Avrupa
AB, silahlanma fonuna katılım için İngilizlerden para isteyecek

Birleşik Krallık, AB liderliğindeki bir savunma fonu aracılığıyla İngiliz şirketlerinden satın alınan silahların değerinin bir yüzdesini geri ödemek zorunda kalacak.
Başbakan Keir Starmer mayıs ayında, Birleşi Krallık ile AB arasındaki ikili ilişkilerin “sıfırlanması”nın bir parçası olarak, Brüksel’in 150 milyar avroluk yeni Avrupa Güvenlik Eylemi (SAFE) projesine katılacağını söylemişti.
Starmer, SAFE’e katılımın “savunma sanayimize yeni fırsatlar sunarak İngiliz istihdamını ve geçim kaynaklarını destekleyeceğini” belirtmişti.
Fakat iki AB diplomatı Financial Times’a (FT) verdiği demeçte, Londra’nın insansız hava araçları, füze savunma sistemleri ve diğer yeteneklerin tedarikini amaçlayan AB destekli programa katılma izni karşılığında Brüksel’e bir bedel ödemesi gerekeceğini söyledi.
Diplomatlardan biri, “SAFE yönetmeliğinde, İngiltere gibi dış ülkelerin katkıları ve faydalar arasında adil bir denge olması gerektiği” yazdığını söyledi.
SAFE, “Rusya’nın artan tehdidi” iddiası ve ABD Başkanı Donald Trump’ın Avrupa’dan kendi güvenliği için daha fazla ödeme yapması yönündeki çağrıları karşısında, 2030 yılına kadar 800 milyar avroluk yeni savunma harcaması mobilize etme çabasının bir parçası.
Mayıs ayında başlatılan bu program, üye ülkeler ve Birleşik Krallık gibi belirlenen “üçüncü ülkeler”in ortak alımlara katılmasını sağlayacak.
Program, AB’nin kredi gücünü kullanarak genel savunma harcamalarını artırırken, verimsiz ve mükerrer alım süreçleriyle boğuşan Avrupa silahlı kuvvetlerini daha verimli bir şekilde birleştirmeyi amaçlıyor.
Birleşik Krallık’ın fona erişmek için ödemesi gereken kesin rakam, üye ülkeler tarafından hâlâ tartışılıyor. Üye ülkeler, Londra ile anlaşmaya ilişkin tutumlarını bu hafta içinde kesinleştirecek.
Diplomatlar, İngiliz şirketleri SAFE fonundan finanse edilen sözleşmeler kazanırsa, İngiliz hükümetinin sözleşmelerin ekonomik faydasını dengelemek için fonun belirli bir yüzdesini ödemesi gerektiğini de ekledi.
Aynı mekanizmanın Kanada ve fonlara erişim isteyen diğer ülkeler için de geçerli olacağını belirttiler.
Britanya savunma ürünlerinin bu fonlardan yararlanabilmesi için, SAFE üyelerinden temin edilen bileşenlerin değerinin en az yüzde 65 olması gerekiyor. Üyeler arasında AB, Ukrayna, İzlanda, Lihtenştayn, Norveç, İsviçre ve katılacak diğer üçüncü ülkeler bulunuyor.
Üst düzey İngiliz yetkililer, Fransa’nın bu hafta AB müzakere yetkisi konusunda diğer üye ülkelerle zorlu pazarlıklar yürüttüğünü söyledi. Bir yetkili durumu “zor” olarak nitelendirdi.
SAFE’i AB silah endüstrisini genişletmenin bir yolu olarak gören Fransa, Birleşik Krallık’ın yüksek katkı sağlaması için baskı yapıyor. Fakat Almanya’nın önderliğindeki diğer ülkeler, İngiltere’nin katılımından vazgeçmemesini sağlamak istiyor.
AB’nin şartlarına göre, ülkeler 29 Temmuz’a kadar maksimum 150 milyar avroluk krediler için teklif vermeli. Daha sonra, talebi birleştirerek fiyatları düşürmek amacıyla, silah satın almak için başka bir SAFE üyesine katılacaklar. İngiltere, bu tür projelere katılmak için ulusal kaynaklarını kullanmak zorunda kalacak.
Ukrayna gibi “varsayılan” olarak dahil olan ülkeler dışındaki üçüncü ülkeler, önce AB ile bir güvenlik ve savunma ortaklığı, ardından SAFE’e katılmak için özel bir anlaşma imzalamak zorunda.
Birleşik Krallık, bunların ilkini mayıs ayında Londra’da düzenlenen yeniden başlangıç zirvesinde imzaladı ve AB’nin yetki belgesini onaylamasının ardından ikincisini müzakere edecek.
Projelerin kasım ayı sonuna kadar sunulması ve AB’nin yürütme organı olan Avrupa Komisyonu’nun hangilerini onaylayacağına karar vermesi gerektiğinden zaman daralıyor.
Komisyonun savunma sözcüsü Thomas Regnier, mayıs ayında imzalanan AB-Birleşik Krallık anlaşmasının, Birleşik Krallık merkezli kuruluşların SAFE aracılığıyla tedarik edilen savunma ürünlerinin değerinin yüzde 35’ine kadarını sağlayabileceği anlamına geldiğini söyledi.
Daha büyük bir pay elde etmek için “bütçe katkısı ve tedarik güvenliği gibi konularda AB ile kesin şartlar üzerinde anlaşmaya varılması” gerektiğini de sözlerine ekledi.
İngiltere kabine ofisi, bunun AB ile gelecekteki görüşmeleri önceden engellemeyeceğini belirtti.
Ofis, “Birleşik Krallık ve AB’nin, Avrupa’yı daha güvenli, daha emniyetli ve daha müreffeh bir yer haline getirmek için benzersiz yeteneklerimizi ve uzmanlığımızı bir araya getirmesi hepimizin çıkarına,” diye ekledi.
Avrupa
Ukrayna’ya bütçe desteği çıkmadı: AB kredileri öne çekmeye yanaşmıyor

Avrupa Birliği, artan askeri harcamalar nedeniyle ek bütçe desteği isteyen Ukrayna’nın talebini geri çevirerek Kiev’i diğer müttefiklere yönlendirdi. Ukrayna tarafı 27 milyar euroluk yeni finansman açığı bildirirken Brüksel kredilerin öne çekilmesinin 2027 yılında dengeleri bozacağı görüşünde.
Avrupa Birliği (AB), artan askeri harcamalar nedeniyle bütçesinde 27 milyar euroluk ayeni bir açıkla karşılaşan Ukrayna’nın ek finansman talebini geri çevirdi.
Bloomberg’in konuya aşina kaynaklara dayandırdığı habere göre Brüksel, kredilerin öne çekilerek erken ödenmesinin 2027 yılında mali sorunlar yaratacağını belirterek Kiev yönetimini Kanada, Norveç ve Japonya gibi diğer ortaklara yönlendirdi.
Ukrayna yönetimi, tırmanan savaş maliyetleri sebebiyle 27 milyar euro (yaklaşık 30,4 milyar dolar) düzeyinde ek finansman açığı oluştuğunu bildirmiş ve AB’den kredi dilimlerinin serbest bırakılmasını hızlandırmasını istemişti.
Habere göre AB yetkilileri, 2027 yılı için planlanan kredi paketinden 45 milyar euroluk kısmı süratle tahsis etmeyi planlıyor; fakat bu aktarım en erken gelecek yılın başında yapılabilecek.
Birlik bünyesinde Ukrayna’nın ek bütçe ve savunma ihtiyaçlarının tespitine yönelik çalışmaların da eş zamanlı yürütülmesi öngörülüyor.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen arasında geçen hafta yapılan görüşmede finansman başlığının gerginliğe yol açtığı aktarıldı.
Von der Leyen, temasın ardından yaptığı açıklamada Ukrayna’ya ek savunma desteği sağlanacağını teyit ederken bütçe yardımlarının devamının Ukrayna Parlamentosu’ndaki reform sürecine bağlı olduğunu kaydetti.
Von der Leyen, AB’nin elinde yıl sonuna kadar kullanılabilecek 37 milyar euro kaldığını dile getirdi.
Ukrayna Başbakanı Sergey Koretskiy eylül ayında yaptığı değerlendirmede kamu maliyesinin durumunu kritik seviyeye yakın olarak nitelendirmişti.
Ukrayna Maliye Bakanlığı, 2026 ile 2029 yılları arasında yaklaşık 146 milyar dolarlık dış finansmana ihtiyaç duyulacağını hesaplıyor.
Uluslararası Para Fonu (IMF) ise Ukrayna’nın 2029 yılına kadar 54 milyar dolara varan finansman açığıyla karşı karşıya kalacağını öngörüyor.
Buna karşılık AB Komisyonu’nun Ekonomiden Sorumlu Üyesi Valdis Dombrovskis, Ukrayna’nın 2026 yılı bütçe ihtiyaçlarının büyük ölçüde güvence altına alındığını savundu.
Dombrovskis, sahadaki gereksinimin Kiev’in iddia ettiği kadar acil olmayabileceğini belirterek Avrupa Komisyonu ile IMF’nin 27 milyar dolarlık açık hesabını henüz teyit etmediğini bildirdi.
Avrupa
AB’ye geri dönüş Londra’ya serbest ticaret anlaşmalarını feda ettirebilir

İngiltere’de yeni Başbakan Andy Burnham’ın AB’ye geri dönüş olasılığını gündeme alması, İşçi Partili eski hükümet yetkililerinin maliyet uyarılarına yol açtı. Bloomberg’ün haberinde, Margaret Thatcher döneminde kazanılan bütçe indiriminin kalkması halinde Londra’nın yıllık 5 milyar sterlin ek harcamayla karşılaşacağı ve Brexit sonrası imzalanan üçüncü ülke anlaşmalarının iptal edileceği kaydedildi.
İngiltere’nin Avrupa Birliği’ne (AB) tam üye olarak geri dönmesi durumunda, ülkenin her yıl yaklaşık 5 milyar sterlin (6,6 milyar dolar) ek harcama yapmak zorunda kalabileceği belirtildi.
Bloomberg’in eski Başbakan Keir Starmer yönetiminde görev almış İşçi Partili yetkililere dayandırdığı habere göre, olası bir geri dönüş Londra açısından ciddi bir mali yük ve ticari tavizler getirecek.
Söz konusu maliyet artışının temel nedenlerinden birini, eski Başbakan Margaret Thatcher döneminde elde edilen bütçe indiriminin kaldırılma ihtimali oluşturuyor.
İngiltere’nin ortak AB bütçesine yaptığı net katkıyı yüzde 66 oranında düşüren bu mekanizmanın yürürlükten kalkması, Starmer’ın eski çalışma arkadaşlarına göre İngiliz ekonomisine doğrudan ek yük getirecek.
Yetkililer mali faturaya karşılık Brüksel’in bazı başlıklarda taviz verebileceğini dile getiriyor.
Bu kapsamda AB yönetiminin, İngiltere’yi Schengen Bölgesi’ne katılmaya ya da euro para birimine geçmeye zorlamayabileceği değerlendiriliyor.
Buna karşın üyeliğe dönüş doğrudan mali harcamaların ötesinde kapsamlı ticari zorunlulukları da beraberinde getirecek.
Haberde, Londra’nın AB’den ayrıldıktan sonra üçüncü ülkelerle imzaladığı bütün bağımsız ticaret anlaşmalarını iptal etmek zorunda kalacağına dikkat çekildi.
Temmuz ayı sonunda başbakanlık görevinden ayrıldığını duyuran Keir Starmer’ın yerine geçen yeni Başbakan Andy Burnham, bir sonraki genel seçimlerde İngiltere’nin birliğe geri dönüşü için kampanya başlatabileceğini açıklamıştı.
Yıl sonunda düzenlenmesi planlanan zirvede ele alacağı üç seçeneği paylaşan Burnham; tam üyelik, AB tek pazarına erişim ve gümrük birliğine katılım başlıklarını değerlendireceğini bildirdi.
Starmer da başbakanlığı öncesinde Brexit sürecine destek vermemiş, ayrılık koşullarının yumuşatılmasını savunarak sürecin iptalini de seçenekler arasına alan ikinci bir teyit referandumu düzenlenmesi için çaba göstermişti.
İngiltere’de 23 Haziran 2016 tarihinde yapılan referandumda seçmenlerin yüzde 51,9’u birlikten ayrılma yönünde oy kullanmıştı.
Ülke, 47 yıllık üyeliğin ardından 31 Ocak 2020’de AB’den resmen ayrıldı. Londra, üyelik sürecinde çeşitli ayrıcalıklar ve istisnalar içeren özel bir statüye sahipti.
Avrupa
Hamburg Limanı, NATO askeri lojistiği için modernize edilecek

Almanya, Hamburg Limanı’nı hem ekonomik rekabet gücünü artırmak hem de NATO’nun savunma lojistiğine hizmet etmek amacıyla genişletmeye hazırlanıyor. Federal hükümetin 2028 yılından itibaren kaynak aktaracağı projeyle rıhtımlar yenilenecek, gemi dönüş alanı 600 metreye çıkarılacak.
Almanya’nın en büyük limanı konumundaki Hamburg Limanı, hem ülke ekonomisini canlandırma hem de NATO’nun askeri lojistik ihtiyaçlarını karşılama hedefiyle kapsamlı bir yenileme sürecine giriyor.
Bild gazetesinin haberine göre limanın, 2028 yılından itibaren özel bir federal fondan mali destek alması planlanıyor.
Hamburg liman sahalarının devlet teşvik haritasına dahil edilmesine ilişkin resmi kararın bu yılın sonuna kadar çıkması bekleniyor.
Projeyle birlikte rıhtım duvarlarının yenilenmesi, eskiyen vinçlerin modern alternatifleriyle değiştirilmesi ve bağlantı yollarının geliştirilmesi hedefleniyor.
Yatırımların temel amacını, limanın Avrupa’nın önde gelen lojistik merkezleri arasındaki konumunu yeniden güçlendirmek oluşturuyor.
Liman altyapısında sivil ve askeri hedefleri birleştiren “çift kullanım” yaklaşımı öne çıkıyor.
Plan çerçevesinde inşa edilecek altyapı, standart konteyner trafiğini hızlandırmanın yanı sıra olası bir kriz anında NATO’ya ait ağır askeri teçhizat ve zırhlı araçların sevkiyatına da kesintisiz lojistik zemin hazırlayacak.
Gazetenin aktardığı ayrıntılara göre 2030’lu yıllara kadar gemi manevra alanının çapının 600 metreye çıkarılması öngörülüyor. Bu genişletme adımı, yeni nesil mega konteyner gemilerinin limana güvenli şekilde yanaşabilmesini sağlayacak.
Liman idaresi, yılın başında kaydedilen yük trafiğindeki gerileme ve pazar payı kaybının ardından toparlanma işaretleri görüldüğünü bildirdi.
İyileşme sürecinde, liman işletmecisi HHLA şirketinin bir buçuk yıldır kilit hissedarları arasında yer alan dünyanın en büyük deniz taşımacılığı firması MSC belirleyici rol oynuyor.
Şirket, HHLA terminalleri üzerinden gerçekleştirdiği elleçleme hacmini artırma taahhüdünde bulundu.
Hamburg eyalet yönetimi ise büyük taşımacılık şirketlerine bağımlılığı dengelemek adına yük trafiğini çeşitlendirme arayışını sürdürüyor.
Hamburg Ekonomi Senatörü Melanie Leonhard, kentin Avrupa, Güney Amerika ve Hindistan ile ticari bağlarını genişletmeyi hedeflediklerini açıkladı.
Almanya’nın liman hamlesi, savunma harcamalarındaki genel artış eğilimiyle eşzamanlı ilerliyor.
2025 yılında Avrupa’da savunmaya en fazla bütçe ayıran ülke olan Almanya’nın, ordunun imkanlarını geliştirerek 2030’a kadar kıtanın önde gelen askeri gücüne dönüşebileceği belirtiliyor.
ABD merkezli Foreign Affairs dergisi şubat ayındaki değerlendirmesinde, Berlin’in bu askeri yükselişinin Avrupa’yı güçlendirmek yerine kıta içinde yeni bölünmelere yol açabileceği uyarısına yer vermişti.
Asya2 hafta önceÇin yapay zekâ, çipler ve akıllı fabrikalara büyük yatırım yapıyor
Asya2 hafta önceHindistan ve Vietnam, ‘Çin artı bir’ rekabetini ticari kazanıma dönüştürmeyi hedefliyor
Asya2 hafta önceFed’in faiz artışının ardından Çin parasal gevşemeye devam edecek mi?
Asya2 hafta önceJaponya Merkez Bankası faizleri 1995’ten bu yana en yüksek seviyeye çıkardı, yen değer kaybetti
Asya2 hafta önceGüney Kore lideri Lee, ABD baskısına rağmen Ortadoğu’da savaşa dahil olmayacaklarını söyledi
Diplomasi4 gün önceEast-West Forum İstanbul’da toplandı: Çok kutupluluk geri döndürülemez
Ortadoğu2 hafta önceEnsarullah lideri: Suudi Arabistan’ın Mekke iddiası ‘asrın yalanı’
Asya1 hafta öncePakistan’a Katar’dan ikinci LNG sevkiyatı yapılacak








