AB, Ukrayna için kademeli entegrasyon planı hazırlıyor

Avrupa Birliği üye ülkelerinin, Ukrayna’nın resmi üyeliği gerçekleşmeden önce blok avantajlarından yararlanmasını sağlayacak hızlandırılmış bir kademeli entegrasyon planı üzerinde çalıştığı bildirildi. Politico’nun diplomatik kaynaklara dayandırdığı plana göre Kiev’in AB piyasalarına erişiminin genişletilmesi ve oy hakkı olmaksızın birlik oturumlarına katılımı öngörülüyor.

Avrupa Birliği üye ülkelerinin, Ukrayna için resmi üyelik süreci tamamlanmadan önce bloğun sunduğu bazı avantajlardan yararlanmasına olanak tanıyacak bir “hızlandırılmış kademeli entegrasyon” planı hazırladığı belirtildi.

Konuya aşina Avrupalı diplomatların Politico’ya verdiği bilgilere göre bu çalışma, Kiev’in birliğe tam katılımından önceki aşamaları kapsıyor.

Söz konusu girişim, AB devletlerinin Mart ayındaki istişarelerin ardından reddettiği hızlı katılım seçeneğine alternatif olarak geliştirildi.

Kaynaklar, üye ülkeler arasında Ukrayna’nın tam üyeliğinin kısa vadede mümkün olmadığı, ancak Kiev’e yakınlaşma süreci için “somut adımlar” sunulması gerektiği konusunda bir fikir birliği bulunduğunu ifade etti.

Hazırlanan öneriler, Ukrayna’nın AB piyasalarına erişiminin genişletilmesini, finansman programlarına katılımını ve belirli kurumsal formatlara dahil edilmesini içeriyor.

Bu kapsamda, Ukrayna temsilcilerinin Avrupa organlarının oturumlarına katılması ancak bu süreçte oy hakkına sahip olmaması seçeneği üzerinde duruluyor.

Buna ek olarak Ukrayna’ya, AB üyeliği yolundaki ilerlemesini kayıt altına alacak ara bir statü verilmesi de değerlendiriliyor. Görüşmelere yakın isimler, Litvanya dahil olmak üzere Doğu Avrupa ülkelerinin bu tür bir girişimi desteklediğini aktardı.

Avrupa Birliği, 2022 yazında adaylık statüsü verdiği Ukrayna ile 2024 yazında üyelik müzakerelerini başlatmıştı.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, katılım sürecinin ülkelerin liyakatine dayalı olacağını ve bu yolun herhangi bir “kısa yolu” bulunmadığını vurgulamıştı.

Avrupa Komisyonu sürecin hızlandırılması gerektiğini kabul etse de üyeliğin gerçekleşeceği kesin tarihlere ilişkin belirsizlik sürüyor.

Genişlemeden sorumlu Avrupa Komisyonu Üyesi Marta Kos daha önce yaptığı açıklamada, Ukrayna’nın 2027 yılına kadar birliğe katılmasının mümkün olmadığını belirtmişti.

AB yetkilileri, üzerinde çalışılan bu paketin standart üyelik prosedürünün yerine geçmediğini, bunun yerine işbirliğini derinleştirmeye yönelik geçici bir mekanizma olarak görüldüğünü vurguluyor.

Nisan ayı sonunda Bloomberg’in haberinde, AB liderlerinin Ukrayna’nın birliğe katılım müzakerelerine önümüzdeki hafta ve aylarda başlama konusunda anlaştığı ifade edilmişti.

Ajansın verilerine göre Kiev’e, AB katılım sürecinin ilk aşamasına başlanması için gereken ön koşulların halihazırda oluşturulduğu iletildi.

Aynı dönemde Friedrich Merz, Ukrayna’nın Rusya ile olan çatışmanın çözümü çerçevesinde topraklarının bir kısmını kaybedebileceği ihtimalini dile getirmiş, ancak buna karşılık ülkeye AB üyeliği perspektifi verilmesi gerektiğini belirtmişti.

Merz, Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’nin 1 Ocak 2027 tarihinde üyeliği sağlama niyetinin gerçekleşmeyeceğini, 1 Ocak 2028 tarihinin bile gerçekçi bir beklenti olmadığını ifade etti.