümrük vergileri konusundaki yaklaşımını değiştirebileceğini söylemişti.

Avrupalı yetkililer, bu açıklamayı AB’nin Dijital Piyasalar Yasası (DMA) dahil olmak üzere amiral gemisi niteliğindeki teknoloji düzenlemelerini hedef aldığı şeklinde yorumladı.

Avrupa Komisyonu’nun İspanyol üyesi Ribera çarşamba günü POLITICO’ya verdiği röportajda, “Bu şantajdır. Onların niyetinin bu olması, bizim bu tür bir şantajı kabul edeceğimiz anlamına gelmez,” dedi.

Komisyonun başkan yardımcısı olarak Ursula von der Leyen’den sonra ikinci sırada yer alan Ribera, AB’nin dijital kurallarının ticaret müzakereleriyle hiçbir ilgisi olmaması gerektiğini söyledi.

Donald Trump’ın ekibi, temmuz ayında İskoçya’daki golf tesisinde von der Leyen ile imzaladığı çerçeve ticaret anlaşmasını revize etmek istiyor.

Bu müdahale, devam eden ticaret görüşmelerinde hassas bir dönemde gerçekleşti. Washington, DMA’yı ayrımcı buluyor çünkü düzenleme getirdiği Microsoft, Google veya Amazon gibi büyük teknoloji platformları neredeyse tamamı Amerikan.

Ayrıca, yasadışı çevrimiçi ifadeleri kısıtlamayı amaçlayan Dijital Hizmetler Yasasına (DSA) da itiraz ediyor ve bu yasanın X gibi sosyal ağları kısıtlamak için tasarlandığını düşünüyor.

Ribera, kuralların egemenlik meselesi olduğunu ve ticaret müzakerelerinin kapsamına alınmaması gerektiğini söyledi.

AB yetkilisi, “Onların pazarları için belirledikleri kurallara saygı duyuyoruz: dijital pazar, sağlık sektörü, çelik, ne olursa olsun… otomobiller, standartlar. Bu onların sorunu. Bu onların düzenlemesi ve egemenliği. Burada da durum aynı,” dedi.

Ribera, AB teknoloji şefi Henna Virkkunen ile birlikte, büyük dijital platformların davranışlarını denetleyen ve adil rekabeti korumayı amaçlayan DMA’yı denetliyor.

Pazartesi günü AB yetkilileri ve bakanlarla görüştükten sonra Lutnick’in yaptığı yorumlara sert bir şekilde tepki göstererek, “Avrupa dijital kuralları müzakereye açık değil,” dedi.

Virkkunen salı günü bu görüşü yineledi. Pazartesi günü, dijital omnibus önerisini de içeren AB’nin basitleştirme paketini Amerikalı meslektaşlarına sundu.

Paket, bürokrasiyi azaltmak için AB merkezli bir girişim olarak sunuldu, fakat bazıları tarafından ABD’li büyük teknoloji şirketlerinin düzenleme konusundaki endişelerini giderme girişimi olarak yorumlandı.

Neden bu kadar sert bir açıklama yaptığı sorulduğunda Ribera, Lutnick’in sözlerinin “DMA’ya doğrudan bir saldırı” olduğunu söyledi. 

Komisyon temsilcisi, “Avrupa’da iyi işleyen bir dijital pazarı savunmak benim sorumluluğum,” diye ekledi.

Ribera’nın taviz vermeyen tepkisine rağmen, DMA konusunda AB ülkeleri arasında dayanışma ince çatlaklar göstermeye başladı.

Lutnick, pazartesi günkü toplantının ardından, bazı AB ticaret bakanlarının, bloğun dijital kurallarının gözden geçirilmesi fikrine Komisyon kadar dirençli olmadığını söyledi.

“Birçok bakan görüyorum… bazıları diğerlerinden daha açık fikirli,” diyen ABD’li bakan, Avrupa’nın ABD yatırımlarını istiyorsa düzenleme modelini değiştirmesi gerektiğini söyledi.

En az bir Avrupalı katılımcı bu görüşe katılıyor gibi görünüyordu. Toplantının kenarında konuşan Almanya’dan Katherina Reiche, gazetecilere AB’nin dijital kurallarının daha da gevşetilmesinden yana olduğunu söyledi.

Reiche, özellikle Dijital Piyasalar Yasası ve Dijital Hizmetler Yasasına atıfta bulunarak, “Almanya, dijital dünyada rol oynamak için fırsatlar istediğimizi açıkça belirtti,” dedi.

Washington’un AB’nin dijital kurallarını zayıflatmak için yaptığı lobi çalışmaları, ABD’nin yabancı yargı bölgelerindeki dijital yasaları zayıflatmak için yaptığı daha geniş kapsamlı küresel çabaların bir parçası.

Bu ay, Güney Kore, Trump yönetiminin lobi çabalarına boyun eğmiş ve kendi dijital rekabet rejimi önerisini geri çekmişti.

ABD Ticaret Temsilcisi, 2026 raporunu hazırlıyor ve önümüzdeki haftalarda bir başka danışma turu başlatacak. Bu arada Komisyon, “Dijital Adalet Uygunluk Kontrolü” ve devam eden DMA incelemesi kapsamında kuralların değerlendirilmesini zorlukla sürdürüyor.

Fakat Washington’un salvoları ve AB ülkelerinin saflarını bozmasıyla, soru sadece incelemenin ne dediği değil, DMA’nın ticaret savaşından sağ çıkıp çıkamayacağı gibi görünüyor.