AB, Şam ile ticareti yeniden canlandırmayı hedefliyor

AB, Beşar Esad yönetiminin düşüşünün ardından Suriye ile ticareti yeniden canlandırma yolunda adımlar atıyor.

Brüksel bu kapsamda Avrupa’da yaşayan Suriyeli mültecilerin geri dönüşünü hızlandırmaya yönelik daha geniş çaplı çabaların bir parçası olarak görülen yeniden inşa yardımı sunuyor.

Üye devletleri temsil eden Avrupa Konseyi, 11 Mayıs’ta yaptığı açıklamada, bu adımın Brüksel ile Şam arasındaki ikili ilişkileri güçlendireceğini belirtti.

Suriye savaşı sırasında AB, en büyük insani yardım bağışçısıydı ve ayrıca 2015 yılından bu yana 1,4 milyondan fazla Suriyeli, AB ülkelerinde sığınma talebinde bulundu.

AB, Esad hükümetinin düşüşünün ardından ticareti yeniden kurmaya çalıştı ve geçen mayıs ayında kalan ekonomik yaptırımların çoğunu kaldırdı.

Kalan yaptırımlar, güvenlik gerekçesiyle şimdiye kadar sürdürülmüştü.

AB Akdeniz Komiseri Dubravka Šuica ise ülkede sürdürülebilir büyümenin gerekliliğini vurgularken, Suriyeli diasporayı “ülkeyi yeniden inşa etmek” için geri çekmeye yönelik belirsiz bir ima da yaptı.

Šuica, “Krizden sosyo-ekonomik toparlanma ve yeniden yapılanmaya geçme zamanı geldi. Bu girişim, güveni yeniden inşa etmek, dayanıklılığı artırmak ve Suriye halkının özlemlerini ülkelerinin geleceğinin merkezine yerleştirmekle ilgili,” dedi.

Benzer şekilde, Suriye Dışişleri Bakanlığı Uluslararası İşbirliği Direktörü Kuteybe Kadiş, AB ülkelerine “fonlamanın sona ermesinden sonra etkinin durmamasını” sağlamaları için çağrıda bulunarak, Suriye hükümetinin ülkeyi ve halkının güvenini yeniden inşa etmek için çalıştığını söyledi.

Kadish, ayrıca “güvenli dönüş koşulları sağlamak gerektiğini” söyleyerek, Suriyeli göçmenlerin beklenen dönüşüyle ilgili olarak AB komiserinin söylemini yineledi.

Bu açıklama, bir milyondan fazla kişiyle AB’nin en büyük Suriyeli topluluğuna ev sahipliği yapan Almanya’nın geri dönüşler için baskı yapmasının ardından geldi.

Almanya Şansölyesi Friedrich Merz mart ayında, “Önümüzdeki üç yıla bakıldığında… şu anda Almanya’da ikamet eden Suriyelilerin yaklaşık yüzde 80’inin kendi ülkelerine dönmesi bekleniyor” demişti.

Ne var ki uzmanlar, AB’de yaşayan Suriyeli vatandaşların güvenli dönüşünün bir gecede gerçekleşemeyeceğini savunuyor; zira birçoğu halihazırda vatandaşlık başvurusunda bulunmuş, hâlâ sığınma prosedürlerini tamamlamaya çalışıyor ya da Suriye’deki koşullar belirsizliğini koruduğu için geri dönmek istemiyor.

Almanya’da, Eylül 2024’te yabancı vatandaşlar arasındaki istihdam oranının yaklaşık yüzde 42’sini Suriyeliler oluşturuyordu.