Diplomasi
AB, yeni İngiliz hükümetinden “hızlı” anlaşma bekliyor

AB, Birleşik Krallık’taki başbakanlık değişikliğinin, uzun süredir tartışılan Brexit’in yeniden düzenlenmesi konusunda bir anlaşmaya varılmasını yavaşlatmayacağını umuyor.
Avrupa Komisyonu, Başbakan Keir Starmer’ın halefinin göreve başlamasından sonraki günler ve haftalar içinde tarım ve ticaret konularındaki uzun süredir devam eden müzakereleri sonuçlandırmayı planlıyor.
POLITICO’ya göre Brüksel’in onaylamayı planladığı konular arasında, gıda ürünlerinin ithalat ve ihracatını düzenleyen bitki sağlığı kurallarına ilişkin bir anlaşma; işletmelerin yüksek karbon vergileri ödemesini önlemek için emisyon ticareti sistemlerinin uyumlaştırılması; ve gençlerin sınırlı sürelerle yaşamalarını, seyahat etmelerini, eğitim görmelerini veya çalışmalarını sağlayacak karşılıklı bir gençlik hareketliliği programı yer alıyor.
Bu üç alanda, yaz tatili öncesinde tarafların bir araya gelmesi öncesinde anlaşmaya varılması bekleniyordu.
Başlangıçta 22 Temmuz’da yapılması planlanan AB-Birleşik Krallık zirvesi, bu ayın başlarında Starmer’ın istifasının ardından ertelendi.
Zor günler geçiren İşçi Partisi lideri, ilişkilerde büyük bir “resetleme” duyurmayı umuyordu.
Fakat POLITICO’ya konuşan Avrupalı yetkililerden biri, AB’nin ivmeyi kaybetmemek için yeni bir hükümetin göreve başlamasının ardından zirveyi “mümkün olan en kısa sürede” yeniden gündeme almayı planladığını söyledi.
Henüz kesin bir tarih belirlenmedi ama ekim ortası en olası tarih olarak görülüyor.
İkinci bir yetkili, bu hızın Brüksel’de, Reform UK’in anketlerde yükselişte olması nedeniyle, karşılıklı yarar sağlayan anlaşmaları bir an önce sonuçlandırmanın daha iyi olacağına dair farkındalığı yansıttığını söyledi.
İngiliz hükümeti ayrıca, Ukrayna’ya yönelik bir savunma planına katılma konusunda ilgi gösteriyor.
Bu plan kapsamında, İngiltere savunma sektöründen yapılacak alımlar, AB tarafından verilen 90 milyar avroluk kredi ile finanse edilebilecek.
Bunun dışında, ülkenin AB’nin iç elektrik pazarına entegrasyonu konusunda da görüşmeler sürüyor.
Her iki konunun da temmuz zirvesine kadar çözülmesi beklenmese de üç aylık ek süre, yeniden planlanan toplantıya yetiştirilmek üzere bir anlaşmanın duyurulmasını mümkün kılabilir.
Büyük Manchester eski Belediye Başkanı Andy Burnham, Starmer’ın yerini alacak en güçlü aday olarak görülüyor ve İngiliz müzakereciler, görüşmeleri baltalayacak türde önemli bir politika değişikliği beklemediklerini belirttiler.
Fakat müzakerelerin her iki tarafındaki yetkililer, planlanan anlaşmaların onay alabilmesi için hâlâ önemli çalışmaların yapılması gerektiği konusunda uyarıda bulundu.
Bu çabaların bir parçası olarak, Birleşik Krallık AB İlişkileri Bakanı Nick Thomas-Symonds, giderek belirsizleşen jeopolitik ortam karşısında ticari bağları kolaylaştırmak ve iki ekonomiyi birbirine bağlamak amacıyla tasarlanan ortak gündemi görüşmek üzere çarşamba günü Brüksel’e gitti.
Thomas-Symonds, AB Ticaret Komiseri Maroš Šefčovič ile yapacağı görüşmeler öncesinde, “Bugün Brüksel’de gerçekleştireceğim toplantılar, geçen yılki Zirve’de duyurduğumuz, hane halkı faturalarını düşürmeyi, gençlere fırsatlar sunmayı ve ülkemizin güvenliğini güçlendirmeyi amaçlayan anlaşmaları hayata geçirmeye odaklanıyor,” dedi.
İki diplomatın doğruladığı bilgilere göre, çarşamba günü Komisyon ile yapılan kapalı kapı toplantısında AB büyükelçilerine de müzakerelerin son durumu hakkında bilgi verildi.
Diplomasi
OPEC+ ülkeleri petrol üretimini artırmayı planlıyor

OPEC+ koalisyonu bünyesindeki yedi ülkenin, küresel piyasalardaki fiyat düşüşüne rağmen ağustos ayından itibaren petrol üretim hedeflerini artırmaya devam edeceği belirtiliyor. Reuters haber ajansına konuşan kaynaklar, artış miktarının haziran ve temmuz aylarındaki seviyelerle benzer olacağını ifade ediyor.
OPEC+ anlaşması kapsamında yer alan petrol üreticisi ülkelerin, ağustos ayından itibaren üretim hedeflerini yükseltme yönünde karar alması bekleniyor.
Reuters haber ajansına bilgi veren ve kimliklerinin açıklanmasını istemeyen üç kaynak, üretici ülkelerin arz artışını sürdürme eğiliminde olduğunu kaydetti.
Planlamalara göre ağustos ayında petrol üretiminin, haziran ve temmuz aylarındaki artış hızına paralel olarak günlük yaklaşık 188 bin varil seviyesinde artırılması öngörülüyor.
Konuya ilişkin resmi kararın, 5 Temmuz günü yapılması planlanan toplantıda alınabileceği belirtiliyor.
Söz konusu arz artışı planı, petrol fiyatlarında gözlenen düşüş eğiliminin yaşandığı bir dönemde gündeme geliyor. Küresel gösterge niteliğindeki Brent ham petrolünün varil fiyatı, halihazırda 72 doların hemen üzerinde işlem görüyor.
Birleşik Arap Emirlikleri’nin mayıs ayında gruptan ayrılmasının ardından geriye kalan yedi OPEC+ ülkesi olan Suudi Arabistan, Rusya, Irak, Kuveyt, Kazakistan, Cezayir ve Umman, haziran ayı için üretimlerini günlük 188 bin varil artırma kararı almış, aynı miktar temmuz ayı için de onaylanmıştı.
Geçen hafta, OPEC içindeki en büyük petrol üreticilerinden biri olan Irak’ın Petrol Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, organizasyonun ülkenin petrol üretimi kotasını kademeli olarak iade etmeye başladığı aktarılmıştı.
ABD ve İsrail ile İran arasındaki gerilimlerin tetiklediği Ortadoğu krizi ve ihracat hatlarında yaşanan engellemeler nedeniyle, nisan ayında OPEC ülkelerinin toplam petrol üretimi son 36 yılın en düşük seviyesine gerilemişti.
Yılın ilk çeyreğinde, Irak’ın güneyindeki petrol sahalarında üretimin yüzde 70 oranında düştüğü bildirilmişti.
Hürmüz Boğazı’ndaki geçiş engellerinin ardından Bağdat yönetimi ile Kürdistan Bölgesel Yönetimi, geçici olarak durdurulan petrol ihracatının Türkiye’deki enerji üssü olan Ceyhan Limanı üzerinden yeniden başlatılması konusunda uzlaşmaya varmıştı.
Diplomasi
Amerikan vatandaşı, ABD’nin isteği ile Türkiye’de gözaltında tutulduğunu öne sürdü

Terörle ilgili bir mahkumiyetin ardından kısa süre önce Irak’taki bir hapishaneden serbest bırakılan bir Amerikan vatandaşının avukatları, söz konusu kişinin ABD hükümetinin talebi üzerine Türkiye’de yeniden gözaltına alındığını ileri sürüyor
POLITICO’nun aktardığına göre Kuveyt’te doğan fakat 1980’lerde ABD vatandaşlığına geçen Shawki Ahmad Sharif Omar’ın avukatları, Washington’daki federal mahkemeye salı günü dilekçe sundular.
Dilekçede, ABD’nin Omar’ın ABD’ye yeniden girişini engellemek için Türk yetkililerle işbirliği yaptığı iddia ediliyor.
Omar, Türkiye’deki bir “sınır dışı etme merkezinde” tutuluyor; fakat avukatları, müvekkillerinin fiilen ABD hükümetinin “zımni gözaltında” olduğunu savunuyor ve federal yargıçtan müvekkillerinin serbest bırakılması ve geri gönderilmesi için karar vermesini talep ediyorlar.
Dava, George W. Bush tarafından atanan ABD Bölge Yargıcı John Bates’e havale edildi.
Aynı zamanda Ürdün vatandaşı olan Omar, 2004 yılında Irak’ta, o dönem Irak’taki El Kaide lideri olan Ebu Musab el-Zerkavi’ye yardım ettiği iddiasıyla ABD güçleri tarafından tutuklanmıştı.
Omar, ABD ordusunun gözaltında kaldığı süre boyunca maruz kaldığı kötü muamele ve işkenceyi anlatmasıyla uluslararası dikkatleri üzerine çekmişti.
ABD’nin 2011 yılında onu Irak makamlarına teslim etmesinin ardından, göçmenlik ihlallerinden ve birkaç yıl sonra “terör” suçlamalarından mahkum edildi. Bu suçlamalar nedeniyle geçtiğimiz Nisan ayına kadar hapiste kaldı.
ABD hükümeti tarafından 2008 tarihli Yüksek Mahkeme davası sırasında sunulan deliller, Omar’ı Zerkavi’nin “grubunun diğer terörist gruplarla bağlantısını kolaylaştıran, Irak’a yabancı savaşçılar getiren ve kaçırma olaylarını planlayıp gerçekleştiren” kilit bir aracı olarak tasvir ediyordu.
Omar ve avukatları, bu iddialara ilişkin ABD delillerinin zayıf olduğunu ve hiçbir zaman doğrulanmadığını öne sürdü.
Ayrıca Irak’taki yargılama sürecinin adil olmadığını ve kendisine adil yargılanma hakkının tanınmadığını iddia ettiler. Davası yıllardır uluslararası manşetlere konu oluyor.
Omar’ın avukatları, nisan ayında Irak’taki gözaltından serbest bırakıldıktan sonra kendisine geçici bir ABD pasaportu verildiğini fakat yine de uçuş yasağı listesine eklendiğini ve eşi ile ABD vatandaşı çocuklarının da bulunduğu ailesiyle yeniden bir araya gelmek üzere ABD’ye seyahat etmesinin engellendiğini belirtiyorlar.
Omar’ın, Türk makamlarının kendisini ABD’nin talebi üzerine gözaltında tuttuğu iddiası, sınır güvenliği ve göç hedefleri konusunda yabancı hükümetlerle işbirliği yapma konusunda ABD’nin yasal yetkisi hakkında yeni sorular ortaya çıkarıyor.
ABD’nin, sabıka kaydına bakılmaksızın, bir ABD vatandaşının ülkeye yeniden girişini engellemek amacıyla başka bir ülkeden bu kişiyi gözaltına almasını istemesi olağandışı bir durum.
İddiaya göre Türk yetkililer Omar’ı gözaltına aldı ve onu bir sınır dışı etme merkezine gönderdi. Dilekçesine göre, Omar son bir haftadır yeri bilinmeyen bir tesiste tutuluyor.
Dilekçede, yetkililerin Omar’a ABD makamlarının talebi üzerine hareket ettiklerini söyledikleri iddia ediliyor.
Şikayette, Omar’ın gözaltına alındığını teyit eden ve onun durumunu doğrulamak için Türk meslektaşlarıyla birlikte çalıştıklarını belirten Dışişleri Bakanlığı yetkilileriyle yapılan yazışmaların metni de yer alıyor.
Avukatları, “Hükümet, dilekçe sahibinin adına müdahale etme yetkisini aktif olarak kullanmışken, artık onun gözaltı süreci üzerinde kontrolü olmadığını iddia edemez,” diye yazdı.
Avukatlar, Omar’ın “Ürdün de dahil olmak üzere işkenceye maruz kalma riski bulunan bir ülkeye sınır dışı edilme tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu” savundu.
Avukatlar, “Ürdün, Omar’ın nerede olduğu ve faaliyetleri hakkında aile üyelerini sorgulayan bir ülkedir; ayrıca, ABD yetkilileri tarafından daha önce kendisine işkence uygulayan bir ülkeye teslim edildiği gerçeği göz önüne alındığında, ABD’nin talebi üzerine Türkiye’de işkenceye maruz kalma tehlikesi de bulunmaktadır, ” dedi.
Diplomasi
NATO savunma planlarında ABD’den kalan boşluklar kapanıyor

NATO’nun, Ankara’da yapılacak zirvede Avrupalı üyelerin ittifak savunma planlarında ABD’den doğan boşlukları kapattığını ilan etmesi bekleniyor. Reuters haber ajansına konuşan ittifak kaynakları, Washington’ın kriz dönemlerinde tahsis edeceği askeri kapasiteyi azaltma kararı aldığını belirtiyor.
NATO, gelecek hafta Ankara’da düzenlenecek zirvede, Avrupalı üyelerin ittifakın savunma planlarında ABD’nin askeri varlığını azaltmasından doğan boşlukları kapattığını ilan etmeye hazırlanıyor.
Reuters haber ajansına konuşan bir ittifak kaynağı, Avrupalı müttefiklerin bu yönde önemli adımlar attığını bildirdi.
Washington yönetimi, kriz dönemlerinde ittifaka tahsis edeceği askeri yeteneklerin kapsamını daraltma kararını geçen Mayıs ayında ortaklarına iletmişti. Liderler düzeyindeki Ankara zirvesinin ise 7-8 Temmuz günlerinde gerçekleştirilmesi planlanıyor.
Stratejik bombardıman uçaklarındaki açık sürüyor
İttifak kaynağının aktardığı bilgilere göre, kapatılması için en çok çaba harcanan temel askeri açık stratejik bombardıman uçaklarında yaşanıyor. ABD, bu alanda daha önce taahhüt ettiği iki uçak yerine yalnızca bir uçak sağlayacağını ortaklarına bildirdi.
ABD hükümeti askeri kısıntıların ayrıntılarını kamuoyuna resmen açıklamadı. Ancak askeri kaynaklar, bu azaltmanın yakıt ikmal uçakları, savaş uçakları, insansız hava araçları ve savaş gemilerini kapsadığını belirtiyor.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Haziran ayının ortasında yaptığı açıklamada, diğer müttefiklerin askeri katkılarını artırdığını ve savunma planlarındaki pek çok açığı kapatma kararlılığında olduklarını ifade etmişti.
ABD ordusuna olan aşırı bağımlılık azaltılacak
NATO askeri yetkililerinden Alexus Grynkewich, atılan bu adımların Amerikan kuvvetlerine yönelik aşırı bağımlılığı kademeli olarak sona erdirmeyi amaçladığını dile getirdi. Grynkewich, Washington’ın aynı anda birden fazla cephede çatışma ihtimaliyle karşı karşıya kalabileceğine dikkat çekti.
Diğer taraftan, Avrupa Birliği (AB) Savunma Komiseri Andrius Kubilius da Avrupa ülkelerine seslenerek, ABD’nin askeri rolünün gerileyeceği bir döneme hazırlıklı olmaları ve kendi savunma kapasitelerini güçlendirmeleri yönünde çağrıda bulundu.
Bu askeri dönüşüm, ABD Başkanı Donald Trump’ın geçmişte bazı üye ülkelerin ABD’nin İran politikalarına destek vermemesini eleştirerek, gelecekte talep gelse dahi NATO ülkelerine askeri yardım sağlamayabileceğine yönelik açıklamalarının ardından hız kazandı.
Avrupa1 hafta önceKuzey Akım sabotajında ‘porno filmi kılıfı’ iddiası
Görüş2 hafta önceHeidegger’in kulübesindeki Avrupa solu
Dünya Basını2 hafta önceİngiliz iktisatçı Pettifor: Yapay zeka çöküşü kaçınılmaz bir krize yol açacak
Rusya3 gün önce“Planlarımızda Kiev rejimini kurtarmak yok”
Dünya Basını2 hafta önceForeign Policy: İran, Vietnam’dan Daha Ağır Bir Yenilgi
Dünya Basını1 hafta önceVaroufakis: Avrupa Birliği liderleri kesik başlı tavuk gibi
Dünya Basını2 hafta önceİran savaşı küresel güç dengelerini nasıl yeniden şekillendirdi?
Asya2 hafta önceÇin yeni beyaz kitap yayımladı: ‘Daha adil ve hakkaniyetli küresel yönetişim’












